Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/57 K.2024/3393

Taraflar arasındaki fikri haklara tecavüzün tespiti, meni, refi ve maddi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin Türkiye'nin en tanınmış mizah dergilerinden Penguen'in sahibi olduğunu, Penguen dergisi nezdinde davalı tarafından karikatürleri izinsiz olarak yayınlanan ..., ... ve ... dahil olmak üzere bir çok sevilen karikatürist/çizer/yazar çalışmakta olduğunu, Penguen dergisinde yayınlanmış olan tüm karikatürleri maliye haklarının 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun (5846 sayılı Kanun) 18 inci maddesi ve muhtelif sözleşmelerle devredilen mali haklar gereğince davacı şirkete ait olduğunu, davacı şirkete ait karikatürlerin www.ofpof.com adlı internet sitesinde,

twitter.com sitesinde ve bir kısım ticari reklamları eşliğinde izinsiz şekilde yasal telifler ödenmeksizin hukuka aykırı surette yayınlanmış olduğunu, davaya konu karikatür kullanımının tespiti akabinde davalının kendileri ile bağlantıya geçtiğini, davalının kendilerini birtakım tekliflerde bulunulduğunu ancak bu tekliflerin davacı şirket tarafından kabul edilmediğini,

davacıya ait karikatürleri izni olmaksızın yayınlanmasının suç teşkil ettiği ve davacının mali ve manevi haklara zarar verdiğini bu nedenle örnek olarak gönderilen bağlantılarla birlikte davacıya ait karikatürlerin web sitesinden kaldırılmasını ve bir daha yayınlanmasının önlenmesini talep ettiklerini, davalı tarafın yer sağlayıcı olduğu ve yer sağlayıcı olarak hukuka aykırı faaliyeti kontrol etmek zorunda olmadığını belirttiği, ancak bildirilen linkleri kaldırdıklarını ve bundan sonra da link bildirilirse kaldırılacağı cevabının verildiğini, bunun üzerine ilgili sitede neredeyse her gün davacı şirkete ait karikatürlerin yayınlandığını,

bu nedenle günbegün linklerin kaldırılması için uyarı gönderilmesinin imkansız olduğunu, son olarak ihtara istinaden davacıya ait yayınlanmış olan tüm karikatürlerin yayından kaldırılması ve bundan böyle bir daha yayınlanmaması talepli bir ihtar maili gönderildiğini, davalı taraf vekillinin vermiş olduğu için cevapta, ısrarla davalı tarafın yer sağlayıcı olduğunu belirttiğini, davacıya ait karikatürleri yayından kaldırılmadığını ve o tarihten bu yana sunulan belgelerden de görüleceği üzere davacıya ait karikatürlerini davalıya ait web sitesinde yayınlanmaya devam ettiğini, davalı tarafın iddia ettiği şekilde yer sağlayıcı olmadığı,

içerik sağlayıcı olduğunu ileri sürerek davacı şirkete ait karikatürlerin davalı nezdinde izinsiz olarak kullanılması sebebiyle 5846 sayılı Kanun'un 66 ncı maddesi çerçevesinde tecavüzün ref'ini, 69 uncu maddesi gereği tecavüzün önlenmesini, ihlalde bulunan www.ofpof.com adlı web sitesinde davacıya ait karikatürleri neredeyse her gün yayınlanmasından dolayı tedbirden siteye erişimin engellenmesini, davalı tarafından daha önce yayınlanmış ve site içeriğinden kaldırılmamış davacıya ait karikatürlerin yayından kaldırılmasını ve tecavüzün giderilmesini,

