Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/5555 K.2024/7429

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ...' ın aynı zamanda ...Ltd. Şti.'nin yetkili temsilcisi olduğunu, müvekkilinin ... İnş. Turz. Tic. A.Ş. isimli şirket ile yaptığı temizlik işlerine karşılık olarak aldığı toplam 520.000,00 TL değerindeki altı adet çeki takas için Seferihisar ... Şubesi'ne verdiğini, müvekkilinin ticaret yaptığı ... İnş...

Şti.' deki iş arkadaşlarından ...'ın kendisinden bir miktar borç istemesi üzerine aynı banka şubesinden daha önce verdiği çeklerden 20.03.2007 ve 20.04.2007 vade tarihli 125.000,00 TL bedelli iki adet çeki teminat göstererek ve bu çekleri davalı banka müdürünün kefil istemesi üzerine ... isimli aile yakını olan kişinin cirosunu da alarak ve onun üzerinden 06.11.2006 tarihinde 200.000,00 TL'ye kadar kredi çektiğini, bu kredinin önce müvekkilinin şahsi hesabına geçtiğini, buradan da kredi masrafları düşünce geri kalan 198.315,00 TL nin ...

İnşaat ..A.Ş'.nin Antalya Belek ... Şubesi hesabına gönderildiğini, davalı banka müdürünün krediyi vermeden önce ...' dan ipotekte istediğini, bunun üzerine müvekkilinin annesi ... üzerine kayıtla Gümüldür Köyaltı mevkii 1005 parsel üzerindeki mandalin bahçesini 62.500,00 TL'lik ipotek teminatı da verdiğini, müvekkilinin bankaya verdiği çeklerden 20.03.2007 vade tarihli 125.000,00 TL bedelli çekin vadesi geldiğinde ve hesap müsait olmayıp ...

İnşaat Şti. tarafından ödenmediğinde davalı banka müdürünün ... İnşaat...

Şti. yetkilileriyle önceden kurduğu samimiyetten ve çıkar ilişkisinden dolayı çeke karşılıksızdır şerhi vurdurmadığı gibi bu ödenmeyen çeki müvekkiline icra takibi yapmaması için geri vermediğini, çekin banka müdürünce ortadan kaldırıldığını, müvekkilinin diğer ödenmeyen çeklere de karşılıksızdır şerhi vurdurmak istediğini, banka müdürünün buna karşı çıktığını, ancak müvekkili ısrar edince çeklere karşılıksızdır şerhi vurulabildiğini, müvekkilinin bankaya verilen bu çeklerin kredi borçları ödendiği halde geriye teslim almadığını, davalı banka müdürünün ...

İnşaat Şti' nin çekleri karşılıksız çıktığı halde aynı şubeden bu şirkete 1.500.000,00 TL kredi kullandırdığını, müvekkilinin ödenmeyen çekleri istediğinde ise onu tersleyerek ...

İnşaat.. şirketiyle anlaşmasını önerdiğini, banka müdürünün tarafları bir araya getirdiğini, müvekkilini ikna etmek için daha önce ipotek verilen mandalin bahçesi vasfındaki taşınmazdaki rehin bedelini artırarak yeniden müvekkiline kredi verebileceğini belirttiğini, müvekkilinin bunu kabul etmek zorunda kaldığını, ipotek bedelinin 250.000,00 TL yükseltildiğini ancak müvekkilinin tekrar kredi çekemediğini ve ...

İnşaat Şirketinin borcunu ödemediğini, banka müdürünün kendisine verilen görevi kötüye kullandığını, bu sebeple hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu, davalı banka müdürünün ödenmeyen ve müvekkiline geri de verilmeyen karşılıksız şerhi vurulan 20.04.2007 vade tarihli 125.000,00 TL bedelli keşidecisi ... İnşaat..

A.Ş. olan çeki ile ilgili müvekkili aleyhinde icra takibi yapılmasını sağladığını, diğer çeklerle ilgili de ayrı ayrı icra takipleri yapıldığını, 20.03.2007 vade tarihli 125.000,00 TL bedeli keşidecisi ...

İnşaat.. olan ve karşılıksız şerhi bankaca vurulmayan çekinde iade edilmediğini, şifahen defalarca bankadan sorulmasına rağmen bu çeke ulaşılamadığını, davalı banka müdürünün ve tüm bu usulsüz işlemlerden sorumlu bulunan bankanın müvekkillerinin hiçbir kredi ve ipotek borcu kalmadığı halde uhdesinde müvekkillerinden aldığı altı adet çeki tutmaya ve tahsile koymaya tereddüt etmediğini, bu çekleri iade etmediği gibi müvekkillerini mükerrer olarak borçlandırdığını ayrıca davalıların mevcut kredi borçlarına karşılık müvekkillerinden fazla ödeme aldığını,

bunun iadesinin gerektiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere 5.000,00 TL alacağın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1-Davalı ... TA.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, bu sebeple reddinin gerektiğini, dava değerinin açıkça belirtilmesine rağmen kısmi dava açılmasının yasal olarak mümkün olmadığını, bu yönü ile de davanın usulden reddinin gerektiğini, davacı ...' ın aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, davanın husumet yokluğundan reddinin gerektiğini, müvekkili banka tarafından davacı firmasından olan kredi alacaklarının teminatlarıyla birlikte ...

Varlık AŞ ye devir temlik edildiğini, müvekkili bankanın pasif husumet ehliyeti bulunmadığını, davanın bu yönden de reddinin gerektiğini, müvekkili bankanın banka mevzuatı çerçevesinde işlem yaptığını, müvekkilinin keyfi şekilde işlem yapmasının mümkün olmadığını, dava dilekçesinde belirtilen ve soyut bir iddiadan öte gitmeyen iddiaların usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı banka tarafından firmasına kredi kullandırıldığını, kredi borcu ödenmeyince davacı firması ve kefiller ile kredinin ödenmesi amacıyla müvekkili bankaya ciro edilen çek hakkında icra takip işlemleri başlatıldığını, takip işlemleri devam ederken banka alacağının ...

Varlık AŞ' ye devir ve temlik edildiğini, davacının kredi borcu ödenmesine rağmen teminat çeklerinin iade edilmediği iddiasının mesnetsiz olduğunu, kredi borcu ödenmediği için takip başlatıldığını, davacı tarafın ayrıca öncelikle zararını, müvekkili bankanın haksız ve hukuka aykırı eylemini ve zarar ile müvekkili banka eylemi arasındaki uygun illiyet bağını ispat etmesi gerektiğini, dava konusu olayda tazminat şartlarının hiçbirisinin bulunmadığını, davacının iddialarının tutarsız ve kendi içinde çelişkili olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2-Davalı ...

Hilal Başaran vekili cevap dilekçesinde; davanın yasal süresinde açılmadığını, zaman aşımından reddinin gerektiğini, davacılar tarafından ileri sürülen iddiaların yasal dayanaktan yoksun olup Mart 2008 yılında emekli olan müvekkili yönünden tamamen gerçek dışı ve bankanın mevcut çalışma ve işleyiş içerisinde yapılması gayrikabil ve mümkün olmayan mesnetsiz ithamlardan ibaret olup kabulünün mümkün olmadığını, müvekkilinin müdür olarak görev ve yetkileri belirli olup her bir işlemin yapılmasında bir fiil bulunmasının mümkün olamadığını, şubenin bağlı olduğu bölge müdürlüğünün ve bölgenin bağlı olduğu genel müdürlüğün denetimine tabii olduğunu,

keyfi bir işlem yapmasının mümkün olmadığını, davacıların müvekkili hakkkında ileri sürdüğü 6 adet çeki uhtesinde tutup ve kendi adına tahsile koyduğu ve mükerrer olarak davacıları borçlandığı yönündeki iddiaların müvekkili tarafından yapılmasının mümkün olamdığını, bankanın kendi içerisinde krediler komitesi ve ödenmeyen krediler ile ilgili isi aynı operasyon merkezinin mevcut olduğu, şube müdürünün keyfiyetinde olmadığı,

kullandığı iddia ve ileri sürülen ticari krediler ile ilgili olarak da aynı işleyişinin genel müdürlükçe belirlenen limitler ile sınırlı olup ayrıca bölge ve genel müdürlüğünün denetimine tabi olduğunu, davacıların kendi aralarındaki iş ve ticari ilişkilerinde yaşadığı sorunların sorumluluğunu haksız ve mesnetsiz şekilde müvekkiline mâl etmeye yönelik tutumlarının suiniyete dayalı ve iyi niyetten uzak olduğunu, müvekkilinin emekli olup bankadan ayrılmasının üzerinden 7 yıl gibi uzun bir süre geçtiğini, müvekkilinin elinde dosyaya sunabileceği bir belge bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, davacı tarafça davalıların usulsüz işlemleri sonucu davacıların zarara uğramasına sebebiyet verdiklerinden bahisle oluşan zararın giderilmesine yönelik olarak davalılar hakkında alacak davası açıldığı, davacı tarafça dava dışı ... İnşaat Turz.

A.Ş. isimli şirket ile yapılan temizlik işlerine ilişkin olarak bu işler karşılığı altı adet toplam bedeli 520.000,00 TL olan çeklerin alındığı, bu çeklerin bir bölümünün davacı ... tarafından çekilen kredi teminatı karşılığı davalı banka şubesine verildiği, çekilen kredi borcu tamamen ödenmesine rağmen çeklerin iade edilmediği ve ayrıca 20.04.2007 tarihli 125.000,00 TL bedelli çekle ilgili ... hakkında icra takibi başlatıldığı ve çekle ilgili mükerrer borçlanma yapıldığı ve çekilen kredilere ilişkin fazla tahsilat yapıldığı iddialarının ileri sürüldüğü, dava dilekçesinde bahsi geçen ...

Antalya şubesine ait 20.03.2007 keşide tarihli 125.000,00 TL bedelli çek ile ... Antalya Şubesi' ne ait 20.04.2007 keşide tarihli 125.000,00 TL bedelli çeklerin dava dışı ... tarafından ...

Seferihisar Şubesi' nden 06.11.2006 tarihinde kullanılan 200.000,00 TL' lik kredi teminatına verildiği, söz konusu kredi borcunun 10.10.2007 tarihinde ödenerek kapatıldığının mahkemece alınan bilirkişi raporunda belirtildiği, söz konusu iki adet çekin kredi borcunun ödenmiş olması sebebiyle iadesinin gerektiği ancak her iki çekinde davacı ... tarafından dava dışı ...' e ciro edilerek devredildiği,

söz konusu çeklerin iadesinin ancak ... tarafından talep edilebileceği, davacı ...' ın çekleri iadesini isteyemeyeceği ... tarafından çekilen kredi ile ilgili davalı bankaca fazla tahsilat yapılmadığı ... tarafından açılan davanın bu gerekçelerle reddinin gerektiği, dava dilekçesinde belirtilen Oyakbank Yalova Şubesi' nin 25.04.2007 tarihli 90.000,00 TL bedelli, ...

Bakanlıklar Şubesi' nin 25.11.2007 tarih 110.000,00 TL bedelli, Kuveytürk Kızılay Ankara Şubesi' nin 31.08.2007 tarih 30.000,00 TL bedelli ve yine Kuveytürk Kızılay Ankara Şubesi' nin 25.09.2007 tarihli 40.000,00 TL bedelli çekinin davacı ... Şti' nin davalı bankadan kullandığı kredilerin teminatına karşılık verildiği, davacı ...

Şti' nin söz konusu kredi borcuyla ilgili Seferihisar İcra Müdürlüğü' nün 2010/294 E. sayılı dosyasındaki icra takibinin halen derdest olduğu, takip konusu borcun devam etmesi sebebiyle bu borca teminatı olarak verilen çeklerin davacı tarafa iadesinin mümkün olmadığı, ayrıca davacı firmasının dava tarihi itibariyle yetkili temsilcisinin ... olduğu, davacı vekilinin şirket adına yetkili temsilci ...' den alınan vekaletnameyi sunmadığı, vekalet ibrazı için davacı tarafa iki haftalık kesin süre verildiği, verilen kesin süreye rağmen davacı tarafça vekaletnamenin sunulmadığı gerekçesiyle davanın, davacı Temizlik ...

Ltd. Şti. yönünden dava şartı yokluğu sebebi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu' nun (6100 sayılı Kanun) 114 üncü maddesinin birinci fıkrasının (f ) bendi ve 115 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince usulden reddine, davacı ... tarafından açılan davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacılar vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, karar davacılar vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, davalıların usulsüz işlemleri sonucu davacıların zarara uğramasına sebebiyet verdiklerinden bahisle oluşan zararın giderilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Kanun'un 114 üncü maddesinin birinci fıkrasının (f ) bendi, 115 inci maddesinin ikinci fıkrası, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.