Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/4552 K.2023/5326

Taraflar arasındaki tazminat davasının bozma ilamına uyularak yapılan sigorta tahkim yargılaması sonunda, Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyetince itirazın kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ile dava dışı ACR Platform ve Makine Kiralama Hizmetleri Tic. A.Ş. arasında 01.06.2017 tarihinde finansal kiralama sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme konusu iş makinesinin davalı şirket tarafından 19.06.2017-19.06.2022 tarihleri arası makine kırılması sigorta poliçesi ile teminat altına alındığını,

sigortalı Haulotte Teleskopik Platform Makinesi aracın 26.12.2017 tarihinde 3 üncü havalimanı inşaat şantiyesinde sağ tekerin agrega zemin üzerine gelmesi sonucu dengesinin bozularak sağ tarafına doğru yan yatması ve bu sırada inşaatın çelik konstrüksiyonu çarpması nedeniyle üst şasesinde hasar meydana geldiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 93.286,71 Euro hasar bedeli tazminatın başvuru tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; dava konusu iş makinesini kullanan operatörün yeterli kullanım belgesine sahip olmadığını, bu nedenle hasarın teminat kapsamı dışında kaldığını, dava konusu hasarın operatörün tedbirsizliği ve kusuru nedeni ile meydana geldiğini, operatörün sigortalı iş makinesinin kullanılabilmesi için zorunlu hale getirilen operatör yetiştirme kursuna katılmış olması gerektiğini, davacının operatörün hasar öncesinde ilgili eğitimi aldığını ve gerekli belgeyi almaya hak kazandığını ispatlanması gerektiğini savunarak haksız ve mesnetsiz başvurunun reddini istemiştir.

III. HAKEM HEYETİ KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Uyuşmazlık Hakem Heyeti Kararı

Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyetinin 28.08.2019 tarihli, K-2019/42504 sayılı kararı ile makine kırılması sigortası genel şartları ve hasarın oluşumuna sebebiyet veren çalışanın mevzuata uygun düzenlenmiş yeterli kullanım belgesinin olmadığı gerekçesiyle başvurunun reddine karar verilmiş, bu karara davacı vekili tarafından süresi içinde itiraz edilmiştir.

B. İtiraz Hakem Heyeti Kararı

Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyetinin 26.11.2019 tarihli ve 2019/İHK-17918 sayılı kararı ile poliçelerde makinelerin yeterli teknik bilgi ve beceriye sahip kişilerce kullanılması şartı bulunduğu, davacının ibraz ettiği katılım belgesinin düzenlemeler karşısında yeterli olmadığı, iş makinesini kullananın park yapacağı alanın uygun olup olmadığını, zeminin elverişli olup olmadığını araştırıp test edip sonucuna göre işlem yapması gerekirken bu hususa riayet etmemesinin operatör kusuru olduğu, eksper raporunda da operatörün kusurlu ve tedbirsiz olduğunun belirtildiği gerekçesiyle davacının itirazının reddine karar verilmiştir.

C. Bozma Kararı

Dairemizin 30.11.2021 tarih, 2021/5515 E. ve 2021/6713 K. sayılı kararıyla davanın, makine kırılması sigortası nedeni ile talep edilen riziko bedelinin tahsili istemine ilişkin olduğu, somut olayda Uyuşmazlık Hakem Heyetince hasarın oluşumuna sebebiyet veren operatörün yeterli teknik bilgi ve beceriye sahip olduğunu gösteren ve yetkili mercilerden alınan eğitim sertifikasının bulunmadığı gerekçesiyle davacının tazminat isteminin reddine karar verildiği, bu karara yapılan itirazın da İtiraz Hakem Heyetince aynı gerekçeyle reddolunduğu,

