Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/5327 K.2024/7186

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ile davalı arasında 01.01.2007 tarihli sözleşmeye dayalı ticari ilişki bulunduğunu, davalının davacıyı sebepsiz zarara uğratmaya başlamasının üzerine davacının ihtarname ile sözleşmeyi tek taraflı olarak feshettiğini, davalı firmada bulunan tüm teminat senetlerinin iadesini ve müvekkiline ait taşınmazlar üzerindeki ipoteklerin fekkinin talep edildiğini, ihtarnamenin tebliğinden sonra müvekkili aleyhine icra takipleri yapıldığını, icra takiplerinin müvekkili tarafından ödenen müşteri senetlerine dayanılarak yapıldığını, müvekkili firmaya zarar verme kastı taşıdıklarını,

davalı firmanın haksız olarak ihtiyati haciz kararı aldığını, ihtiyati hacze konu olan senetlerin daha önce cari hesaba karşılık müvekkili tarafından davalıya verilen ve bedellerinin de ödenen senetler olduğunu, davalı firmanın sözleşmeye dayalı olarak müvekkiline ait bir kısmı sonradan satılmış olan taşınmazlara ipotekler koyduğunu, fesih ihtarı ile birlikte ipoteklerin kaldırılmasının istenmesine rağmen kaldırılmadığını,

teminat senedinin iade edilmediğini ileri sürerek davacının davalı şirkete Antalya 7. İcra Müdürlüğü'nün 2016/13360-13361-13362-13363 E. ve Antalya 4. İcra Müdürlüğü'nün 2017/747 E. sayılı dosyalarından ve dosya dayanağı senetlerden dolayı borçlu olmadığının tespitine, davalı şirket aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına, Konya ili, Seydişehir ilçesi, ... Mahallesi, Rüştü Sokağı, Pınarbaşı Bağla Mevki, 293 ada, 192-193-222 parsel ve ...

Mahallesi, 937 ada 3 parsel numaralı taşınmazların tapu kayıtlarına konulmuş olan ipoteklerin kaldırılmasına ve davalıya verilen bedelsiz teminat senedinin davacıya iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; tüm ispat yükünün davacı tarafta olduğunu, davacı şirketin müvekkili şirkete borçlu olduğunu, ayrıca davaya konu edilen icra dosyalarının ödeme emirlerine ve takip taleplerine bakıldığında tahsilde tekerrür olmamak kaydı hususunda şerhler düşüldüğünü, davacının menfi tespit davası ile birlikte müvekkili şirkete vermiş olduğu ipoteklerin fekkini talep ettiğini, bahse konu talebin ayrı bir dava halinde talep edilmesi gerektiğini ileri sürerek davanın reddine ve davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, davacı ile davalı arasında yetkili imalatçı satıcılık sözleşmesi başlıklı sözleşme akdedildiği, alınan bilirkişi raporları kapsamında davacının davalıya 22.628,24 TL borcu bulunduğu, borçlu olduğu bedel yönünden menfi tespit isteminin reddine, diğer menfi tespit istemlerinin kabulüne karar vermek gerektiği, iadesi istenen 250.000,00 TL bedelli teminat senedine ilişkin herhangi bir bilgi sunulmadığı, tarafların ticari defterlerinde bu senede dair herhangi bir kayıt bulunmadığı, bu nedenle bu hususun davacı tarafça ispatlanmadığı gözetilerek bu yöndeki talebin reddine karar verildiği, tapu kayıtları incelendiğinde.

293 ada 192, 193, 222 parsel sayılı taşınmazların dava dışı kişi üzerine kayıtlı olduğu, aktif husumetinin bulunmadığı gözetilerek aktif husumet yokluğundan davanın reddedildiği, halen davacı üzerine kayıtlı bulunan Seydişehir ...

Mahallesi 937 ada 3 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki ipoteğin fekki talebinin ise davacının halen davalı tarafa bakiye borcunun bulunması nedeniyle reddedildiği, davalı tarafın kötü niyetli olduğu ispat edilemediğinden söz konusu taleplerin reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davacının Antalya 7.İcra Müdürlüğü'nün 2016/13361, 2016/13362, 2016/13363 E. sayılı dosyalarına konu olan senetlerin tamamından, Antalya 4.İcra Müdürlüğü'nün 2017/747 E. sayılı dosyasına konu olan senetlerin tamamından, Antalya 7.İcra Müdürlüğü'nün 2016/13360 E. sayılı dosyasına konu olan 9 (dokuz) adet senetten,

15.12.2014 Tanzim ve 30.04.2015 vade tarihli 7.500,00-TL değerindeki, 15.12.2014 Tanzim ve 30.05.2015 vade tarihli 7.500,00-TL değerindeki, 15.12.2014 Tanzim ve 30.06.2015 vade tarihli 7.500,00-TL değerindeki, 15.12.2014 Tanzim ve 30.07.2015 vade tarihli 7.500,00-TL değerindeki, 15.12.2014 Tanzim ve 30.08.2015 vade tarihli 7.500,00-TL değerindeki, 15.12.2014 Tanzim ve 30.09.2015 vade tarihli 7.500,00-TL değerindeki senedin de 7.371,76-TL'si olmak üzere toplam 127.871,76 TL'lik senetlerden dolayı davalı şirkete borçlu olmadığının tespitine, davacının,

Antalya 7. İcra Müdürlüğünün 2016/13360 E. sayılı dosyasına konu olan senetlerden 15.12.2014 Tanzim ve 30.10.2015 vade tarihli 7.500,00-TL değerindeki senetten, 15.12.2014 Tanzim ve 30.11.2015 vade tarihli 7.500,00-TL değerindeki senetten, 15.12.2014 Tanzim ve 30.12.2015 vade tarihli 7.500,00-TL değerindeki senetten, 15.12.2014 Tanzim ve 30.09.2015 vade tarihli 7.500,00-TL değerindeki senedinde 128,24-TL sinden olmak üzere toplam 22.628,24-TL'lik senetlerden dolayı açılan menfi tespit davasının reddine, davacının teminat senedinin iadesi talebinin reddine, davacının Seydişehir ...

Mahallesi 293 ada 192,193,222 parsel sayılı taşınmazlar üzerindeki ipoteklerin fekki talebinin davacının aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davacının Seydişehir ... Mahallesi 937 ada 3 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki ipoteğin fekki talebinin reddine karar verilmiş, hüküm davalı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, bilirkişi raporunun ayrıntılı ve denetime elverişli olduğu, takibe konu bonoların sözleşme kapsamında verildiğinin sabit olduğu, davalı tarafından başlatılan tüm takipler kambiyo takibi olup, tahsilde tekerrür olmamak üzere kaydının belirtilmesinin davalıya alacağından fazla bonoyu takibe koyma hakkını vermeyeceği, bu sebeple ilk derece mahkemesince davacının menfi tespit talebi açısından delillerin değerlendirilmesi sonucunda verilen kararda bir isabetsizlik olmadığı,

ayrıca Antalya 7. İcra Müdürlüğü'nün 2016/ 13360 E. sayılı dosyası için de icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmiş ise de davacı tarafından teminat yatırılmadığı için tedbir kararının uygulanmadığı bu sebeple davalı lehine tazminata hükmedilemeyeceği anlaşıldığından davalının, menfi tespit davası yönünden ve lehine tazminata hükmedilmesi gerektiği yönünden istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı,

davalının yargılama giderleri ve vekalet ücreti ile ilgili istinaf sebebi incelendiğinde ise, bir taşınmazla ilgili ipoteğin kaldırılması talebinin esastan reddedilmesi ve sadece menfi tespit talebi ile ilgili dava değeri üzerinden yargılama giderlerine ve vekalet ücretine hükmedilmesi ve davacının kötüniyet tazminatı talebi, davalının da tazminat talebi konusunda karar verilmemesi yerinde olmadığından kamu düzenine aykırılık da dikkate alınarak davalının istinaf talebinin kabulünün gerektiği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına,

ilk derece mahkemesinin menfi tespit istemine ilişkin verdiği karar ve teminat senedinin iadesinin reddine ilişkin karar tekrar edilerek, davacının kötüniyet tazminat talebinin reddine, davalının tazminat talebinin reddine, davacının Seydişehir ... Mahallesi 293 ada 192,193,222 parsel ve Seydişehir ...

Mahallesi 937 ada 3 parsel sayılı taşınmazlar üzerindeki ipoteklerin fekki talebinin davacının aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş, karar davacı ve davalı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, menfi tespit, ipoteğin fekki ve teminat senedinin iadesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin ikinci alt bendi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72 nci maddesi

3. Değerlendirme İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Kanun'un 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ve 371 inci maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.