Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/4718 K.2023/5260

Taraflar arasındaki şirketin ihyası davasındaki tavzih talebinden dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince ek kararla tavzih talebinin reddine karar verilmiştir.

Ek kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili tarafından rücuen alacak talebiyle açılan davada Çalkara İnş. Taah. Med. Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin terkin edildiğinin anlaşıldığını, mahkemece ihya davası açmak üzere taraflarına yetki ve süre verildiğini belirterek Çalkara İnş. Taah. Med. Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd.

Şti.'nin ihyasına karar verilmesini istemiş, 16.06.2022 tarihli dilekçesi ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) geçici 7 nci maddesi gereğince hakkında Ticaret Sicilinden re'sen silinme kararı verilen Çalkara İnş. Taah. Med. Tem. Hiz. San ve Tic. Ltd.

Şti.'nin ihyası ve resen ticaret sicilinden şirket unvanının silinmesi talebi üzerine Mahkemece davanın kabulüne karar verildiğini, vekalet ücreti yönünden dosyanın istinaf aşamasında olduğunu, istinafa davalı aleyhine verilen vekalet ücreti yönünden gidildiğinden ihyaya ilişkin kararın kesinleşmediği kanaatinde olduklarını, ihyasına karar verilen şirket temsilcisinin öldüğünü, ticaret sicil müdürlüğünün yeni temsilci seçilmediğinin bildirilmesi nedeniyle ihyasına karar verilen şirketin temsili konusunda eksikliğin giderilmesi için süre verildiğini,

temsilci tayininin 6102 sayılı Kanun gereği ihyaya karar veren mahkemece yapılması gerektiğini ileri sürerek öncelikle kararın tashihini, aksi halde tavzihini, olmadığı takdirde 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 305/A maddesi gereği ihya edilmesine karar verilen şirketin mahkeme süresince ihya kararının uygulanabilmesi amacıyla temsilinin ve karar gereğinin ifasının sağlanabilmesi amacıyla temsilci atanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde; terkinin usulüne uygun olarak yapıldığını, davanın terkin sonrası açıldığını, 5 yıllık sürenin dolduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen 15.09.2022 tarihli ek kararı ile 6100 sayılı Kanun'un 304 ve 305 inci maddelerinde öngörülen koşulların oluşmadığı, şirketin Ankara 16. İş Mahkemesinin 2019/314 E. sayılı dava dosyası ve işlemleri ile sınırlı olmak üzere ihyasına karar verildiği, gerekçede açıkça ihyası istenilen şirketin terkin sebebinin münfesihlik durumunu gerektirmeyen oda kaydının silinmesi olayına özgü olup, yapılan terkin işleminin hukuka uygun olmadığı anlaşılmakla davanın kabulüne karar verildiği ve aynı nedenle ihyasına karar verilen şirkete tasfiye memuru atanmasına gerek görülmediğinin belirtildiği,

hükümde tashih, tavzih ya da tamamlanması gereken bir hususun bulunmadığı, davacı vekilinin talebinin hükmün değiştirilmesi ve yeni bir hüküm inşaası niteliğinde olduğu ve ancak kanun yolu incelenmesinde değerlendirilebileceği gerekçesiyle davacı vekilinin tashih/tavzih/hükmün tamamlanması talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen ek kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dışı Çalkara İnş. Taah. Med. Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ihyasına karar verilmiş olup, ihya kararına karşı davalı yanca kanun yoluna başvurulmadığından ihya kararının kesinleştiğini, ancak yargılama sırasında şirket temsilcisinin öldüğünü, ticaret sicil müdürlüğünce yeni temsilci seçilmediğinin bildirilmesi nedeniyle ihyasına karar verilen şirketin temsilinin sağlanamadığını ve ihya kararının gerçekte uygulanabilir olmadığını, eksikliğin giderilmesi için Ankara 16. İş Mahkemesince süre verildiğini iddia ederek ihya kararının uygulanabilmesi amacıyla temsilinin ve karar gereğinin ifasının sağlanabilmesi için temsilci atanması gerektiğini, belirterek İlk Derece Mahkemesi ek kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilince 16.06.2022 tarihli dilekçe ile, ihyası istenen şirket temsilcisinin yargılama sırasında vefat ettiğinden bahisle şirkete temsilci atanmasına ilişkin olarak hükmün tashih/tavzih/hükmün tamamlanması talep edilmiş ise de, şirketin Ankara 16. İş Mahkemesinin 2019/314 E. sayılı dava dosyası ve işlemleri ile sınırlı olmak üzere ihyasına karar verildiği,

