Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/4514 K.2023/6518

Taraflar arasındaki hakem kararının tenfizi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairemizce Mahkeme kararının onanmasına karar verilmiştir.

Davacı vekili tarafından Dairemizce verilen kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında düzenlenen 29.08.2008 tarihli alım satım sözleşmesi uyarınca müvekkilinin davalıya dökme paletli buğday kepeği sattığını, 1.638.008,10 USD tutarlı faturanın 909.826,10 USD’lik kısmının ödenmediğini ayrıca 62.011,55 USD demuraj ve navlun masrafı doğduğunu, müvekkilinin sözleşmedeki atıf uyarınca Gafta Tahkim ve Temyiz Kuralları No: 125 uyarınca İngiltere’de tahkim yargılaması başlattığını, usulüne uygun bildirimlere rağmen davalının yargılamaya katılmadığını, Tahkimin 11.06.2010 tarihli kararıyla davalının 909.826,10 USD fatura alacağını,

62.011,55 USD demuraj ve navlun alacağını ayrıca hakem ücretleri ile tahkim masraflarını ödemesine karar verdiğini, kararın davalıya tebliğ edilmesinden sonra temyiz yoluna başvurulmadığından tahkim kararının kesinleştiğini ileri sürerek 11.06.2010 tarihli Hakem Kararının tenfizini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; geçerli bir tahkim sözleşmesinin bulunmadığını, müvekkilinin tahkim prosedüründen haberdar edilmediğini, davacının İskenderun 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/123 D.İş dosyası üzerinden gemi hakkında ihtiyati tedbir kararı istediği gibi taşıyandan 758.510,24 USD’nin tahsili talebiyle Londra’da tahkim başlattığını, yine İskenderun 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/455 E. sayılı dosyası ile hasarlı malın mülkiyetinin kendisine ait olduğu iddiasıyla dava açtığını, böylelikle davacının kendisine ait olan malı aldığı gibi malın bedelini de mükerreren tahsil cihetine gittiğini, sigorta şirketinin de zararı karşıladığını haricen öğrendiklerini, malın ayıplı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yabancılık teminatı ve teminat göstermekten muafiyete ilişkin bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda sözleşme örneğinin İngilizce metni altında ilgili şirketlerin isim ve unvanları yazılmış olmakla birlikte, yetkili temsilcilerinin isim ve imzalarının bulunmadığı, taraflar arasında kararlaştırılan tahkim şartının İngiltere Tahkim Kanunu madde 5 hükümleri çerçevesinde geçerli olduğu,

buna rağmen, taraflar arasındaki asıl sözleşmeden kaynaklanan bir uyuşmazlığa ilişkin olarak bizzat davacının davalıya karşı İskenderun 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde 2008/455 E. sayılı dosyası ile tespit davası açtığı, bu davada tahkim ilk itirazının ileri sürülmediği, taraflar arasında geçerli bir tahkim sözleşmesi bulunmasına rağmen, bizzat davacının uyuşmazlığın çözümü konusunda tercihini Türk yargısı yönünde kullandığı,

Türk yargısının yetkisinin kesinleştiği, davacının bu iradesinin, tahkim şartından feragat ettiği yönünde değerlendirilmesi gerektiği, davacının aynı sözleşmeden kaynaklanan bir uyuşmazlık için (tespit davası) Türk Devlet yargısına başvurduktan sonra, aynı sözleşmeden kaynaklanan başka bir uyuşmazlık için (eda davası) tahkim yoluna başvuramayacağı, sözleşmedeki tahkim kaydının bu sözleşmeden kaynaklanan bütün uyuşmazlıklara uygulanmak üzere genel bir ifade şeklinde yer aldığı, aksi bir düşüncenin kabulünün tahkim şartının kayıtsız şartsız olma unsuru ile de çelişeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Yargıtay Kararı

Dairenin 08.11.2022 tarihli ve 2021/2766 E., 2022/7927 K. sayılı kararıyla Mahkeme kararı onanmıştır.

V. KARAR DÜZELTME

A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuran

Dairemizin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

B. Karar Düzeltme Sebepleri

Davacı vekili karar düzeltme dilekçesinde özetle. İskenderun 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan tespit davasında tahkim itirazında bulunulmaması sonucu Türk yargısının yetkisinin kesinleştiği yönündeki Mahkeme kararının yerleşik içtihatlara, doktrine, hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, dava konusu olay tahkim şartı dolayısıyla Türk yargısına tabi olmadığından,

esas yargılamanın İngiltere'de tahkime tabi olması sonucu İngiltere Tahkim Kurulundan da delil tespiti talep edilemeyeceğinden zorunlu olarak delilin bulunduğu yer mahkemesi olan Türk Mahkemelerinden delil talep edildiğini, işin esasının görülmesi maksadıyla eda hükmü için ise İngiltere'de Tahkim Kuruluna başvurulduğunu, delil tespitine başvurulmuş olmasının tarafların tahkimden feragat ettikleri anlamına gelmediğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, yabancı hakem kararının tenfizi şartlarının oluşup oluşmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 440 ıncı ve 442 nci maddeleri, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 116 ncı maddesi, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un 60 ncı ve devamı maddeleri

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, Mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin 1086 sayılı Kanun’un 440 ıncı maddesinde sayılan hallerden hiçbirisini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteminin reddi gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin karar düzeltme isteminin 1086 sayılı Kanun'un 442 nci maddesi gereğince REDDİNE,

Aşağıda yazılı bakiye 187,55 TL karar düzeltme ret harcının ve 3506 sayılı Kanun ile değiştirilen 1086 sayılı Kanun'un 442 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca takdiren 1.581,00 TL para cezasının karar düzeltme isteyenden alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine,