Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/5542 K.2024/2887

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen menfi tespit davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı şirket arasında yapılan ticarete karşılık 72.500,00 TL miktarlı 2 adet çekin davalıya teslim edildiğini, daha sonra taraflar arasında yapılan anlaşma uyarınca icra takibine konu çeklerin yeni çekler verilmek suretiyle değiştirildiğini, bu değişim işlemine ilişkin yazılı sözleşme yapıldığını ve 2 adet çekin davalı şirkete teslim edildiğini,

sözleşme gereğince eski çeklerin davacıya iade edilmesi gerekirken iade edilmediğini ve bunun üzerine icra takibi başlatıldığını belirterek müvekillerinin davalıya işbu çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespiti ile icra takibinin durdurulması yönünde tedbir kararı verilmesini ve haksız ve hukuka aykırı icra takibi nedeniyle %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacıların ticari ilişki içerisinde olduğu ve çeklerin verilmesi/alınmasına ilişkin sözleşmenin muhatabının müvekkili şirket olmadığını, sözleşmeye ilişkin olarak aradaki ticari ilişkiye sözleşmeye taraf olmayan müvekkiline karşı dava açılmış olmasının hukuka aykırılık teşkil edeceğini, müvekkili şirketin çekleri elinde bulunduran iyi niyetli üçüncü kişi konumunda olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 24.06.2020 tarihli ve 2018/326 E., 2020/214 K. sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonu

Bölge Adliye Mahkemesinin 27.10.2020 tarihli ve 2020/738 E., 2020/915 K. sayılı kararıyla; davalı vekili istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 20.04.2022 tarih, 2020/8045 E. ve 2022/3217 K. sayılı kararıyla dava konusu çeklerin ibraz tarihi olan 30.11.2017 itibariyle davalı şirket temsilcisinin Musa Tekbilek olduğu, tarihsiz değişim belgesinin belgeyi düzenleyen...'in yetkisinin sona erdiği 07.07.2017 tarihinden önce düzenlendiğinin yasal delillerle isbat edilemediği, dayanak belgenin adi yazılı şekilde ve her zaman düzenlenmesinin mümkün olduğu, ispat edilemeyen davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davalının istinaf başvurusunun reddine karar verilmesinin doğru görülmediği gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ... Hafriyat Ltd. Şti.'nin yetkilisi... tarafından çek değişimine yönelik tarihsiz imzalanan sözleşmenin şirketi devralan davalı şirketi bağlayabilmesi için şirket devir tarihi olan 07.07.2017 tarihinden önce düzenlenmiş olması gerektiği, dosyaya sunulan çek devir sözleşmesinde tarih bulunmadığı, sözleşmenin ne zaman imzalandığının belli olmadığı, davacı vekili tarafından da bu durumun yasal delillerle ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; ...'in davalı şirketteki temsil yetkisinin 07.07.2017 tarihinde sona erdiğinden bahisle dava konusu belgenin bu tarihten önce düzenlendiği yönündeki ispat yükünün davacılara yüklenmesinin usule aykırı bulunduğunu, davalının çeklerin değişimine ilişkin belgenin düzenlendiği durumdan haberdar olduğunu, dava konusu çeklerin... tarafından bizzat bankaya ibraz edildiğini, kendi döneminde gerek eski çekleri gerekse yeni çekleri unvan değişikliğinden önce ciroladığını,

07.07.2017 tarhinde unvan değişikliği ile yetkisinin davalı şirket adına geçtiğinin ve haliyle temsil yetkisi sona eren firma yetkilisinin ve temsile yetkili son firma yetkilisinin durumdan haberdar olduğunun ve söz konusu belgenin 07.07.2017 tarihinden önce düzenlendiğinin dosya kapsamından anlaşıldığını, belgenin düzenlenme tarihinde yönelik davacı tarafa ispat yükünün yüklenmesinin hukuki izahtan yoksun olduğunu, yerel mahkeme ve istinaf mahkemesi kararlarında herhangi bir sakatlık bulunmadığını, davanı ret kararının dosyaya giren belgelerle çelişmekte olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, icra takibinden sonra açılan menfi tespit istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 72 nci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine,