Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/5755 K.2024/9186

İlk derece mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 17.12.2024 günü hazır bulunan davacı vekili Avukat ... ile davalı vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili tarafından makine kırılması sigorta poliçesi ile sigortalanan ve davalının kiralayarak kullandığı kule vincin, 19.08.2011 tarihinde devrilerek hasara uğradığını, hasar bedelinin sigorta ettirene ödendiğini, kira sözleşmesinde operatör temini, zemin güvenliği, çalışma emniyeti, vinç ve ekipmanının bakımı, tamiri, montajı, demontajı, güvenliği, inşaat emniyeti, koruma önlemleri alma yükümlülüklerinin davalının sorumluluğu altında olduğunun düzenlendiğini, davalının bu yükümlülüklerine aykırı davranışının hasara yol açtığını ve hasardan davalının sorumlu bulunduğunu ileri sürerek, 110.600 euro'nun faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının ödediği bedeli müvekkiline rücu hakkının bulunmadığını, söz konusu vincin ekonomik ömrünü tamamladığı halde sigortalı şirketin vincin çalışır vaziyette olduğuna dair yanıltıcı beyanları üzerine kira sözleşmesinin düzenlendiğini, hasara yol açan kazanın meydana gelmesindeki kusurun sigortalı firmada olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

III.MAHKEME KARARI

Mahkemece bozma ilamına uyularak, davacı ve dava dışı sigortalı arasında düzenlenen makine kırılması sigorta poliçesinin kloz 591 bakım sözleşmesi özel şartı başlıklı maddede, poliçe teminatının geçerliliği açısından sigortalının sigortalı cihazların yetkili servisi ile poliçe vadesi içinde geçerli ve aşağıdaki hususların kapsayan bakım sözleşmesi yapması gerektiğinin belirtildiği, bunların periyodik olarak en az 3 ayda bir koruyucu bakım, aşınan ve yıpranan parçaların yenilenmesi, harici bir etkenden kaynaklanmayan normal çalışma sırasında vuku bulunan kusurların giderilmesi olarak sıralandığı,

devamında yukarıdaki hususların yerine getirilmemesi sebebiyle meydana gelecek ziyan ve hasarlar için sigortacının tazminat sorumluluğunun olmadığı hususunda tarafların mutabık kaldığını, hasar durumunda yukarıdaki hususların yerine getirilmiş olduğunun ve ispat külfetinin sigortalıya ait olduğu, zarara sebebiyet veren olayın meydana gelmesinden sonra davacı ... firması tarafından dava dışı sigortalıya ödeme yapılmış ise de, olayın meydana gelmesinde iş makinesinin bakım ve onarımındaki eksikliklerin tespit edildiği, dava konusu iş makinesinin periyodik bakım ve onarımlarının poliçede belirtildiği üzere yetkili serviste yaptırılmadığı,

poliçede yer alan bakım sözleşmesi özel şartı uyarınca sigortalı makinenin bakımlarının yetkili servis tarafından yapılmasının gerektiği, bu hususun davacı tarafından ispatlanamadığı anlaşılmakla davacının rücuen tazmin talebinde haklı olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

IV. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, makine kırılma sigorta poliçesine davalı rücuen tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1472 nci maddesi.

3. Değerlendirme

Dava, makine kırılma sigorta poliçesine dayalı rücuen tazminat istemine ilişkin olup, davacı ..., sigortalısının zararını gidermiş, sigortalısından temlikname ve ibraname almıştır. Mahkemece, tarafların kusur oranları belirlenerek davanın kısmen kabulüne dair verilen hüküm Dairemizce olayın gerçekleşme şekline ilişkin eksik inceleme yapıldığı gerekçesiyle bozulmuştur.

Mahkemece bozma ilamına uyularak devam olunan yargılamada alınan yeni bilirkişi raporunda olayın nasıl gerçekleştiği, tarafların kusurları ve sorumluluk miktarları hususunda değerlendirme yapılmış ve vincin ayaklarının bulunduğu zemin betonunun altının boş olması, beton kalınlığının az ve demir donatısının bina inşaatına göre yapılmış olması nedeni ile kule vincin yüklü hareketinden dolayı zemin çökmesinin sebep olduğu,

taraflar arasındaki vinç kira sözleşmesinin 3.3.4 maddesine göre makinelerin üzerinde çalışacağı zeminin sağlamlığını etüt, elverişli olmayan zeminin tahkim, emniyetli zemini temin işlerini yerine getirme yükümlülüğünün ...e ait olduğu, şirketin bu yükümlülüğünü yerine getirmemekle kazanın meydana gelmesinde %70 oranında kusurlu olduğu, kule vincin muayene ve bakımlarının zamanında ve standartlarda belirtilen yük ve mesafelerde yapılmaması nedeniyle, bu bakım ve kontrolleri yerine getirmeyen davacı Groupama Sigorta A.Ş. sigortalısı Gürbüz İş Makineleri Endüstri Ltd.Şti.'nin kazanın meydana gelmesinde %30 oranında kusurlu olduğu,

belirlenen kusur oranı dikkate alındığında, davalıdan talep edilebilecek tazminat tutarının 62.300,00 euro olabileceği kanaatine varılmıştır.

Ancak mahkemece, poliçedeki Kloz 591'de düzenlenen poliçe teminatının geçerliliği açısından sigortalının sigortalı cihazların yetkili servisi ile poliçe vadesi içinde geçerli bir bakım sözleşmesi yapılması özel şartının yerine getirilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davalının da sözleşmeyle üstlendiği zeminin sağlamlığını sağlama yükümlülüğünü ihlali noktasında değerlendirme yapılmamıştır.

Dosya kapsamında bulunan bilirkişi mütaalaları ve bozma sonrası alınan bilirkişi raporu da değerlendirildiğinde, her ne kadar dava dışı sigortalının Kloz 591'de yer alan bakım sözleşmesi yapma özel şartını yerine getirmediği tespit edilmiş ise de esasen gerçekleşen kazanın bakım eksikliğinden kaynaklanmadığı, vincin ayaklarının oturduğu zeminin emniyetli ve sağlam olmamasından kaynaklı olarak vincin yükü kaldırmasıyla ayaklarının zeminden ayrılması ve devrilmesiyle meydana geldiği ve sigorta poliçesi kapsamında rizikonun doğduğu anlaşılmakla;

bilirkişiler tarafından tespit edilen kusur oranları da gözetilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme ile davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.