Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/5289 K.2023/7540

Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Davacılar vekili tarafından Dairece verilen kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili; müvekkillerinin ortak olarak ekmek fabrikası işlettiklerini, davacı Üstün Ekmek ... Ltd. Şti'nin ticari ilişkilerde ...'a ait çekleri kullandığını, davacıların davalı şirket Öztut-Murat Gıda...Ltd. Şti.'nden un sipariş ettiğini, karşılığında icra takibine konu çekleri verdiğini, ancak sipariş edilen unların davacı firmaya teslim edilmediğini, müvekkilleri hakkında dava konusu çekler dayanak yapılarak takip başlatıldığını, çeklerin keşide tarihlerinde tahrifat yapıldığını ve çeklerin kambiyo senedi olma özelliğini yitirdiğini, davacıların borçlu olmadıkları hâlde haksız ve kötü niyetli olarak açılan icra takipleri sonucu haciz işlemine maruz kaldığını ileri sürerek davacıların çeklerden dolayı borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ...Ş.; davanın zamanaşımı süresi geçtikten sonra açıldığını, takip konusu çekin unsurlarının tam olması ve ciro silsilesinde kopukluk olmaması nedenleri ile davalı bankanın 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 790 ıncı maddesi gereğince iyi niyetli, yetkili ve meşru hamil olduğunu, davacı keşidecinin diğer davalı Öztut-Murat ... Ltd. Şti. ve davacı ciranta Üstün Ekmek ... Ltd. Şti. ile ilişkisine dayanan def'i ve itirazları davalı bankaya karşı ileri sürülebilmesinin mümkün olmadığını, iyi niyetli hamil olan davalı banka aleyhine inkar tazminatına hükmedilemeyeceğini, davacı tarafın iddialarının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı Öztut-Murat Gıda Petrol İnş. Nak. Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti., davaya cevap vermemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamına uyularak, davacı ...'ın icra takip konusu çeklerin keşidecisi olduğu, her iki çekin keşide tarihlerinde tahrifat yapıldığı, böylece tahrifattan önceki tarihlerin geçerli olduğu, buna göre her iki çekin bankaya ibraz süresinin geçtiği, bu nedenle alacaklı bankanın çeklerde lehdar olan Üstün Ekmek Fabrikası...Ltd.

Şti.’ye karşı kambiyo hukukundan kaynaklı müracaat hakkını kaybettiği ve işbu davacının davasının bu nedenle haklı olduğu, davacı ...'ın ise her iki çekte keşideci olarak yer alması nedeniyle ciro yolu ile hamil olan alacaklı bankanın keşideciye müracaat hakkının bulunduğu, işbu davada keşidecinin sebepsiz zenginleşmediğini ispat etmesi gerektiği, 2014/192 E. sayılı davadaki beyanları ve defter kayıtlarının incelenmesi neticesinde, davacı Üstün Ekmek Fabrikası...Ltd.

Şti.'nin 2012 yılı defter kayıtlarına göre davalı Öztut-Murat Gıda Petrol...Ltd. Şti.'ne çeklerin keşide edildiği 2012 yılı itibariyle herhangi bir borcunun bulunmadığının belirtildiği, bu hali ile davacıların dava konusu avans olarak verilen ancak karşılığında mal teslimi yapılmayan çeklerden dolayı gerek Öztut-Murat Gıda Petrol...Ltd.

Şti. gerekse takip alacaklısı banka aleyhine sebepsiz zenginleşmediklerinin anlaşıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne, davalılar icra takibinde haksız olmakla birlikte kötü niyetli oldukları ispatlanamadığından davacıların kötü niyet tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...Ş. temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Yargıtay Kararı

Dairenin 08.02.2023 tarihli ve 2022/670 E. 2023/677 K. sayılı kararıyla, davalı bankanın ciro yolu ile çekin son hamili olup keşideciye müracaat hakkının bulunduğu, bu durumda bankanın çekin keşidecisi ...'a müracaat edebileceği, davacı ...'ın sebepsiz zenginleşmediğini ispatlaması gerektiği, dosya kapsamı ve alınan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde davacı ...'ın sebepsiz zenginleşmediğini ispat edemediği anlaşıldığından davacı ... yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken hatalı gerekçe ile kabule karar verilmesi doğru olmadığından kararın bozulmasına karar verilmiştir.

V. KARAR DÜZELTME

A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuran

Dairenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

B. Karar Düzeltme Sebepleri

Davacılar vekili; müvekkillerine mal teslimi yapılmadığını, çeklerin avans mahiyetinde olduğunu, ticari defterler ve Murat'ın ikrarlarının bu durumu ispata yeterli olduğunu, kararın usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek; kararın düzeltilmesini ve Mahkeme kararının onanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, icra takibine konu çekler dolayısıyla borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 440 ıncı ve 442 nci maddeleri, 6102 sayılı Kanun'un 732 nci maddesi, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72 nci maddesi.

3. Değerlendirme Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre davacılar vekilinin 1086 sayılı Kanun’un 440 ıncı maddesinde sayılan hallerden hiçbirini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteminin reddi gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacılar vekilinin karar düzeltme isteminin 1086 sayılı Kanun'un 442 nci maddesi gereğince REDDİNE,

Alınması gereken karar düzeltme harcı peşin ödenmiş olduğundan yeniden alınmasına yer olmadığına, 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen 1086 sayılı Kanun'un 442 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca takdiren 1.581,00 para cezasının karar düzeltme isteyenlerden alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine,