Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/546 K.2023/5768

Taraflar arasındaki istirdat ve menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Mahkemece asıl davanın Garanteks A.Ş. yönünden reddi ile diğer davalılar yönünden kabulüne, karşı davada karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararın davacı-karşı davalı vekili ve davalı-karşı davacı .... A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Davacı-karşı davalı vekili tarafından Dairece verilen kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı vekili; davalı ... Ltd.

Şti.'nin ''Cep Telefonu Kasko Paketleri'' ile cep telefonu kullanıcılarına hizmet verdiğini, cep telefonu satıcısı olarak müvekkilinin de müşterilerine bu olanağı sağlamak amacıyla adı geçen davalı ile anlaştığını ve bu anlaşma nedeni ile toplam bedeli 610.000,00 TL olan 6 adet çeki davalıya verdiğini ancak davalının üzerine düşen sorumlulukları yerine getirmediğini, çeklerin bedelsiz kaldığını, buna rağmen davalı şirket tarafından faktoring şirketi olan diğer davalılara verildiğini, bu devir geçersiz olup, davalı ... şirketlerinin yetkili hamil olmadığını,

dava konusu çekler bedelsiz kalmış olmalarına rağmen şeklen hak sahibi gözüken davalı ... şirketlerine muhatap banka tarafından ödendiğini iddia ederek, ödenen bedellerin ödeme tarihlerinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep etmiştir.

2. Karşı davada davalı Garanteks... Ltd. Şti. vekili; davacının verdiği çekin, bankada kullanılan kredinin teminatı olarak verildiğini ve davacının bedelini ödemeyeceğini belirtmesi nedeniyle müvekkilince ödenmek zorunda kaldığını ileri sürerek 70.000,00 TL'nin şimdilik 1.000,00 TL'sinin, davacının sözleşmeye uymaması nedeniyle uğranılan zararlara karşılık gelmek üzere şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminat toplamı 2.000,00 TL'nin davacı-karşı davalıdan tahsilini, üç adet çekten dolayı borçlu olmadıklarının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Garanteks...Ltd. Şti. vekili; taraflar arasında akdedilmiş sözleşmeler gereği müvekkili şirketin faturalar kesip, faturalara konu malları davacıya teslim ettiğini, bedeli karşılığında da dava konusu ödemeleri tahsil ettiğini, davacının talebinin yerinde olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ... Hiz. A.Ş. vekili; davanın reddini savunmuştur.

3. Davalı ... Faktoring Hiz. A.Ş. vekili; davalı Garanteks...Ltd. Şti. ile müvekkili arasında imzalanmış sözleşmeler ile faturalara bağlanmış alacakların müvekkiline temlik edildiğini, davacının diğer davalıya karşı ileri sürülebilecek def'ileri iyiniyetli müvekkiline karşı ileri sürmesinin hukuka aykırı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamına uyularak davalı ......Ltd. Şti. ile faktoring şirketleri arasında temlik ilişkisi sabit olup, şahsi defiler faktoring şirketlerine karşı ileri sürülebileceğinden davalılar arasında müteselsil sorumluluk olmayacağı, alacak temlik edildiğinden, alacak da onun tarafından çek ile tahsil edildiğinden çekin ilk lehtarına karşı bu davanın ileri sürülemeyeceği, bu nedenle davalı ... Ltd.

Şti. yönünden davanın reddi gerektiği, şahsi defilerin faktoring şirketlerine karşı da ileri sürülebileceğinden davanın her faktoring şirketine verilmiş olan çekler yönünden ayrı ayrı kabul edilmesi gerektiği, karşı dava açma süresi içerisinde harç yatırılmamış olduğundan ve dava açma süresi kanunen belirli olan karşı dava için harç yatırılması için yeniden süre verilemeyeceği gerekçesiyle asıl davanın davalı Garanteks...Ltd. Şti. yönünden reddine, asıl davanın davalı ...

Faktoring yönünden ve davalı ... Faktoring yönünden kabulüne, davalı-karşı davacı Garanteks...Ltd. Şti. tarafından açılan karşı davanın, usulüne uygun olarak açılmamış olduğu anlaşılmakla, karşı dava yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı-karşı davalı ... Tic. A.Ş vekili ve davalı-karşı davacı Garanteks Garanti Tek. Ltd. Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Yargıtay Kararı

Dairenin 22.09.2022 tarihli ve 2021/3197 E. 2022/6190 K. sayılı kararıyla asıl davada davacının bedelsizlik iddiasının aynı zamanda borçlu olmadığının tespiti talebini de içerdiği kabul edilerek bu kapsamda değerlendirme yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği, ayrıca kabule göre de davalı ...... Ltd. Şti. hakkındaki davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilerek buna bağlı olarak da davalı lehine maktu vekalet ücretine karar verilmesi gerektiği, karşı davada ise harcın ikmali için öncelikle karşı davacı vekiline mehil verilerek harç ikmali cihetine gidilmesi gerektiğine işaret edilerek bozulmasına karar verilmiştir.

V. KARAR DÜZELTME

A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuran

Dairenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı-karşı davalı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

B. Karar Düzeltme Sebepleri

Davalı-karşı davacı vekili; bozma ilamının 2 numaralı bendinin kaldırılması gerektiğini, karşı davanın davaya cevap süresi içerisinde tüm harçları ikmal edilerek açılması gerektiğini, harcın ikmali için ayrıca süre verilemeyeceğini, kararın usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek; kararın düzeltilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Asıl dava, çeklere ilişkin bedelsizlik iddiası ve borçlu olmadığının tespiti istemine, karşı dava da menfi tespit ve istirdat istemine ilişkin olup, uyuşmazlık, karşı davanın süresinde açılıp açılmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 440 ıncı ve 442 nci maddeleri.

3. Değerlendirme Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davacı-karşı davalı vekilinin 1086 sayılı Kanun’un 440 ıncı maddesinde sayılan hallerden hiçbirini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteminin reddi gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı-karşı davalı vekilinin karar düzeltme isteminin 1086 sayılı Kanun'un 442 nci maddesi gereğince REDDİNE,

Aşağıda yazılı 394,45 TL karar düzeltme ret harcının ve 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen 1086 sayılı Kanun'un 442 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca takdiren 1.581,00 TL para cezasının karar düzeltme isteyenden alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine,