Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/5438 K.2023/7519

Sanayi A.Ş., ..., ..., ..., ... ve ... vekili

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Mahkemece bozma ilamına uyularak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili ile davalılar Evtaş İnşaat Turizm Tic. ve San. A.Ş., ..., ..., ..., ..., ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairemizce Mahkeme kararının düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir. Davacılar vekili ile davalılar Evtaş İnşaat Turizm Tic. ve San. A.Ş., ..., ..., ..., ... ve ... vekili tarafından Dairece verilen kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalı şirket, bir kısım davalıların murisi ... ... ve müvekkillerinin murisi ... ... ... arasında 1995 yılında varılan sözlü mutabakat ile davalı şirkete ait taşınmazlar üzerinde yapılması planlanan; ancak davalı şirketin mali durumu elvermediğinden yapılamayan Regal Resort Hotel’in inşaatının bitirilmesi,

dekorasyon ve tefrişatının yapılması ilgili tüm masrafların ... ... ... tarafından üstlenildiğini, buna karşılık şirketin ½ hissesinin ... ... ...’a devrinin kararlaştırıldığını, bu kapsamda davacıların murisinin yaptığı masraflar ile otel inşaatının bitirilip tamamlandığını, münhasıran şirketin ½ hissesine sahip olunmak üzere yapılan ödemelerin USD bazında 10.443.786,19 USD’ye ulaştığını, 11.11.1995 tarihli tutanakta davalı şirketin (Regal Resort Hotel binasının) ½ hissesinin ... ... ...’a devrolunduğunun kabul edildiğini, ... ... ... ödemelerinin işletmeye sermaye niteliğinin kabul edildiğini,

... ... ...’ın ...’e ve onun adına belirlenen kişilere yapılan ödemeler ... ... ...’ın bizzat kendisine ait ödeme belgesi olmadığı için Emperyal Otelcilik Turizm Sağ. Hiz.

A.Ş. antetli ödeme makbuzlarının kullanıldığını, murisin ölümünden sonra da onun adına mirasçıların ödeme yapmaya devam ettiğini, nitekim otelin de ½'şer oranda işletildiğini, 1996 yılı içinde ... ... ... ve ... ...’ın vefat ettiğini, 11.11.1995 tarihli tutanağa rağmen ... ve ... adına görülen hisselerin şirketin 1/2’sine tekabül edecek tarzda ... ... ... adına pay defterine işlenmediğini ileri sürerek davalı şirketin (söz konusu arsanın ve arsa üzerindeki Regal Resort Hotel adıyla kullanılan binanın) ½ hissesinin müvekkillerine ait olduğunun tespitini, müvekkillerinin adına davalı şirketin pay defterine kaydını,

11.11.1995 tarihinden itibaren otelin elde ettiği ve bilirkişilerce tespit edilecek kârın 1/2’sinin müvekkillerine ödenmesini, müvekkilleri ve murisleri tarafından yapılan ödemelerin şirket paylarına ortak olmak suretiyle karşılanmasının kısmen veya tamamen mümkün olmaması hâlinde ise fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkillerinin murisi ve müvekkilleri tarafından ... ... veya onun adına üçüncü şahıslara ödenen 10.443.786,19 USD'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte müvekkillerine ödenmesine karar verilmesini talep etmiş, 15.10.2012 tarihli dilekçesi ile alacak talebini ıslah etmiş, 391.831,38 TL,

3.852.700,00 USD, 159.637,67 DM ve 10.650,00 ... frangının ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek en yüksek banka faizleri ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini istemiştir.

II. CEVAP

1.Davalılar ..., ..., ... vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

2.Davalılar Evtaş İnş. Tur. Tic. ve San. A.Ş., ..., ..., ..., ..., ..., ... vekili cevap dilekçesinde; ... ... ... tarafından yapılmış ödeme bulunmadığını, ödemelerin Emperyal ve Regal şirketlerince yapıldığını, ödemeye dayanak belgelerin usulsüz düzenlendiğini, ... ... ...’ın davalı şirketin ortağı değil kiracısı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemenin 16.09.2014 tarih, 2011/314 E. ve 2014/430 K. sayılı kararı ile bozma ilamına uyularak davanın kısmen kabulüne, 2.252.701,58 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 07.06.2016 tarih, 2015/4499 E. ve 2016/6284 K. sayılı kararı ile davacıların murisi ... ... ... tarafından yapılan ödemeler tespit edilirken banka hesap ekstreleri dışında bir takım fotokopi makbuz, fatura ve belgeler de dikkate alınmış olup bu belgelerin davalı tarafça kabul edilmediği, Mahkemece, davacı tarafa banka ekstreleri dışındaki fotokopi belgelerin asıllarının sunulması için süre verilmesi, şayet belge asılları sunulursa yapılan ödemelerin tespitinde bu belgelerin dikkate alınması,

aksi hâlde bu belgelerde yazılı ödemelerden davalıların sorumlu tutulamayacaklarının gözetilmesi suretiyle karar verilmesi gerektiği, bozma ilamında açıkça ... şahıs davalılara yapılan bir ödeme varsa ödeme yapılan bu şahısların yapılan ödemeler tutarınca sorumluluklarına karar verilmesi gerektiği belirtilmiş olmasına rağmen Mahkemece bu husus tespit edilmeden yapılan ödemelerden tüm davalıların sorumlu tutulmalarının da doğru görülmediği,

yabancı para borcunun ödenmemesi hâlinde alacaklının, bu borcun vade veya fiili ödeme günündeki rayice göre Türk parası ile ödenmesini isteyebilmesi mümkün olmasına rağmen Mahkemece Türk parası üzerinden hüküm kurulması doğru olmadığı gibi davalı şirket yönünden hüküm altına alınan alacağa ticari faiz yerine yasal faiz işletilmesinin de doğru olmadığı gerekçeleriyle Mahkeme kararı bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 12.10.2020 tarihli 3. ek rapor hüküm kurmaya yeterli görülerek davanın kısmen kabulüne, davalı Evtaş İnşaat A.Ş. yönünden.

200.000,00 USD'nin 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun (818 sayılı Kanun) 83 üncü maddesi uyarınca fiili ödeme günündeki rayiç değerinin Türk parası olarak karşılığının davalı Evtaş İnşaat A.Ş.'den dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte alınarak davacılara verilmesine, davalı Evtaş İnşaat A.Ş. yönünden.

111.741,54 TL'nin dava tarihi olan 21.10.1999 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine, davalı ... yönünden. 78.863,00 TL'nin dava tarihinde itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'... alınarak davacılara verilmesine, davalı ... ... mirasçıları ..., ..., ..., ... ve ... yönünden.

2.920,00 TL'nin dava tarihinden tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, davalı ... ... mirasçıları ..., ..., ..., ... ve ... yönünden.

260.000,00 USD'nin 818 sayılı Kanun'un 83 üncü maddesi uyarınca fiili ödeme günündeki rayiç değerinin Türk parası olarak karşılığının davalılardan müşterek ve müteselsilen dava tarihinden tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacılara verilmesine, davalı ..., davalı ..., ..., ... ve ... yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile davalılar Evtaş İnşaat Turizm Tic. ve San. A.Ş., ..., ..., ..., ..., ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Yargıtay Kararı

Dairenin 25.01.2023 tarihli ve 2022/3416 E., 2023/549 K. sayılı kararıyla Mahkeme kararı, faiz türü yönünden davalı Evtaş İnşaat A.Ş. yararına düzeltilerek onanmıştır.

V. KARAR DÜZELTME

A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuran

Dairenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile davalılar Evtaş İnşaat Turizm Tic. ve San. A.Ş., ..., ..., ..., ... ve ... vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

B. Karar Düzeltme Sebepleri

1.Davacılar vekili karar düzeltme dilekçesinde özetle; çeklerin de hesaplamaya dahil edilmesi gerektiğini, Mahkeme kararında neden hesaplanmadığının gerekçelendirilmediğini, çeklerin ödendiğine ilişkin hesap ekstrelerinin dosya içinde bulunduğunu, davacıların elinde çek fotokopilerinin bulunmasının doğal olduğunu, zira aslının muhatap bankaya ibrazının gerektiğini, herhangi bir çekin ödenmediğine dair savunma ileri sürülmediğini, bu çeklere dayalı bir icra takibi başlatılmadığını, tümünün meşru hamilleri tarafından tahsil olunduğunu, ... ...’a yapılan ödemelerin davalı şirket hesabına ilavesinin gerektiğini, faizin ödeme tarihinden itibaren işlemeye başladığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalılar Evtaş İnşaat A.Ş., ..., ..., ..., ..., ... vekili karar düzeltme dilekçesinde özetle; banka havalesinin ödeme vasıtası olduğunu, davacıların murisinin borçlarını ödediğini, ... sunulmayan belgelerin dikkate alınamayacağını, taraflar arasında hukuki ilişkiye dair emare bulunmadığını, davanın zamanında açılmadığını, dava dışı kişiye yapılan ödemenin şirket müdürü kabul edilmek suretiyle müvekkilinden tahsil edilemeyeceğini, müvekkilince ödenen ve Evtaş A.Ş. adına kesilen faturaların davacı delili olamayacağını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacıların murisi adına, davalılara ya da bir kısım davalıların murisine veya muris adına ödeme yapılıp yapılmadığı, yapılmışsa bu ödemenin hukuki niteliğinin ne olduğu ve davalıların bu ödemelerden sorumlu tutulup tutulamayacağı, hangi tarihin temerrüt tarihi olarak kabul edileceği noktalarında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun ( 1086 sayılı Kanun) 440 ıncı ve 442 nci maddeleri, 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 4/a maddesi.

3. Değerlendirme Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davacılar vekili ile davalılar Evtaş İnşaat Turizm Tic. ve San. A.Ş., ..., ..., ..., ... ve ... vekilinin 1086 sayılı Kanun’un 440 ıncı maddesinde sayılan hallerden hiçbirini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteminin reddi gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacılar vekili ile davalılar Evtaş İnşaat Turizm Tic. ve San. A.Ş., ..., ..., ..., ... ve ... vekili vekilinin karar düzeltme isteminin 1086 sayılı Kanun'un 442 nci maddesi gereğince REDDİNE,

Alınması gereken karar düzeltme harcı peşin ödenmiş olduğundan yeniden alınmasına yer olmadığına ve 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen 1086 sayılı Kanun’un 442 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca takdiren 1.581,00 TL para cezasının karar düzeltme isteyen davacılar ve davalılardan Evtaş İnş. .... Tic. ve San. A.Ş., ..., ..., ..., ... ve ...'... alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine,