Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/5120 K.2024/8297

Taraflar arasındaki rıza dışı elden çıktığı iddiasına dayalı bono istirdadı davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davalı ... Orman Ür. San. Tic. A.Ş. yönünden davanın usulden reddine ve diğer davalılar yönünden esastan reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın davalı ... Orman Ürünleri San. Tic. A.Ş. yönünden pasif husumet yokluğundan reddine, diğer davalılar yönünden esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 26.11.2024 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Avukat Selman Alibaş dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin borçlusu ... Elektrik Ltd. Şti. 26.08.2016 keşide tarihli 01.09.2017 vadeli 500.000,00 TL, 01.09.2018 vadeli 500.000,00 TL, 01.09.2019 vadeli 500.000,00 TL olan, arkasında ... Elektrik Malzemeleri Ltd. Şti. ve son olarak müvekkili davacının cirosu bulunan 3 adet senedin müvekkilinin ortağı ve yetkilisi olduğu ... Ltd. Şti. işyerinden 18.06.2017 tarihinde gerçekleşen hırsızlık olayında çalındığını, bu konu ile ilgili olarak İstanbul Anadolu C.

Başsavcılığının 2017/142275 soruşturma dosyasında şikayet edildiğini, söz konusu senetler hakkında ödeme yasağı kararı verilmesi ve zayi nedeni ile iptallerine karar verilmesi için 20.07.2017 tarihinde İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/795 E. sayılı dosyası üzerinden dava açıldığını, 01.09.2017 tarihli senedin davalı ... tarafından vade tarihinde tahsil için İş Bank Kadıköy Rıhtım şubesine ibraz edildiğini, ödeme yasağı nedeni ile bir işlem yapılamadığını,

İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/795 E. sayılı dosyasında duruşma gününden önce dava konusu senetleri meşru/yetkili hamil sıfatı ile ellerinde bulundurdukları iddiası ile davaya müdahale talebinde bulunan davalıların dava konusu diğer 2 senedi mahkeme kasasına ibrazla davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin istirdat davası açmak bakımından kesin süre verdiğini, bunun üzerine dava açtıklarını, dava konusu toplam 1.500.000,00 TL bedelli 3 adet senedin müvekkiline iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili, 3 (üç) adet senedin müvekkil ... ve yöneticisi olduğu şirketler ile davacı ve yöneticisi olduğu şirketler arasındaki mübrez şahsi ve ticari borçların ödenmesi maksadıyla, davacının özgür iradesi doğrultusunda bilerek ve isteyerek tanıklar huzurunda müvekkiline ciro edildiğini, davacı ile davalı müvekkil ... ve yöneticisi olduğu şirketler arasında düzenli şekilde alım-satım-kiralama gibi hususlarda ticari borçlarının olmasının yanı sıra şahsi borçların da bulunduğunu, dava konusu 3 (üç) adet bononun çok daha üzerinde meblağlarda borcu olduğunu ve dolayısıyla ticari ilişkide olunduğu,

davacının hırsızlık olayının 18.06.2017 tarihinde gerçekleştiğini iddia ettiğini, ancak bu iddiasına 12.07.2017 tarihli ek ifadesinde yer verdiğini, yaşandığı iddia edilen hırsızlık olayının üzerinden yaklaşık 1 ay geçtikten sonra davacı tarafından bonoların zayi olduğuna ilişkin ek ifade verildiğini ve akabinde dava açıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, borçlu olunmadığı ve davalıların elinde bulunduğundan bahisle istirdatı istenilen bonoların soyut borç ikrarı içeren belge niteliğinde olduğu, bonoyu elinde bulunduran hamilin bono tutarının tahsilini talebe hak kazanması için bonoda yazılı tutarda alacağı bulunduğunu ispat etmekle yükümlü olmadığı, ayrıca davacının tacir olduğu,

tacirler arasında bono ya da başkaca kambiyo senedi niteliği taşıyan bir senedin başka birisine verilmesi durumunda karinenin o senedin verilecek kişinin gözü önünde cirolanması olup, baştan peşin ciro edilip imzalanarak daha sonra teslim edilmesi hususunun hayatın olağan akışına aykırı olduğu, ayrıca tarafların incelenen ticari defter ve kayıtlarına göre davacının davalılara davaya konu senetlerin toplam miktarından dahi fazla borcu bulunduğu gerekçesi ile davalı ...

Orman Ür. San. Tic. A.Ş.'nin dava konusu senetlerle bir bağlantısının tespit edilmemesi nedeniyle bu davalı yönünden davanın usulden reddine ve diğer davalılar yönünden esastan reddine karar verilmiştir. Hüküm davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, davacı vekilinin davalı ... Orman Ür. San. Tic. A.Ş. lehine takdir olunan vekalet ücreti bakımından istinaf sebebi yerinde görülmekle istinaf başvurusunun kabulüne, sair istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davalı ... Orman Ür. San. Tic. A.Ş.'nin dava konusu senetlerle bir bağlantısının tespit edilmemesi nedeniyle bu davalı yönünden davanın usulden reddine ve diğer davalılar yönünden esastan reddine karar verilmiştir. Karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, üç adet bononun rıza dışında elden çıktığı ileri sürülerek istirdadı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2-6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 763 üncü maddesi.

3. Değerlendirme İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Kanun'un 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ve 371 inci maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.