Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/499 K.2024/8878

Taraflar arasındaki Fikir ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan Maddi ve Manevi Tazminat, Tecavüzün Tespiti ve Önlenmesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı Yargıtayca duruşma istemli olarak davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 10.12.2024 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacılar vekili Avukat ..., davalı ...Ş. vekili Avukat Selvinaz Gülten, ... Yayıncılık A.Ş. vekili Avukat ... , ... Yatırım San. ve Tic.

A.Ş. vekili Avukat ..., ... Haberleşme ve Yay. A.Ş. vekili Avukat ... , ... Oy. ve Yay. A.Ş. vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

KARAR

I. DAVA

Davacılar vekili, müvekkillerinin kondisyoner olduğunu, ve ... kayıtları tutmak sureti ile oluşturdukları veritabanının www.idmanmerkezi.com adresinde ücretli abonelik sistemi ile sunduklarını, aynı zamanda çeşitli bültenlere ve kişilere ücret karşılığında verdiklerini, müvekkilillerinin Ankara Hipodromunda ... ve ... tutan kayıtlı tek ekip olduğunu, buna karşılık müvekkillerinin tuttuğu ... ve ... davalılara ait gazete, bülten ve internet sitelerinde yer aldığını, davalıların böyle bir veri tabanı oluşturabilmesi için bu şekilde oluşturulmuş bir ekibe sahip olmaları gerektiğini,

Ankara Hipodrom Müdürlüğü kayıtlarına göre ise böyle bir ekipleri bulunmadığını, davacıların kayıtlarının 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun (5846 sayılı Kanun) 11. maddesine göre veri tabanı niteliğinde olduğunu ve bu veri tabanının hukuka aykırı olarak müvekkillerinin rızası dışında, izinsiz ve ticari amaçlarla kullanıldığını, konuyla ilgili olarak Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına 2015/166395 sayılı soruşturma dosyası ile suç duyurusunda bulunulduğunu, davalıların eylemlerin irade ve elbirliği içinde hareket edilerek gerçekleştirildiğini ileri sürerek tecavüzün tespitini, durdurulmasını, önlenmesini, 50.000,00 TL manevi,

şimdilik 20.000,00 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... A.Ş. vekili, dava dilekçesinde yer alan beygir.com ibaresinin at yarışları ile ilgili bilgilerin yer aldığı kendilerine ait bir internet sitesi olduğunu, tüzel kişiliğinin bulunmadığını, sonuç olarak dava şartı olan husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, husumetin davalıya yöneltilmesi durumunda bile taraf olmalarının hukuki bir dayanağı bulunmadığını, çünkü, davalılardan ... ile 2015 yılında imzaladıkları satış sözleşmesine göre ... ’in edindiği galop ve sprint bilgilerini beygir.com adlı internet sitesinde yayınlanması hususunda anlaşıldığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı ... Ltd.

Şti. vekili, davalı firma yetkilerinden ... davacılardan ...’yi ve daha sonrasında ise ...’dan ücret karşılığı galop temin ettiğini, ancak bu iş ortaklığının sonlandırıldığını, müvekkilinin sahibi olduğu liderform.com adlı internet sitesinde herkese şifresiz ve ücretsiz bir şekilde galopların sunulduğunu, bu durum karşısında davacıların gelirlerinde düşüşe sebep olduğunu, Kondisyoner adı verilen kişilerin herhangi bir eğitimden geçmiş, sertifikalı kişiler olmadığını ve dileyen herkesin hipodroma giderek idman izleyebileceğini, dolayısı ile bu işin davacıların tekelinde olmadığını,

müvekkillerinin galop temini yönünden hiçbir sıkıntı yaşamadığını, pek çok farklı şehirde bulunan hipodromlardan kendilerine galop temin eden pek çok kişi bulunduğunu, davacıların izinsiz kullanım iddialarını ispat yükü oluğunu, davacıların sahibi olduğu veri tabanının eser niteliği bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

3.Davalı D Elektronik A.Ş. vekili, müvekkillerinin nesine.com internet sitesinde yayınlanan galopları ... ile akdettiği hizmet sözleşmesi çerçevesinde hukuka uygun olarak temin ettiğini, galop ve sprinte ilişkin rakamların tamamen tahmine ilişkin olması nedeniyle özgün nitelik taşımamakla birlikte eser olarak nitelenemeyeceğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

4.Davalı ...Ş. vekili, davacıların, yarış atlarının pisti tamamlama sürelerini kayıt altına aldıkları veri tabanının ücret karşılığı başkalarına satılması veya bunlara noter tasdiki yaptırılması nedeniyle FSEK kapsamında değerlendirilemeyeceğini, bu verilerin umuma açık, rutin bilgiler olduğunu ve Türkiye Jokey Kulübü’nün internet sitesinden dahi bu bilgilere ulaşılabildiğini, dava dilekçesinde, müvekkillerinin hangi fiiller sebebiyle davaya dâhil edildiklerinin belirtilmemiş olduğunu, herhangi bir illiyet bağı kurulmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

5.Davalı ...Ş. (eski unvanı ... Gazetecilik A.Ş.) vekili, davaya konu galop ve sprintlerin özgün nitelik taşımaması nedeniyle FSEK kapsamında korumaya tabi olmadığını, davacıların tuttukları galop ve sprintlerin tamamen tespitten ibaret olduğunu, bu rakamların tutulduğu platformların eser niteliğinde bir veri tabanı olamayacağını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

5.Davalı ... A.Ş. vekili, veri tabanlarının hukuken koruna bilmesi için düşünce yaratıcılığı niteliğinde bir ürün olması gerektiğini, galopların FSEK kapsamında korunduğu varsayılsa dahi, müvekkillerinin galop bilgilerini aralarında sözleşme bulunan ...’dan temin ettiğini, galoplara ait bilgileri içeren bültenlerin yarışlardan iki gün önce yayınlandığını, gazetelerin ise bu bilgileri yarıştan birkaç saat önce verdiğini, yani söz konusu bilgilerin davacılar tarafından zaten alenileştirildiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

6.Davalı ... A.Ş. vekili, galopların herkes tarafından kayıt altına alınabilecek veriler olduğunu, eser niteliği taşımadığını, müvekkili şirket bünyesinde faaliyet gösteren Akşam Gazetesi ve Güneş Gazetesi hazırlanan at yarışı bültenlerinde davacıların iddialarına konu galop ve sprintlerin kullanılmasının mümkün olmadığını, huzurdaki davanın haksız kazanç elde etmeye yönelik açıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

7.Davalılar ... Ltd. Şti.- ... vekili, dava dilekçesinde, davacı tarafından galop ve sprint tutan ekip listesinin verildiğini, bu listede verilenler dışında bir ekip olmadığını belirttiklerini, müvekkili firmanın SGK kayıtlarında da açıkça anlaşılacağı üzere kendilerinin galop ve sprint ölçümlerini 23.04.2009 ile 31.01.2016 tarihleri arasında bu listede yer alan ...’dan aldıklarını, ...’ın hipodroma bağlı kondisyoner olup aynı zamanda müvekkillerinin sigortalı çalışanı olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, davacının www.idmanmerkezi.com adresli web sayfasında yer verdiği, ekipleri aracılığıyla kaydını tutturduğu galop ve sprint kayıtlarının, atların antreman ya da koşularını izleyen başka kişilerce de tespit edilebilecek sıradan bilgiler olduğu, kaydı tutanların hususiyetini taşımadığı, bu bilgilerin veri tabanına sağlanan korumanın kapsamında olmadığı ve 5846 sayılı Kanun kapsamında “eser” niteliğini haiz olmadığı, davacıların davaya konu verilerin kendilerine ait olduğuna ve bu verilerin davalılarca alıntılanarak izinsiz kullanıldığına dair iddialarını somut ve tartışmadan uzak delillerle ortaya koyamadığı,

davacıların verilerinin davalılarca izinsiz kullanıldığına yönelik iddiaların sübuta ermemiş olduğu, davalıların haksız rekabet kapsamında değerlendirilebilecek her hangi bir fiili tespit edilmediğinden davacı tarafların tazminat taleplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir. Hüküm davacılar vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf edilen ilk derece mahkemesi kararının usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Karar davacılar vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunundan kaynaklanan maddi ve manevi tazminat, tecavüzün tespiti durdurulması ve önlenmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 5846 sayılı Kanun'un 1/B maddesi birinci fıkrası (a) bendi.

3. Değerlendirme Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.