68 inci maddesi gereği üç kat tazminat talebine karşılık şimdilik 10.000,00 TL maddi tazminatın davalıya ilk ihtar tarihi olan 18.10.2016 tarihinden itibaren yasal faiz ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 06.01.2020 tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebini 100.000,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu web sitesinin sahibinin davalı şahıs değil ...Bilgisayar ve İnternet Teknolojileri Ticaret Limited Şirketi olduğunu, bu yönde davada husumet itirazında bulunduğu, www.ofpof.com adlı internet sitesinin içerik sağlayıcı olmadığı, Youtube, Facebook ve Twitter sosyal paylaşım siteleri gibi yer sağlayıcı olduğunu, davalının kendi sağladığı içerikler bakımından içerik sağlayıcı, kullanıcılar tarafından oluşturulan içerikler bakımından ise yer sağlayıcı olduğu,

bir an için içerik sağlayıcı olduğunu kabul edilse dahi 5846 sayılı Kanun'un ek 4 üncü maddesi gereğince uyarı verilmeden erişimin engelleme tedbirinin uygulanamayacağı, davacı şirketin hak sahipliğinin sorgulanması gerektiğini, ilgili içeriklerden onları yayınlayan kullanıcıların sorumlu tutulması gerektiği, gelir modelinin içerik sağlayıcı olma kriteri olmadığı, içeriklere yönelik kontrollerinde hamburger şekli ve otomatik bir denetim içerdiği, site yönetiminde gelir elde etmesinin davalıya içerik sağlayıcı olarak sorumlu tutamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu karikatürlerin 5846 sayılı Kanun kapsamında güzel sanat eserleri olduğu, bu karikatürlerin çizerlerinin de ..., ... ve ...'nin Türkiye'ce tanındığı, karikatürlere bakarak ismi yazmasa dahi kimin tarafından çizildiğinin anlaşıldığı, öte yandan karikatürler Penguen Dergisi için üretildiği ve önce orada yayınlandığı için davacı ... Ltd.

Şti.'nin 5846 sayılı Kanun'un 18 inci maddesinin ikinci fıkrası bağlamında eserlerden kaynaklanan mali hakları kullanma yetkisinin bulunduğu, günümüzde karikatür eserlerinin pek çok ihlale konu olduğu, internette, sosyal medyada izinsiz olarak alabildiğine yayınların ve paylaşımların yapıldığı, özellikle sosyal medyada kimliklerinin tespit edilemeyeceğine güvenen sayısız kişi tarafından yayınlanmış tüm karikatürlerin izlenirlik elde etmek adına paylaşıldığı, bu bakımdan karikatür sanatçısının yaratıcı emeğinden sonuna kadar yetkisiz yararlanma yoluna gidildiği,

somut olayda davalının sahibi olarak kayıtlarda göründüğü ve internet sitesinde de davacının kullanmaya yetkili olduğu karikatürlerin yayınlandığı, bunun izinsiz olduğu, yayınlanan karikatürlerin sayısının 30.05.2017 tarihinde aktif olarak 119, kaldırılmış olanlarla birlikte 126 olduğu, yer sağlayıcısı olanın kendisine yayınlanmak üzere verilen içeriği denetlemesi ve onay aşamasına tabi tutması, ayrıca onaylanan içeriğin her türlü yayın haklarını elde etmesi, içeriğin tamamen orjinal ve daha önce başka bir yerde yayınlanmamış olmasını şart koşmasının mümkün olmadığı,

Ofpof.com sitesinde açıkça OCN adını verdikleri bu hükümleri davalının kendisinin belirttiği, bu nedenle davalının yer sağlayıcısı olmadığı, ayrıca bunun için gerekli olan resmi belgelere de sahip olmadığı, davalının ofpof.com sitesinden sorumlu olmadığı , sitenin sahibinin ...Ltd.

Şti. olduğu ve onun sorumlu olduğu iddiasının da geçersiz olduğu, davacının izinsiz yayınlanma durumunu tespit ettikten sonra davacı ile görüşüp kendi şartlarını da ortaya koyup anlaşmak isteyenin davalı olduğunun e-posta yazışmalarından anlaşıldığı, buradan davalının söz konusu sitenin içeriğine doğrudan müdahale edebildiği ve siteye tam hakim olduğu, ayrıca ...şirketinin kurucusu ve yetkili müdürünün de olduğunun tespit edildiği, bu nedenlerle izinsiz yayınlanma fiilinden davalının sorumlu olduğu, davalının içeriklere onay verip yayınlama ve yayınlanmış olanı geri çekme yetkisinin bulunduğu,

yayınlanan içeriğin orjinal olmadığının, başka bir yerde yayınlanmış olduğunun ilk bakışta anlaşılabileceği, izinsiz yayınların üçüncü kişilerce sitedeki sözleşme kapsamında yayınlanmış ise kimin tarafından bu içeriğin hazırlandığının da hiç belirtilmediği, izinsiz yayınların yapılan ihtarlara rağmen ihtiyati tedbir kararına dek devam ettiği, bu sebeplerle davalının açıkça kusurlu olduğu, davacı taraf tahkikat bittikten sonra dava değerini ıslah etmişse de yapılan ıslahın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 177 nci maddesinin birinci fıkrası gereği açıkça geçersiz olduğundan değerlendirmeye alınmadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile,

davacının mali haklarına sahip olduğu karikatürlerin davalının sorumluluğunda bulunan internet sitesinde yayınlanması nedeniyle davacının mali haklarının tecavüze uğradığının tespitine, tecavüzün men'ine, davacının uğramış olduğu ihlale yönelik maddi tazminat talebinin kabulü ile 10.000,00 TL maddi tazminatın ihtar tarihi olan 18.10.2016 tarihinden itibaren işlemeye başlayacak yasal faizi birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalının husumete yönelik itirazının karikatür çizerlerinin davacı bünyesinde çalıştıkları anlaşıldığından reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusunun www.ofpof.com sitesinde yer alan bazı linklerdeki içeriğe ilişkin olmakla sitenin sahibine dava açılması gerektiğini, sitenin sahibinin müvekkilinin ortağı olduğu dava dışı ...Bilgisayar ve İnternet Teknolojileri Ltd.

Şti. olduğunu, mahkemenin davacı firma ile davadan önce yapılan yazışmalara ve sitede yer alan bilgilerden site sahibinin müvekkili olduğunu kabul etmesinin yerinde olmadığını, şirket ile müvekkilinin ayrı kişiler olduğunu, davanın husumetten reddi gerektiğini, Her bir karikatür için 3.000,00 TL belirlenmesine yönelik tespiti kabul etmediklerini, gerekli araştırma yapılmadan davacının sunduğu sözleşmeler referans alınarak rapor hazırlandığını, ancak sunulan sözleşmenin sadece ...'nun çizmiş olduğu karikatüre ilişkin olduğunu, diğer teklif onay formunun ...'e ait olduğunu, ...'ye ait sözleşme ya da teklif formu sunulmadığını,

bununla birlikte üç karikatüristin tanınırlığın ve eserlerinin bilinirliğinin tespitinin neye göre yapıldığının açıklanmadan sadece birbirine yakın olduğu belirlendiğinin belirtildiğini, www.ofpof.com internet sitesinin hukuki niteliğinin yanlış değerlendirildiğini, son heyetteki bilirkişi ....'ın bilirkişilik görevinden men edildiğini, bu sebeple raporun hükme elverişli olmadığını, müvekkilinin yer sağlayıcı olduğunu ve bu nedenle 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun (5651 sayılı Kanun) gereğince içeriklerden sorumlu olmadığını,

içerikleri kontrol etmekle yükümlü olmadıklarını, Mahkemenin müvekkilinin içerik sağlayıcı olduğu şeklindeki gerekçesinin yerinde olmadığı gibi yer sağlayıcının ne tür resmi belgelere sahip olması gerektiğini de açıklamadığını, raporda üstü kapalı olarak bahsedilen Yer sağlayıcılık belgesinin kurucu bir ruhsat olmadığını, böyle bir zorunluluk da olmadığını, amacın hosting firmalarının IP ve tenik lokasyon detaylarının kayıt altına alınması olduğunu, içeriğini kullanıcıların oluşturduğu web sitelerinin hukuken yer sağlayıcı olmakla birlikte hosting firmaları gibi faaliyet belgesi almak zorunda olmadıklarını,

