Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/5107 K.2024/6912

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin büfecilik hizmetleri kapsamında ticari faaliyette bulunan tüzel kişiliğe haiz bir şirket olduğunu, Türkiye genelinde halihazırda 13 ilde ve toplam 56 şubede hizmet sunduğunu, güçlü bir franchise sistemine sahip olduğunu, herhangi bir yasal dayanak ve hakka sahip olmaksızın müvekkili adına tescilli “Etiler Marmaris” markasına ve tüm diğer markalarına ilişin haklarını ihlal ettiğini, davalının Sinanpaşa Mah. Hasfırın Cad.No:1 Beşiktaş/İstanbul adresinde faaliyet gösterdiğini,

bu işletmeyi işletirken Etiler Gıda adına tescilli markaları ve müvekkillinin sahip olduğu tüm marka haklarını ihlal ettiğini, işletmenin kurulu olduğu adreste kullanılan tabelada “Elit Marmaris” ibaresinin yer aldığının tespit edildiğini, işletmeye ait ve işletmenin ürünlerinin tanıtıldığı broşürlerde “Elit Marmaris” ibaresinin yer aldığını, ayrıca kasa fişlerinde “Elit Marmaris ... ...” ibaresinin yer aldığının tespit edildiğini, davalının ticari unvanını ticaret siciline tescil ettirdiği şekli ile kullanmadığını, ticari unvanını kullanırken müvekkilinin markasını (markalarını) ön plana çıkardığını,

davalı adına 03.02.2015 tarihinde 22.10.2012 tarihinden itibaren 2012/89178 hizmet numarası ile tescilli “ELİT MARMARİS” markasının müvekkili adına tescilli markalar ile aynı hizmetlerle ilgili olarak müvekkili adına tescilli bulunan markalardan çok daha sonra tescil edildiğini bu nedenle davalı markasının hükümsüzlüğüne ve sicildin terkinine, davalının eylemlerinin haksız rekabet oluşturduğunun tespiti ile haksız rekabetin men’ine, fazlaya dair hakları saklı kalmak koşulu ile 5.000,00 TL maddi ve 5.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 10.000,00 TL’nin davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine,

karar verilmesini talep etmiş, 16.09.2019 tarihli ıslah dilekçesi ile bilirkişi raporu doğrultusunda maddi tazminat taleplerini artırdıklarını, toplam 37.451,03 TL maddi tazminatın davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; dava konusu “elit marmaris” ibareli markanın tescil başvurusunun, diğer davalı ... ... vekili tarafından uluslararası sınıflandırma sisteminin 29,30 ve 43.sınıfta yer alan bir kısım emtia ve hizmetlerde kullanılmak üzere 22.10.2012 tarihinde dilekçe ile müvekkili kuruma yapıldığını, söz konusu başvurunun 2012/89178, kod numarası verilerek işleme alındığını ve yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda Resmi Marka Bülteni’nde ilanına karar verildiğini, başvurunun yayınına karşı yasal süresi içinde dava dışı Elit Çikolata ve Şekerleme San.

A.Ş. firma vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine yapılan inceleme neticesinde itirazın kısmen haklı bulunarak 29. ve 30. sınıfa ait malların başvuru markasından çıkarıldığını, başkaca itiraz bulunmadığından 03.02.2015 tarihinde başvurunun tescil edildiğini beyanla öncelikle davanın yetkisiz mahkemelerde açıldığını, müvekkili kurum aleyhine açılan davalarda Ankara ... ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemelerinin kesin yetkili mahkemeler olduğunu, yetki itirazlarının bulunduğunu, hükümsüzlük davasının 556 sayılı Markaların Korunması Hakkın Kanun Hükümünde Kararnamede (556 sayılı KHK) kime açılacağının belirtilmediğini,

hukuk genel prensiplerine göre davanın marka sahibi gözüken kişiye karşı açılması gerektiğini, müvekkili yönünden pasif husumet yokluğu nedeni ile davanın reddine, mahkeme aksi kanaatte ise davanın yetki yönünden reddine karar verilmesini istemiştir.