ancak dosyadaki belgelerden, sigorta sözleşmesinin imzalandığı tarih itibariyle, bu tip makinelerin operatörlüğünün ne şekilde sertifikasyona tabi tutulacağı konusunda boşluklar bulunduğu ve ayrıca sigortaya konu iş makinesinin kullanımı için cihazı kullanacak kişiye satıcı firmaca verilen eğitim ve kullanım sertifikasının niteliği konusunda oluşan tereddütün giderilmesi amacıyla hasar tarihinden önce yapılan 17.11.2016 tarihli e-mail yazışmasında davalı ... adına gönderilen e-mailde sertifikanın hasar tarihinden önce verilmesi kaydı ile satıcı tarafından eğitim sonucu verilen sertifikanın yeterli ve uygun olduğu cevabının verildiği ve

yargılama sırasında da davalı ... adına e-maili gönderen kişinin yetkisine itiraz edilmediği, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 1423 üncü maddesinin birinci fıkrası hükmü uyarınca sigortacının sigorta sözleşmesinin kurulmasından önce sigortalıyı aydınlatma yükümlülüğü bulunduğu gibi sözleşmenin devamı sırasında da önemli sayılabilecek olayları ve gelişmeleri sigortalıya yazılı olarak açıklamak durumunda olduğu,

bu durumda sigortacının sigorta sözleşmesinin devamı sırasındaki aydınlatma yükümünü yerine getirdiği sigortacı tarafından ispatlanmaksızın, mevcut kullanım koşullarında araçta meydana gelen hasarın sigorta sözleşmesi kapsamında olduğunun kabulü gerekirken hasardan kısa bir süre önce davaya konu araçlar yönünden resmi sertifikasyon programı başlatıldığı ve hasara yol açan operatörün bu tür bir sertifikasının bulunmadığı gerekçesiyle ve hatalı değerlendirmeyle davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle bozulmuştur.

D. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyetinin 15.03.2022 tarih, KİT/2022/298 sayılı kararı ile 27.02.2022 tarihli bilirkişi raporu ile iş makinesinde devrilme sonucu meydana gelen hasarın, çalışmaya başlama öncesi operatörün özensiz kontrolerine bağlı olduğu, olaydan 8 ay önce alınmış eğitim belgesi ve iş makinesi kullanım saati dikkate alındığında hasarın operatörlük belgesinin bulunmaması veya yetersizliği ile ilişkilendirilemeyeceğinin tespit edildiği,

ortaya çıkan zarar gerçek zarar miktarının ekspertiz raporuyla 93.286,71 euro olarak tespit edildiği gerekçesiyle başvuru sahibinin, Uyuşmazlık Hakem Heyetinin, 28/08/2019-K-2019/42504 sayılı kararına karşı yaptığı itirazın kabulüne, kararın kaldırılmasına, başvuru sahibinin talebinin kabulü ile 93.286,71 euro tazminatın sigorta eksperinin hasar rapor tarihi olan 29.12.2017 tarihinden itibaren devlet bankalarının Euro ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı ile birlikte davalıdan alınarak başvuru sahibine ödenmesine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu hasarın operatörün tedbirsizliği ve kusuru nedeniyle meydana geldiğini, hasar dosyası incelendiğinde operatörün sigortalı makinenin dahil olduğu "Kaldırma Yükleme (Personel ve Yük Yükseltici) - lastik tekerlekli" grubu makineleri kullanmak için gerekli olan yeterli kullanım belgesine sahip olmadığının tespit edildiğini, operatörün sigortalı iş makinesini kullanabilmesi için Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı tarafından alınan 88 sayılı karar ile zorunlu hale getirilen operatör yetiştirme kursuna katılmış olması gerektiğini,

poliçe uygulama şartlarına bakıldığında sürücü ve operatör belgesi klozunda "İş makineleri ve müteharrik makinelerin, Karayolları Trafik Kanunu hükümlerine göre gerekli sürücü ve operatör belgesine sahip olmayan kimseler tarafından kullanılması sırasında meydana gelen hasarlar, sigorta teminatına dahil değildir." denildiğini, karşı taraf vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nde belirlenen tutarın 1/5'i oranında olması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirm Uyuşmazlık, makine kırılması sigortası nedeni ile talep edilen riziko bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30 uncu maddesi.

2.6102 sayılı Kanun'un 1423 üncü maddesinin birinci fıkrası.

3. Değerlendirme Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, kararın gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti kararının ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,