gerekçede açıkça ihyası istenilen şirketin terkin sebebinin münfesihlik durumunu gerektirmeyen oda kaydının silinmesi olayına özgü olup, yapılan terkin işleminin hukuka uygun olmadığı anlaşılmakla davanın kabulüne karar verildiği ve aynı nedenle ihyasına karar verilen şirkete tasfiye memuru atanmasına gerek görülmediğinin belirtildiği,

şirketin tam ihyasına karar verilmiş olup bu aşamadan sonra şirketin temsilcisi bulunup bulunmadığı hususu eldeki davada tartışılacak bir husus olmadığı gibi şirketin organ yokluğuna ilişkin 6102 sayılı Kanun hükümleri gereğince işlem yapılabilecek olmasına göre İlk Derece Mahkemesince yazılı şekilde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle davacı vekilinin 15.09.2022 tarihli ek karara karşı istinaf başvurusunun esasta reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hükmün tashihi, tavzihi ya da hükmün tamamlanması istemine ilişkin olup, tashih veya tavzih şartlarının bulunup bulunmadığı hususları uyuşmazlık konusudur.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 305/A maddesi, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) geçici 7 nci maddesinin dördüncü fıkrası ile on beşinci fıkrası.

3. Değerlendirme 1.Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesinin 17.05.2022 gün ve 2021/1274 Esas, 2022/638 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davalı ... Sicil Müdürlüğünün istinaf kanun yolu başvurusu kabul edilerek, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılmış ve şirketin ihyasına karar verilmiştir.

Bu kez aynı dosyada davacı SGK tarafından 15.09.2022 tarihli dilekçe ile şirketin, açılan davada temsilinin sağlanabilmesi için tasfiye memuru atanması, tavzih-tashih dilekçesi ile istenmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin 15.09.2022 tarihli kararı ile davacı istemi reddedilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince de istinaf kanun yolu başvurusu esastan reddedilmiştir.

2.Şirket, 6102 sayılı TTK Geçici 7 nci maddesi gereğince ticaret sicilinden terkin edilmiş olup, terkinin usulsüz olduğu, şirketin ihyasının gerektiği şirket ve ortaklarınca iddia ve talep edilmemiştir.

Davacı SGK, 3 üncü kişi konumunda olup açtığı davanın sonuçlandırılmasına yönelik ve bu dava ile sınırlı olarak şirketin ihyasını istemektedir. Davacının talebi şirketin ek tasfiyesine ilişkindir. Yoksa şirketin tamamen ihya edilmesinde davacı SGK'nın hukuki yararı bulunmamaktadır.

3.Kanun koyucu, 6102 sayılı Kanun'un geçici 7 nci maddesinin on beşinci fıkrasında "ihya" terimini kullanmakla birlikte, hüküm aynı Kanun'un 547 nci maddesine paralel "ek tasfiye" niteliğindedir.

6102 sayılı Kanun'un geçici 7 nci maddesi, ihyaya (ek tasfiyeye) karar verilmesi durumunda tasfiye memuru atanması yönünde bir hüküm içermemekle birlikte aynı Kanun'un 547 nci maddesinde olduğu gibi mahkemece sınırlı olarak ihyaya karar verilmeli ve aynı zamanda tasfiye memuru da atanmalıdır. Zira geçici 7 nci maddenin amacı, kapsamına giren ortaklıkların bir an önce ticaret sicilinden silinmesi ve ihtilafların azaltılmasına yönelik bulunduğundan aksi yöndeki uygulama yasanın amacına aykırıdır.

4.Tasfiye memuru atanmaksızın şirketin ihyasına (ek tasfiyesine) karar verilmesi durumunda bu eksikliğin ikmali için mahkemeden her zaman talepte bulunulması mümkündür.

Bu halde davacının, şirkete tasfiye memuru atanması talebinin kabulü ile ek tasfiyesine karar verilen şirkete tasfiye memuru atanması gerekirken yazılı şekilde talebin reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,