2. Diğer davalı ... ... vekili cevap dilekçesi sunmamış, 02.12.2016 tarihli dilekçesinde, müvekkili aleyhine içalın bu davada dava dilekçesi ve bilirkişi raporunun müvekkiline usulüne uygun olarak tebliğ edilmediğini, bilirkişi raporundan 25.11.2016 tarihinde haberdar olduklarını, dava konusu edilen “Marmaris” kelimesinin Muğla İli’ne bağlı bir ilçe olduğunu, müvekkilinin markasını 2012/89178 numarası ile 22.10.2015 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 43.sınıfta kullandığını, davaya konu “marmaris” kelimesi için TÜRKPATENT’in internet sitesinde yapılan sorgulamada 658 adet marka tescili olduğunu,

bu tescillerin 1975 yılından itibaren başladığını, davacının kendisine münhasıran ait olmayan marka için müvekkilinin kullanımını engellemeye çalıştığını, bu durumun hukuka aykırı olduğunu, Türkiye’nin hatta İstanbul’un tüm ilçelerinde büfe işletmecilerinin bu ismi kullandığını, davacının dava dilekçesinde dayanak gösterdiği markalarının zayıf marka olduğunu, koruma kapsamı dar olan markalar olduklarını, davacının herkesin kullanabileceği ve kullandığı bir markayı tescil ettiğini ve sonuçlarına da katlanması gerektiğini,

Yargıtay’a göre normal bir marmka ile oluşabilecek iltibası önlemek için oluşturulacak farklılık ile zayıf bir marka ile iltibasın önlenmesinin birbirinden farklı olduğunu, zayıf marka ile oluşturulacak küçük değişikliklerin iltibası ortadan kaldırdığını, somut olayda “MARMARİS” ibaresinin bir şehir ismi olup ayırt ediciliğinin oldukça zayıf olduğunu, herkes tarafından bilinen ve kullanılan bir ibare marka olduğunu, markayı başkalarının da farklı eklentiler ile kullandıklarını ve TÜRKPATENT nezdinde tescil ettirdiklerini, müvekkilinin markasında yer alan ELİT ibaresinin tek başına davacı markası kadar ayırt edici nitelikte olduğunu,

ayrıca davaya ykonu marmkayı TÜRKPATENT’in kanuni tescil yetkisine dayanarak tescil ettirdiğini, tescil aşamasında markaya itiraz olmadığını, müvekkilinin tescile dayalı kanuni haklarını kullandığını, davacının taleplerinde haksız olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı markası ile davalının broşür ve levhalarda markayı fiili kullanımının aynı sınıflarda olması sebebiyle ortalama tüketici nezdinde karıştırılma ihtimali bulunduğundan; dava konusu olayda davalının fiili kullanımının iltibas, haksız rekabet oluşturduğu, haksız rekabet nedeniyle zararın tam belirlenemediği, İstanbul Ticaret Odası tarafından bildirilen %15 varsayımsal lisans oranının gerçeğe uygun olmadığı, soyut ve ayırt edicilikten uzak bir belirleme olduğu ve davalının işletme gelirleri dikkate alınarak,

takdiren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 50/2 maddesi gereği maddi tazminat miktarı belirlenmesi yoluna gidildiği, ayrıca davacının manevi zarara uğradığı kabul edilerek olayın özelliğine göre takdiren manevi tazminat miktarı belirlendiği, öte yandan, davalının ticaret unvanının dosyaya ibraz edilen fişten “...“ şeklinde olduğu, sözkonusu ticaret unvanının kullanımının markasal olmadığı ve haksız rekabet oluşturmadığı kanaatine varıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalı adına tescilli 2012/89178 no.lu Elit Marmaris markasının hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, davalının broşür ve levhasında kullandığı,

"Elit Marmaris" ifadesinin haksız rekabet oluşturduğu ancak ticaret ünvanında kullandığı "Elit Marmaris ... ..." haksız rekabet oluşturmadığı, açıklandığı şekliyle haksız rekabetin tespitine ve menine, haksız rekabetten dolayı kullanımın gerçekleştiği alan, işletme gelirleri dikkate alınarak takdiren 5.000,00 TL maddi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, haksız rekabetten dolayı takdiren 1.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair taleplerin reddine karar verilmiş, karar davacı vekili ile davalı ... vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, ilk derece mahkemesi kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı, davalının eylemlerinin haksızlığı ve davacı markasının tanınmışlığı, olayların oluş şekli göz önünde bulundurulduğunda takdir edilen manevi tazminatın da dosya kapsamına uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekili ile davalı ... vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiş, karar davacı vekili ile davalı ... vekilince ayrı ayrı temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı adına 2012/89178 hizmet numarasıyla tescilli Elit Marmaris markasının hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, davalının davranışlarının haksız rekabet teşkil ettiğinin tespiti ile haksız rekabetin menine, maddi ve manevi tazminatın tahsili istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanun'un 151/2-c ve 155. maddeleri, 556 sayılı KHK'nın 42 ve 62/1-b maddeleri, 6098 sayılı Kanun'un 50/2 maddesi, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 55/1-a (4) maddesi.

3. Değerlendirme Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.