Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/5876 K.2024/9399

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı şirket vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 24.12.2024 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Avukat ... ile asıl ve birleşen davada davalı şirket vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

KARAR

I. DAVA

1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... Uluslararası Transport Tic. ve San.

A.Ş.nin müvekkili şirket aleyhine çeke dayalı icra takipleri başlattığını, davaya konu çekler ve bir kısım sair çeklerin davalı-lehtar ...'a "hatır çeki" olarak verilmiş olduğunu, müvekkiline bu çeklerin karşılığında bir mal verilmediğini takiplere konu çeklerden dolayı müvekkilinin bir borcu bulunmadığını (bedelsizlik), davalı şirket ve yetkilisi ... , davalı ... ... ve ... arasında imzalanan 04.09.2018 tarihli protokolde çeklerin hatır çek olduğundan bahsedildiğini, davalının alacaklı olduğu çeklerin ise davalı şirket, müvekkili ve davalının alacaklısı arasında imzalanan "Alacağın Temliki Sözleşmesine" konu tarih,

miktar ve seri numarası belirtilmiş toplam 2.851,371,88 TL bedelli olan 11 adet çek olduğunu, söz konusu bu 11 adet çeke dayalı gerçek borcun müvekkili ... Mermer Ltd. Şti.'nin ...

Büyükşehir Belediye Başkanlığı nezdindeki alacaklarından 1.700.000,00 TL'nın davalı şirket alacaklısı olan ... temlik edilmek suretiyle ödendiğini, alacağın temliki sözleşmesine ve ibraya rağmen bu sözleşmedeki 2 adet çeki dahi iade etmeyen ve bu çekler hakkında haksız takipler başlatan davalının yukarıdaki protokol ve temlik sözleşmeleri kapsamında bedelsiz olduğunu (hatır çeki olduğunu) kabul ve ikrar ettiği 7.700.000,00 TL'lık çekleri de takibe intikal ettirmeye başladığını,

kısaca takiplere konu çeklerden dolayı müvekkilinin borçlu olmadığını ileri sürerek davalı şirket tarafından müvekkili hakkında Kayseri Genel İcra Dairesi'nin 2021/32870 E. ve 2021/32875 E. sayılı dosyaları ile başlatılan takiplere konu çekler nedeniyle müvekkilinin davalılara borçlu olmadığının tespiti ile takiplerin iptaline, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere davalı takip alacaklısının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep talep etmiştir.

2.Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde; davalı alacaklı tarafından 4 adet çekten dolayı ayrı ayrı kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatıldığını, dava konusu çeklerin karşılığı, takipten önce, davalının talimatı ile davalının alacaklısı olan ... , müvekkili şirket ... Mermer Ltd. Şti.'nin ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı nezdindeki alacakları temlik edilmek suretiyle ödendiğini ileri sürerek Kayseri İcra Dairesi'nin 2021/32876 E. 2021/32878 E. 2021/32879 E. 2021/32883 E. sayılı dosyalarından ve dosyalara konu çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespiti ile takiplerin iptaline, asıl alacak miktarlarının %20'sinden aşağı olmamak üzere davalının kötüniyet tazminatına mahkum edilmesi ile davacıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Asıl ve birleşen davada davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; hatır çeki iddiasının kendilerine yöneltilebilir nitelikte olmadığını, davacı ... Mermer Mad. Pet. Tur. ve San.

A.Ş. tarafından ... emrine düzenlenen dava konusu çeklerin müvekkili şirkete ciro edildiğini, söz konusu ciro silsilesinde herhangi bir hukuka aykırılık olmayıp müvekkili tarafından ilgili çeklerin takibe konulduğunu, bedelsizlik def'isinin müvekkiline yönelilebilmesi için davacı tarafın kötüniyet iddialarını ispatlaması gerektiğini, sunmuş oldukları protokolde müvekkili şirkete ilişkin bir kaşe ya da şerh bulunmadığını, alacağın temliki sözleşmesinin geçersiz olduğunu,

müvekkili şirket adına yapıldığı iddia olunan bu sözleşmeyi bir an için kabul etseler dahi çekin ciro ve zilyetliğin devri ile devredildiği düşünüldüğünde sözleşme ve diğer protokoller nezdinde ilgili çeklerin müvekkili şirketin elinde hiç olmaması ve ilgililere teslim edilmiş olmasının gerektiğini, menfi tespit davasında ispat yükünün borçlu olmadığını iddia eden davacıda olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Asıl davada davalı ... ... davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, asıl ve birleşen dosyada davalı şirketin 7.700.000,00 TL bedelli çeklerden dolayı alacağının olmadığı, 04.09.2018 tarihli protokolde davalı şirket yetkilisi ... 'in "... Uls. Nak.

A.Ş." unvanı altına attığı imzası ile durumu ikrar ettiği, davalı şirketin alacaklısı bulunduğu 11 adet çekin yine protokolde bahsi geçen temlikin yapılması ile ödendiği, davalı tarafından imzası ve içeriği inkar edilmeyen bu 3 protokol birlikte değerlendirildiğinde, şirketin unvanı altında şirket yetkilisi tarafından imza edilen protokolün, protokole atıfta bulunarak, söz konusu protokolün tasfiyesi amacı ile kaleme alındığı kabul edilen 26.11.2018 tarihli protokolün ve ilk protokolde ... 'in "...

Uls. Nak. A.Ş." unvanı altına attığı imza ile açıkça davalı ... Uls. Nak.

A.Ş.'ni temsil ettiği, bunların isimlerinin birbirinin yerine kullanıldığı dikkate alındığında, her iki protokoldeki irade açıklamasının davalı şirketi bağlayacağı, bu bakımdan davaya konu çeklerin bedelsiz olduğunun kesin delil ile ispat edildiği, anılan 2 protokolde davacının alacaklarını temlik etmesi yükümlülüğü getirildiği, nitekim üçüncü belge ve ibra sözleşmesi olan temlikname ile davacının bu yükümlülüğü yerine getirdiği ve böylece davacının hatır çeki olmayıp da gerçek borcunu içeren çek borçlarından dolayı ibra edildiği gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı şirket vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, mahkemece yapılan tespit ve değerlendirmelerin dosya içeriğine ve mevzuata uygun olduğu, tarafların imzasını içeren protokoller ve temlikname birlikte değerlendirildiğinde, ispat yükü üzerinde bulunan davacı tarafın, yazılı delillerle iddiasını ispatladığı gerekçesiyle davalı şirket vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm davalı şirket vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Asıl ve birleşen dava, kambiyo senedi yolu ile başlatılan icra takipleri nedeniyle borçlu olmadığına yönelik menfi tespit ve istirdat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72 nci maddesi.

3. Değerlendirme Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.