mahkemenin hukuki kavramları değerlendirmeden bu yönde de bilirkişilikten men edilen bilirkişi değerlendirmelerini hükme esas almasının yerinde olmadığını, içeriklerden onları yayınlayan kullanıcıların sorumlu olduğunu, Mahkemenin karikatürün eser olup olmadığını değerlendirmeden, sitenin gelir modelinin nasıl olduğunu değerlendirerek hüküm verdiğini, gerekçede mali haklara tecavüz ve mene ilişkin hiçbir gerekçeye yer verilmediğini, tecavüzün nasıl gerçekleştiğinini belirtilmediğini ancak müvekkili aleyhine vekalet ücretine hükmolunduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı istinaf isteminde husumeti olmadığını ileri sürmüş ise de; davalının..... ..Ltd.

Şti.'nin kurucusu ve yetkili müdürü olduğu, dosyada mevcut whois kaydında admin olarak yer aldığı, http: //ofpof.com/profil/atilla-yurtseven adresinde davalının sitenin kurucusu ve sahibi olduğunun görüldüğü, taraflar arasındaki e-mail yazışmalarında ofpof.com sitesinin kurucusu olduğunu açıkça beyan ederek Atilla Yurtseven adıyla yazışmalar yaptığı da dikkate alındığında davalının pasif husumeti olmadığına ilişkin istinaf isteminin yerinde görülmediği, Mahkemece alınan her iki bilirkişi raporunda;

davacının karikatürlerinin 5846 sayılı Kanun'da geçen güzel sanat eserleri sınıflamasında yer alan karikatür eseri olduğu ve davalının yer sağlayıcısı olmadığı, içerik sağlayıcısı olduğu yerinde olarak belirlenmiş olup, Ofpof yazarlık ve reklam geliri paylaşım sözleşmesinin 3 üncü ve 4 üncü maddesinde içeriğin ofpof.com tarafından onaylandıktan sonra yayınlanacağının düzenlendiği, kullanıcılara ürettikleri ücretten kazanılan paranın belli oranlarla ofpof ile bölüşüldüğünün düzenlendiği,

bununla birlikte birinci bilirkişi raporunda tüm karikatürlerin tek tek incelendiği görülmekle kairkatürlerin internet sitesinde izinsiz yayınlanması nedeni ile davacının mali haklarının ihlal edildiğine ilişkin kabul yerinde olduğu gibi ikinci raporda emsaller de değerlendirilerek...,.. ve....'nin tanınırlığının ve eserlerinin bilinirliğinin birbirine yakın olduğu gerekçesi ile her üç karikatüristin eserlerine ortak bir fiyat belirlenmesi gerektiği belirtilerek her bir karikatür için 3.000,00 TL bedel belirlenmesinin dosya kapsamındaki delil durumuna uygun olduğu,

mahkemenin taleple bağlı kalarak maddi tazminat isteminin kabulüne karar verdiği, davalı vekili ikinci bilirkişi heyetindeki bilgisayar mühendisinin bilirkişilikten men edildiğini ileri sürmüş ise de, somut dosyadaki maddi tespitlerin hükme esas alınmasında hukuka aykırılık bulunmadığı gibi bilirkişilikten men kararının iş bu dosyadaki rapor nedeni ile olduğuna ilişkin bir iddia bulunmadığından bu husustaki istinaf isteminin de yerinde görülmediği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş,

06.12.2022 tarihli tashih kararı ile hükmün 1 no.lu bendinde sehven yazılan "Davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine'' ibaresinin düzeltilerek davalı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine şeklinde hükmün tashihine, diğer kısımlarının aynen muhafazasına, tashih şerhinin asıl karar altına şerh verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Eser sahipliğine dayalı mali hakların ihlalinin tespiti, meni, refi ve tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5846 sayılı Kanun'un 18, 66, 68 ve 69 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,