Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/5239 K.2024/2617

Taraflar arasındaki tazminat davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davacı vekili ve davalı TKİ kurumu vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde. Tunçbilek Lavvarında kömürün yüklenilmesi ve boşaltılması işlemlerini davalılardan TKİ Garp Linyitleri İşletmesi Müessesesi Müdürlüğünün hizmet alım ihalesi açarak diğer davalı ... Taşımacılık Taahhüt ve Ticaret Ltd.

Şti'ye verdiğini, unvanı belirtilen davalı yüklenici şirketin yükleme ve boşaltma işlerinde davacıya ait vagonları kullandığını, olay tarihi olan 30.05.2009 tarihinde yüklenici şirket çalışanlarının müvekkili kurumun manevra görevlisine haber vermeden ve yetkili kişilerin nezareti sağlanmadan vagonları çektirmeye başladıklarını, bu sırada vagonların kaçtığını, çarpma ve deray neticesinde vagonlardan üç tanesinin hasar gördüğünü, ikisinin ise tamamen kullanılamaz hale geldiğini, müvekkilinin maddi zararının bulunduğunu ileri sürerek,

294.447,35 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı TKİ kurumu vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin ihale ile verdiği işin davalı ... Taşımacılık Taahhüt ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından yapıldığını, davaya konu zararın unvanı belirtilen davalı şirket çalışanlarının davacı kurum yetkililerine haber vermeden yükleme yapmalarından kaynaklandığını, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi gereği tazmin yükümlülüğünün diğer davalıya ait olduğunu, müvekkili ile davacı arasında akdi ilişkinin bulunmadığını, olay sırasında ve sonrasında müvekkilinin haberdar edilmemesi nedeni ile tespit ve tutanaklarda yer almadığını savunarak davanın husumetten ve esastan reddini istemiştir.

2.Davalı .... Taşımacılık Taahhüt ve Ticaret Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; davanın idari yargıda görülmesi gerektiğini, zarara davacı kurum yetkililerinin ihmali ve kusurlu davranışlarının sebep olduğunu, davacı ile müvekkili arasında akdi bir ilişkinin bulunmadığını, müvekkilinin ihale kapsamında iş yüklenicisi olduğunu, yapılan akitte davacıya ait vagonlardan bahsedilmediğini, vagonla taşıma işinin teknik bilgi gerektirmesi nedeniyle davalıların kusurunun bulunmadığını, davacının idari tahkikatla belirlediği kusur oranı ve miktarına itiraz ettiklerini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen İlk Karar

Mahkemenin 28.10.2014 tarih, 2010/264 E. ve 2014/526 K sayılı kararı ile; davacı kurumun % 40, davalılardan ... Taşımacılığın % 40, GLİ'nin ise % 20 oranında kusurlu oldukları kabul edilip, KDV değerleri de hesap edilen 22.02.2013 tarihli bilirkişi raporu benimsenerek davacının maddi zararının toplam 63.003,60 TL olduğu gerekçesi ile oluşan zararın davacının kusur oranı da dikkate alınarak, 37.802,16 TL'sinin davalılardan kusurları oranında tahsiline karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

B. Birinci Bozma Kararı

Dairemizin 04.10.2018 tarih, 2016/10182 E.ve 2018/6046 K. sayılı karar düzeltme ilamı ile; belirtilen bozma nedeni dışındaki sair itirazların reddine karar verildikten sonra, dava dilekçesinde hükmedilecek tazminatın davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesi talep edilmiş olup, davalıların haksız fiil sonucu oluşan zarardan farklı sebeplerle sorumlu oldukları gözetilmeksizin taleple bağlı kalınarak tazminatın davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesi gerekirken, davalıların kusurları oranında tahsil hükmü kurulması doğru olmadığı gerekçesi ile hüküm bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 15.03.2019 tarih, 2018/673 E. ve 2019/184 K. sayılı ilamı ile; davacı kurumun oluşan zararda kendi kusur oranı da dikkate alınarak, 37.802,16 TL'sinin davalılardan talep edebileceği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, belirtilen meblağın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş, hüküm davacı vekili ile davalı TKİ kurumu vekili tarafından temyiz edilmiştir.

D. İkinci Bozma Kararı

Dairemizin 21.04.2021 tarih, 2020/6123 E. ve 2021/3890 K. sayılı kararıyla; davanın devamı esnasında yürürlüğe giren 6461 sayılı Türkiye Demiryolu Ulaştırmasının Serbestleştirilmesi Hakkındaki Kanun (6461 sayılı Kanun) gereğince hak sahibinin .... olduğu anlaşılırsa bu takdirde Genel Müdürlüğün taraf sıfatı son bulup, şirketin taraf sıfatını kazanacağı dikkate alınarak, yürürlüğe giren kanun nedeniyle taraf teşkili bakımından re'sen bir değerlendirme yapılıp oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesini doğru bulunmadığı gerekçesi ile hüküm bozulmuştur.

E. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece 16.06.2023 tarih, 2022/207 E. ve 2023/192 K. sayılı kararı ile. 27.09.2005 tarihli sözleşme ile 6461 sayılı Kanun’un “Devir Hükümleri” başlıklı geçici 1 inci maddesi (a) bendinde yer alan hükümler birlikte değerlendirildiğinde.

Yönetim Kurulu kararı ve ön protokol gereğince TCDD İşletme Genel Müdürlüğü ile TKİ arasında Tunçbilek garında çıkartılan kömürlerin yüklenmesine ve taşınmasına ilişkin anlaşmanın bulunduğu, bu hususta 27.09.2005 tarihinde Tuçbilek garında yükleme kapasitesinin 6000 Ton/güne çıkartılması, bu konudaki yükleme ve taşıma aksaklılıklarının giderilebilmesi husunda yetkili şahıslarca sözleşme yapıldığı, akabinde ve temelinde bu anlaşma olmak üzere GLİ'den hizmet alımı yapan şirketlerle protokollerin yapıldığı,

6461 sayılı Kanun’un “Devir Hükümleri” başlıklı geçici 1 inci maddesi (a) bendi gereğince cer, yük ve yolcu taşıma hizmetlerinde kullanılan çeken ve çekilen araçlarla, bunlarla ilgili her türlü diğer araç, gereç ve cihazların belirlenmesi ve personelin kadro ve pozisyonlarıyla, “araç, gereç ve cihazların ise hak, alacak, borç ve yükümlülükleriyle birlikte” ....'ye devri gerçekleştiğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 125 nci maddesinin ikinci fıkrası gereğince davacı sıfatının kendiliğinden ....'ye devrolunduğunun kabulü ile yargılamaya kaldığı yerden devam olunarak,

kusura ve zarar miktarına ilişkin alınan bilirkişi raporu doğrultusunda hükmedilecek tazminatın davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesi talep edilmiş olup, taleple bağlı kalınarak 37.802,16 TL tazminatın davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı TKİ kurumu vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü ile davalı TKİ kurumu arasındaki sözleşmenin 27.09.2005 tarihinde imzalandığını, sonrasında yapılan protokollerle de sona erdiğini, adı geçen Genel Müdürlüğün davacı sıfatının bulunduğunu, müvekkili kurum ile adı geçenin ayrı tüzel kişiliğinin olduğunu, karar düzeltime kararındaki karşı oy yazısına katıldıklarını, hiçbir kurumun talebi olmadan yapılan dava devrini kabul etmediklerini, herhangi bir hak kaybı yaşanmaması adına toplanılmış delillere, bilirkişi raporundaki kusur durumlarına ve aleyhe olan tüm hususlara itiraz ettiklerini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı TKİ kurumu vekili temyiz dilekçesinde özetle; bilirkişi raporlarına yaptıkları itirazlarının değerlendirilmediğini, davacı kurumun personelinin görev süresi boyunca çalışma sahasından ayrılmaması gerektiğini, müvekkili kurumun hiçbir kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkilinin yalnızca kontrol ve denetim yetkisinin bulunduğunu, husumet nedeni ile davanın reddinin gerektiğini, raporlar arasındaki çelişki giderilmeden karar verildiğini, yargılama giderleri, masraflar ve vekalet ücreti yönünden de kurulan hükümleri kabul etmediklerini belirterek hükmün bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalıların eylemleri nedeni ile davacı kuruma ait vagonlarda oluşan hasarın tazmini talebinden istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 41 ve devamı maddeleri, 6461 sayılı Kanun'un geçici 1 inci maddesi (a) bendi, 6100 sayılı Kanun'un 125 inci maddesinin ikinci fıkrası.

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekili ile davalı TKİ kurumu vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeple; Davacı vekili ile davalı TKİ kurumu vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalı TKİ' ye yükletilmesine,

Aşağıda yazılı peşin harcın istek halinde davacıya iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,