Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/4658 K.2023/6737

Taraflar arasındaki yabancı mahkeme kararının tenfizi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece Mahkeme kararının onanmasına karar verilmiştir.

Davalı vekili tarafından Dairece verilen kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin İtalya merkezli bir şirket olduğunu, davalının 250.000 kg pamuk teslim etme yükümlülüğünü yerine getirmemesi üzerine, Udine Mahkemesinde dava konusu malın 3 üncü kişilerden alınmak zorunda kalınması nedeni ile doğan fiyat farkına dayalı zararın tazmini için açılan dava sonucu 105.000,00 USD'nin davalıdan tahsiline karar verildiğini, kararın kesinleştiğini ileri sürerek Udine Mahkemesinin 12.09.2011 tarihli kararının tanınmasını ve tenfizini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; tenfizi istenen kararın müvekkiline tebliğ edilmediğini, müvekkilinin usulüne uygun şekilde mahkemeye çağrılmadığını, hukuki dinlenilme ve adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un (5718 sayılı Kanun) 54 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) ve (ç) bentleri uyarınca aranan tenfiz şartlarını taşımadığını, 1965 tarihli Lahey Sözleşmesi, 5718 sayılı Kanun ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca kararın usulüne uygun tebliğ edilerek kesinleşmesi gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemece 27.03.2015 tarih, 2014/530 E. ve 2015/177 K. sayılı kararı ile tanıma ve tenfiz koşullarının oluşmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

B. Bozma Kararı

Yargıtay (Kapatılan) 19. Hukuk Dairesinin 01.02.2016 tarih, 2015/8907 E. ve 2016/1305 K. sayılı kararıyla, yabancı mahkeme kararının o ülke adli makamlarınca uygulanan yabancı usul hukuku uyarınca usulüne uygun şekilde kesinleştirilmesinin yeterli olduğu, kesinleşme usulünün kamu düzenine aykırılığının somut olayda bulunmadığı, Mahkemece, kararın kesinleştirilmesinin davalıya kararın tebliğ edilmemesi nedeni ile kamu düzenine aykırı olduğu gerekçesi ile tenfiz isteminin reddine karar vermesinin yerinde olmadığı, diğer tenfiz şartları bulunup bulunmadığının incelenmesi gerektiğine işaret edilerek bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Yerel Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla yasal süre içerisinde itiraz edilmeyen Udine Mahkemesi kararının 12.09.2011 tarihinde kesinleştiği, davalı İtalya'da gerçekleşen yargılama esnasında kendisine usulüne uygun tebligat yapılmadığını ileri sürmüş ise de davacının 24.01.2014 tarihli replik dilekçesi ekinde dava dosyasına sunulmuş olan T.C.

Adalet Bakanlığı Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü yazısından Udine Mahkemesi tarafından gönderilen belgelerin 15.11.1695 tarihli Adli ve Gayriadli Belgelerin Yabancı Ülkelerde Tebliğine Dair Lahey Sözleşmesi gereğince ... Mensucat San. ve Tic. A.Ş. adına Av. ...’e tebliğ edildiği ayrıca yine aynı dilekçe ekinde sunulan belgeler arasında bulunan vekâletname gereğince Av. ...'ün ... Mensucat San. ve Tic.

A.Ş. aleyhinde açılmış ve açılacak olan davalara ilişkin olarak tebliğ ve tebellüğe yetkili kılındığı, bu itibarla Udine Mahkemesi tarafından davalıyı temsilen vekiline yapılan tebligatın 1965 tarihli Lahey Sözleşmesi’ne uygun olarak gerçekleştirildiği, buna göre davalının savunma hakkına riayet edildiği ve kamu düzenine aykırılığın söz konusu olmadığı, davalının davanın esasına dair itirazlarının 5718 sayılı Kanun'un 55 inci maddesinin ikinci fıkrası gereği değerlendirilmediği,

Udine Mahkemesinin 12.09.2011 tarihli kararının, 5718 sayılı Kanun'un 50 ve devamı maddelerindeki tenfiz şartlarını taşıdığının tespit edildiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Yargıtay Kararı

Dairenin 06.03.2023 tarihli ve 2020/5278 E., 2023/1319 K. sayılı kararıyla mahkeme kararı onanmıştır.

V. KARAR DÜZELTME

A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuran

Dairenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili karar düzeltme talebinde bulunmuştur.

B. Karar Düzeltme Sebepleri

Davacı vekili, yabancı mahkeme kararının müvekkiline tebliğ edilmeden kesinleştirildiğini, müvekkilinin savunma ve temyiz hakkından mahrum bırakıldığını, İtalya Usul Kanunu'na göre kararın tebliğe çıkarılmadan 1 yıl beklenilmesinden sonra kesinleştirilmesinin adil yargılanma hakkı ve Türk kamu düzenine aykırı olduğunu, Yargıtay daireleri arasında yabancı mahkeme kararlarını kesinleştirilmesi hususunda farklı kararlar olduğundan Yargıtay Birinci Başkanlık Kuruluna içtihadı birleştirme başvurusunda bulunduklarını, bu hususun bekletici mesele yapılması gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, yabancı mahkeme kararının tenfizi şartlarının bulunup bulunmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun ( 1086 sayılı Kanun) 440 ıncı ve 442 nci maddeleri, 5718 sayılı Kanun'un 50 nci ve 54 üncü maddeleri, 03.03.1929 tarihli Adli Himaye Adli Makamların Hukuk ve Ceza İşlerinde Karşılıklı Müzahereti ve Adli Kararların Tenfizi Mukavelenamesi, 15.11.1695 tarihli Adli ve Gayriadli Belgelerin Yabancı Ülkelerde Tebliğine Dair Lahey Sözleşmesi.

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, Mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davalı vekilinin 1086 sayılı Kanun’un 440 ıncı maddesinde sayılan hallerden hiçbirisini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteminin reddi gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı vekilinin karar düzeltme isteminin 1086 sayılı Kanun'un 442 nci maddesi gereğince REDDİNE,

Alınması gereken karar düzeltme harcı peşin ödenmiş olduğundan yeniden alınmasına yer olmadığına, 3506 sayılı Kanun ile değiştirilen 1086 sayılı Kanun'un 442 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca takdiren 1.581,00 TL para cezasının karar düzeltme isteyenden alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine,