Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/5437 K.2024/7837

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ve davalı vekilleri tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı şirket arasında 4.000 metrik ton 2014 yılı mahsulü Ukrayna ayçiçeği posasının metrik tonu 256.000,00 ABD Doları bedelle 5-31.03.2015 tarihleri arasında teslimi hususunda 10.02.2015 tarihli satış sözleşmesi imzaladıklarını, sözleşmede CİF Antalya olarak ve satıcıya sözleşme bedeli üzerinden hesaplanmak üzere %10 oranında eksik veya fazla teslimat opsiyonu da tanımak suretiyle anlaştıklarını, müvekkilinin ürünü Kanton adlı gemiyle Ukrayna limanından Antalya limanına gönderilmek üzere hazırladığını, alıcının ise ürünün gönderilmesine müteakip sözleşmeyi fesih ettiğini bildirdiğini,

müvekkilinin alıcı temerrüdü nedeniyle uğradığı zararın tazmini için faturayı alıcıya ilettiğini, ancak alıcının herhangi bir ödeme yapmadığını, bunun üzerine GAFTA (Hububat ve Yem Ticaret Birliği Tahkim Mahkemesi) nezdinde tahkim başvurusunda bulunduklarını, GAFTA tarafından 13.01.2016 tarihli 15-247 nolu karara hükmedildiğini, 04.04.2016 tarihinde kesinleşerek nihai hüküm haline geldiğini beyanla, müvekkilinin alacağa kavuşması maksadıyla 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun

u (5718 sayılı Kanun) uyarınca GAFTA tahkim kararının Türkiye'de tenfizini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; şirketin yerleşim yeri adresinin Ankara olması nedeniyle yetkiye itiraz ettiklerini, ayrıca müvekkilinin tahkim yargılamasından ve hakem kararından haberdar olmadığını, savunma hakkının engellendiğini, 5718 sayılı Kanunu'nun 62 nci maddesinin birinci fıkrasına göre yabancı hakem kararlarının tenfizini engelleyen hallerin tek tek gösterildiğini, sunulan sözleşmedeki evrakların altında müvekkil şirket yetkilisine ait imzayı kabul etmediklerin, zira bu imzanın şirketin asıl yetkililerine ait olmadığını, bu nedenle sözleşmenin şirketi bağlamadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, davanın konusu, GAFTA (Hububat ve Yem Ticaret Birliği Tahkim Mahkemesi)'nin kesinleşen kararının tenfizinden ibaret olup, toplanan deliler ve orijinal tahkim mahkamesinin kesinleşen ilamına göre 5718 sayılı MÖHUK 62/1. maddede sayılan herhangi bir olumsuzluk bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesince, somut olayda uygulanacak mevzuat doğru belirlenip tenfiz şartlarının değerlendirildiği, tahkim kararının kesin karar olduğu, hakem kararının maddi ve hukuki olgular yönünden yeniden gözden geçirilmesinin yasak olduğu, bu nedenle tahkim sözleşmesinin, imzanın, ehliyetin, savunma hakkının ve tebligat usulünün yeniden incelenmesinin mümkün olmadığı, bileşik faizi kabul eden hakem kararlarının tenfiz edilebileceği Yargıtay kararlarıyla da kabul edildiğinden hakem kararında yer alan bileşik faiz uygulamasının kamu düzenine aykırılık oluşturmadığı (aynı yöndeki içtihat için bknz.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 16.06.2022 Tarih 2020/7985 E., 2022/4932 K. sayılı ilamı) hususları birlikte değerlendirildiğinde davalı vekilinin bu yöndeki istinaf taleplerinin de yerinde olmadığı; ancak, İlk Derece Mahkemesince, davaya konu hakem kararının tenfizine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmasa da davanın dava açılırken maktu harçla alınmasına rağmen kararda nispi harç ve vekalet ücretine hükmedilmesinin doğru olmadığı anlaşılmakla (Aynı yöndeki içtihat için bknz.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 06.12.2021 Tarih 2020/4516 E., 2021/6853 K. sayılı ilamı), davalı vekilinin bu yöndeki istinaf talebinin yerinde olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmiş, karar davalı vekilince ve katılma yoluyla davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, yabancı hakem kararının tenfizi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun un (5718 sayılı Kanun) 62 nci maddesinin birinci fıkrası.

3. Değerlendirme İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Kanun'un 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ve 371 inci maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.