Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/5380 K.2023/6186

Taraflar arasındaki şirket ihyası ve sicil kararının iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın şirket ihyası bakımından reddine, sicil kararının iptali bakımından kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraflarca istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı katılma yoluyla davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı dava dilekçesinde. Tasfiye Halinde İm Dış Tic. ve Elekt. San. Ltd.

Şti'nin hatalı bir şekilde sicilden re'sen terkin edildiğini, açılan dava sonunda şirketin sınırlı olarak ihyasına karar verildiğini ve şirketin tasfiye halini aldığını, şirketin iki ortaklı olduğunu, ortaklardan Şükrü Köse'nin şirket hisselerini tasfiye memuru ortağa devrettiğini, hisse devir sözleşmesinin tescili ve ilanı için davalı ...'ne başvurulduğunu, davalı ... tarafından şirketin tüzel kişiliğinin mal varlığının tasfiyesi ve davaların sonuçlandırılması ile sınırlı olmak üzere ihyasına karar verildiği,

talep edilen hisse devri tescili işleminin gerçekleştirilemeyeceği belirtilerek tescil ve ilan talebinin yerine getirilmediğini, mevzuatın tasfiye halindeki şirketlerde hisse devrini engelleyen bir hüküm barındırmadığını, tasfiyenin ne kadar süreceğinin belli olmadığını, Şükrü Köse'nin zorla şirket ortağı olarak tutulmasının da mümkün bulunmadığını ileri sürerek Tasfiye Halinde İm Dış Tic. ve Elekt. San. Ltd.

Şti.'nin tam ihyasına, mümkün olmadığı takdirde davalı ...'nün red kararının kaldırılarak hisse devrinin kabulü ile tescil ve ilanına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; ihya davasının daha önce kesin hükme bağlandığını, mahkemece verilen ek tasfiye kararıyla şirketin sadece tasfiye işlemleriyle sınırlı olarak ihya edildiğini, tasfiye sonuçlandığında şirketin tekrar terkin edilmiş hale geri döneceğini, kesin hüküm nedeniyle ihya davasının usulden reddi gerektiğini, davacının açılan davada dava ehliyeti bulunmadığını, terkinin mevzuat hükümlerine uygun olarak gerçekleştirildiğini, şirketin derdest davalarının alacak ve borçlarının müdürlük tarafından bilinemeyeceğini, davanın açılmasına sebebiyet verilmediğini,

dava konusu şirket ek tasfiyede olduğundan itiraz edilebilecek bir sicil müdürlüğü kararı bulunmadığını, terkin edilmiş ve sadece belirli davalarda taraf ehliyetinin sağlanması sebebiyle ek tasfiyeye girmiş şirkete karşı bir tescil başvurusunun yapılabilmesinin mümkün olmadığını, 16.03.2022 tarihli yazıya karşı itiraz davası açılamayacağını, şirketin bütünüyle aktif hale getirilmiş gibi genel kurul kararı alamayacağını, şirket organlarının yetki ve görevlerinin tasfiye sürecinde şirketin borç ve alacaklarının ödenmesi,

elindeki mal ve demirbaşların nakde çevrilmesinin sağlanmasıyla sınırlı olduğunu, hisse devir talebinde bulunmanın tasfiye gayesiyle bağdaşmadığını, hali hazırda sicil kayıtlarında değişiklik yapılmasının imkan dahilinde olmadığını, yasadan doğan zorunlu hasım olduklarını, aleyhlerine yargılama giderlerine hükmedilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ihyası talep edilen Tasfiye Halinde İm Dış Tic. ve Elekt. San. Ltd.

Şti. hakkında kesinleşmiş bir ihya kararı bulunduğu, şirketin tasfiye amacıyla ihyasına karar verildiği, kararın ticaret sicil müdürlüğünde tescil ve ilan edildiği, bu yönüyle şirketin ihyasını istemekte davacı tarafın hukuki yararının bulunmadığı, davacının Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün şirket hisselerinin devrine dair hisse devir sözleşmesinin tescil ve ilanı talebinin reddi kararının talep edildiği, tasfiye halindeki sermaye şirketlerinin tüzel kişiliğinin devam ettiği, tasfiye amacına uygun iş ve işlemler bakımından fiil ehliyetine sahip olduklarının kabul edildiği,

tasfiye amacına ters düşmemek kaydıyla tüzel kişiliğe ait sermaye şirketlerinin tüm iş ve işlemler bakımından fiil ehliyetine haiz olduğu, tasfiye halindeki şirketlerde hisse devrinin mümkün olduğu, devir işleminin tescil ve ilanı talebinin hukuka aykırı olmadığı gerekçesiyle ihya talebinin reddine, Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğünün 16.03.2022 tarih 51197 sayılı hisse devrinin tescil ve ilanı talebinin reddi kararının iptaline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraflar istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı istinaf dilekçesinde özetle; şirketin ihyasına ilişkin Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan davada verilen kararda da mal varlığının tasfiyesi ve davaların sonuçlandırılması ile sınırlı olmak üzere şirketin ihyasına karar verildiğini, şirketin tamamıyla ihya edilerek, şirketin işler hale getirilmesinin istenildiğini, mahkemece delillerin takdirinde hataya düşüldüğünü, şirketin sınırlı ihyasının söz konusu şirketin işlemlerini sürdürmeye engel olduğunu, devir işlemi için dahi dava açmaya zorlandığını, şirketin ihya edilmesi halinde doğrudan doğruya işlemlerin yapılmasının mümkün olabileceğini, ayrıca şirketin faaliyetine devam etmek istediklerini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, şirketin ihyasına karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı temsilcisi istinaf dilekçesinde özetle; davacının hisse devrine ilişkin tescil talebi hakkında mahkemece yapılan değerlendirmenin hukuk kurallarıyla bağdaşmadığını, Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi kararının ek tasfiye niteliğinde bir karar olduğunu, ek tasfiyenin yeni bir hukuki durum yaratmadığını, Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi kararında şirketin sadece mal varlığının tasfiyesi ve davaların sonuçlandırılması ile sınırlı olarak ihya edildiğini, şirketin tasfiye sürecinde sadece bu işlemleri gerçekleştirebileceğini,

davacının şirket sanki bütünüyle aktif hale getirilmiş gibi genel kurul kararı alabilmesinin mümkün olmadığını, müdürlüğün 16.03.2022 tarihli kararının mevzuat hükümlerin uygun bulunduğunu, halihazırda sicil kayıtlarında değişiklik yapılmasının imkan dahilinde olmadığını, yasadan doğan zorunlu hasım olunması nedeniyle aleyhlerine yargılama giderine hükmedilemeyeceğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkemece Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/854 E. 2018/492 K. sayılı kararı karşısında davacının tasfiye halinde sicile tescil edilmiş olan İm Dış Tic. ve Elekt. San. Ltd. Şti.'nin tam ihyasına karar verilmesini talep etmekte hukuki yararının bulunmadığı, anılan tescil işlemi üzerine sermaye şirketi olan İm Dış Tic. ve Elekt. San. Ltd.

Şti.'nin tüzel kişiliğinin devam ettiği, hisse devir işleminin tasfiye amacına uygun olmayan işlem niteliğinde olmadığı, hisse devrinin tescil ve ilanı talebinin hukuka aykırı olmadığı gözetilerek davalı ... müdürlüğünün 16.03.2022 tarihli kararının iptaline karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, sicilin ret kararının iptali talebiyle açılan davada davanın kabulü kararı üzerine davalı aleyhine yargılama giderlerine hükmedilmesinde de bir isabetsizlik olmadığı gerekçesiyle tarafların istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı şirket vekili (katılmayla) ile davalı temsilcisi temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili katılma yoluyla temyiz dilekçesinde; şirketin tasfiye halinden işbu tarihe kadar çok hususun değiştiğini ve tam ihyası gerektiğini, terkinin zaten usulüne uygun olmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava; şirketin ihyası, mümkün olmadığı takdirde ticaret sicil müdürlüğünün hisse devir tescil talebinin reddi kararının iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 34 üncü, 547 nci ve geçici 7 nci maddeleri.

3. Değerlendirme ve Sonuç 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. 6102 sayılı Kanun'un 550, 541 ve 542 nci maddelerinde tasfiye halinde yapılabilecek işlemler sıralanmıştır. Hatta bu düzenleme kapsamında kalan 542 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendine göre tasfiye memurları tasfiyenin gerektirmediği yeni bir işlem yapamazlar.

Somut olayda davacı şirketin sınırlı olarak ihya edildiği ve ilgili dava ve takip konusu ile sınırlı tasfiyesinin yapılacağı açık olup hisse devri genel kurul kararı alınması tasfiyenin gerektirmediği bir işlemdir. Bu durumda, sınırlı olarak tasfiye edilen şirket hakkında davalı kurumca verilen ret kararının yerinde olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken hisse devrinin tesciline ilişkin talebin reddi kararının iptali isteminin kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davalının istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

4. Davalının yargılama giderlerine ilişkin temiz itirazlarının bozma sebep ve şekline göre şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davalıya iadesine,

Davacıdan temyiz harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,