Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/5057 K.2024/8087

Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 19.11.2024 günü hazır bulunan davacı vekili Avukat ... ... ile davalılar vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin akaryakıt dağıtım şirketi olduğunu, davalılardan ...'un maliki bulunduğu taşınmaz üzerinde davacı şirketin 12.06.2006 tarihinden itibaren 15 yıl süreyle intifa hakkı sahibi olduğunu, davalı şirketin ise bayi olarak faaliyet gösterdiğini, taraflar arasındaki dikey ilişkinin davalı şirket tarafından 13.06.2011 tarihinde sonlandırıldığını, müvekkilinin,

davalı şirkete peşin ödediği işletme yatırım destek bedelinin geçersiz ve müvekkili tarafından kullanılamayacak süresine karşılık gelen 646.181,65 TL kısmının davalı şirkete ödenme tarihinden itibaren faiziyle ve davalı şirketin elde ettiği tüm semerelerin ve müvekkilinin uğradığı ekonomik kayıpların karşılığı 292.074,11 TL’nin KDV’si ile birlikte dava tarihinden itibaren işleyecek faiziyle davalı şirketten,

müvekkilinin intifa süresinin tamamını nazara alarak peşin ödediği intifa bedelinin geçersiz ve müvekkilince kullanılamayacak intifa süresine karşılık gelen 52.387,73 TL’lik kısmının ödeme tarihinden itibaren faiziyle ve davalı ...’un elde ettiği tüm semerelerin ve müvekkilinin uğradığı ekonomik kayıpların karşılığı 23.162,09 TL’nin KDV’si ile birlikte dava tarihinden itibaren işleyecek faiziyle davalı ...’dan,

müvekkilinin davalı akaryakıt istasyonuna yaptığı sabit yatırım bedelinin geçersiz ve müvekkilince kullanılamayacak süresine karşılık gelen 1.107,20 TL kısmının ödeme tarihinden itibaren işleyecek faiziyle ve davalıların elde ettiği semerelerin ve müvekkilinin uğradığı ekonomik kayıpların karşılığı 316,72 TL’nin KDV’si ile birlikte dava tarihinden itibaren işleyecek faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, Mahkemece, davacının talebini açıklamak üzere verilen sürede davacı vekili,

intifa bedeli ile ilgili taleplerini her iki davalıdan talep ettiğini bildirmiş ve davacı vekili yargılama devam ederken 15.06.2015 tarihinde sabit yatırım ile ilgili toplam 1.423,92 TL’lik talebinden feragat etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde, intifa hakkının tesisi için davalılara herhangi bir bedel ödenmediğinden, yapılmayan bir ödemenin iadesinin talep edilemeyeceğini, müvekkili şirkete ödenen yatırım destek bedeli ve sabit yatırım bedelinin geçerli bir sözleşmeye istinaden yapılan ödemeler olduğundan haksız zenginleşme addedilemeyeceğini, davacının herhangi bir zararının olmadığını, faiz, KDV ve ekonomik kayıpların karşılanması taleplerinin yerinde olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III.MAHKEME KARARI

Mahkemece bozma ilamına uyularak, 27.06.2022 tarihli duruşmada davacı vekilinin, önceki karar temyiz aşamasındayken taraflar arasında sulh protokolü düzenlendiği, karar düzeltme ilamında protokolün Mahkemece değerlendirilmesine karar verildiği, bozmaya protokol kapsamında bir diyeceklerinin olmadığını beyan ettiği, davacı vekilinin ise bozma ilamına uyulmasını ve beyanda bulunmak için süre talep ettiğini bildiridiği, sözlü yargılama için taraflara süre verildiği, davalılar vekilinin sözlü yargılama ara kararından rücu talepli dilekçe sunduğu, davalılar vekilinin sözlü yargılama ara kararından rücu talebinin reddine karar verildiği,

bozma ilamında davalı ...'un işletme yatırım bedelinden sorumlu tutulamayacağı belirtildiğinden anılan davalı yönünden işletme yatırım bedeli talebinin (fazla talebin reddine) karar verilmesi gerektiği, bozma ilamı doğrultusunda yapılan incelemede bayilik sözleşmesinde işletme yatırım bedelinin davacıya iade edileceğine dair bir düzenlemeye rastlanılmadığından davalı Şirketin 759.989,34 TL işletme yatırım bedelinden sorumlu olmayacağı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, (KDV dahil) 47.711,75 TL intifa bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen 05.10.2011 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine,

fazla talebin reddine, sabit yatırım bedelinin feragat nedeniyle reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

IV. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, bayilik sözleşmesinin feshine dayalı tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 427 nci ve devamı maddeleri,

3. Değerlendirme

1.Dosya kapsamında yapılan incelemede davacı vekili, 27.04.2021 tarihli karar düzeltme dilekçesi ile somut uyuşmazlığa ilişkin Mahkemece verilen 30.04.2018 tarihli 2014/948 E., 2018/373 K. sayılı karar temyiz aşamasındayken müvekkili ile davalılar arasında 11.12.2018 tarihli sulh protokolü imzalandığını ileri sürerek Mahkemece bu protokole göre karar verilmesini istediği, Dairemizin 22.03.2022 tarihli 2021/4367 E., 2022/2243 K. sayılı karar düzeltme ilamında, davacı tarafça sunulan protokolün Mahkemece değerlendirileceği gerekçesiyle davacı vekilinin karar düzeltme talebinin reddedildiği görülmüştür.

Mahkemece bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir. Davalılar vekili, davacının sunduğu protokolün cebri icra tehdidi altında imzalandığını, protokolün teknik anlamda sulh protokolü olmayıp, ödeme protokolü olduğunu savunmuştur. Mahkemece, yukarıda özetlendiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Söz konusu protokol içeriğine bakıldığında işbu somut dosyaya atıfta bulundukları ve sulh protokolü şeklinde hükümler yazıldığı anlaşılmaktadır.

Davalı taraf protokolün altındaki imzaları inkar etmediği gibi protokolün ikrah altında imzalanmak zorunda kalındığını savunmasını da ispatlayamamıştır. 11.12.2018 tarihli protokolün ihlali iddiasından kaynaklanan uyuşmalıklar ise ancak ayrı bir davanın konusunu oluşturabilecektir.

2.Uyuşmazlık, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri nitelikte olup Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 314 üncü maddesi uyarınca hüküm kesinleşinceye değin sulh yapılabilir. Anılan Kanun'un 315 inci maddesinin birinci fıkrası "...Sulh, ilgili bulunduğu davayı sona erdirir ve kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur. Mahkeme, taraflar sulhe göre karar verilmesini isterlerse, sulh sözleşmesine göre; sulhe göre karar verilmesini istemezlerse, karar verilmesine yer olmadığına karar verir..." hükmünü düzenlemiştir. Bu durumda Mahkemece davacı tarafça ibraz edilen ve davalı tarafı da bağlayan 11.12.2018 tarihli sulh protokolü nazara alınarak karar verilmek gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.