Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/5931 K.2024/3457

Taraflar arasındaki tazminat davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkili ile davalı şirket arasında 19.08.2003 tarihinde, sözleşme yapma ve prim tahsil etme yetkisine haiz acentelik sözleşmesi yapıldığını, müvekkilinin sözleşme süresince yetki sınırları içinde davalıyı tanıtıcı faaliyet ve girişimlerde bulunduğunu, davalının nam ve hesabına sigorta sözleşmelerine aracılık edildiğini, ticari itibar ve portföyünün davalı ... lehine kullanıldığını, davalının tanınırlığını ve marka bilinirliğini arttırdığını, davacının bu faaliyetleri, davalının müşteri sayısını ve poliçe üretimini arttırdığını,

davalı tarafın herhangi bir uyarı yapmaksızın davacının poliçe düzenlememesi için bilgisayar sisteminin girişini ekran karartmak suretiyle engellendiğini, daha sonra da 06.07.2007 tarihli ihtarname ile sözleşmeyi feshettiğini bildirdiğini, acentelik sözleşmesinin haksız olarak feshedildiğini, müvekkilinin maddi ve manevi kayba uğradığını, haksız fesih ile davalıya önemli menfaatler sağlandığını, davacının oluşturduğu ekonomik değer taşıyan veya ekonomik değere dönüştürülebilecek olgulardan (marka tanınırlığı, portföy, ticari itibar) faydalanmaya devam ettiğini,

bu nedenlerle 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 23/16 ncı maddesiyle davacıya tanınmış olan portföy tazminatının hesaplanarak hüküm altına alınmasının gerektiğini ileri sürerek, şimdilik 15.000,00 TL portföy tazminatının faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, 15.11.2011 tarihli dilekçesi ile dava değerini 64.451,00 TL olarak ıslah etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde, sözleşmenin haklı nedenlerle feshedildiğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemece, 03.12.2019 tarih ve 2016/618 E., 2019/1002 K. sayılı kararı ile, bozma ilamına uyularak, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının bir kısım sigorta poliçelerini düzenlerken sigortalıların yaşlarını gerçeğe aykırı olarak büyük göstererek düşük prim tahakkukuna yol açtığı, söz konusu poliçelerin geçerlilik tarihlerinin fesih tarihine yakın olduğu ve poliçelerin fesih tarihinde devam ettiği, davacının sigortalıların yaşlarını büyük göstermesinin sözleşmeye aykırı olduğu, bu nedenle davalının sözleşmeyi haklı nedenle feshettiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 18.02.2021 tarih ve 2020/1846 E., 2021/1442 K. sayılı kararı ile; bozmaya uyulmakla davalının sözleşmeyi haksız şekilde feshettiği hususunda davacı lehine müktesep hak doğmasına rağmen, önceki bozma ilamı gereğince işlem yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiğine işaret edilerek hüküm bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davalı tarafından taraflar arasında akdedilmiş olan sözleşmenin haksız şekilde feshedilmiş olduğu, davacının kazandırmış olduğu müşteriler ile ilişkilere fesih tarihinden sonra da devem edilmiş olduğu, böylelikle davalı ... şirketinin, sözleşmesinin feshi sonrasında davacı acentenin müşterileri üzerinden poliçe düzenleyerek menfaat temin ettiği, davacının sözleşmenin feshi dolayısıyla bunlardan doğabilecek ücret kaybına uğradığı,

hakkaniyet gereği davacı lehine portföy tazminatına hükmedilmesi gerektiği, 13 yıllık devam eden yargılama süreci göz önünde bulundurulduğunda toplanacak başka bir delil kalmamış olması, bulunamayacak olması sebebiyle dosyada ekli olan tüm veriler üzerinden inceleme yapılarak hazırlanan rapor hükme esas alınmış olup hakkaniyet gereği davacının 15.11.2011 tarihli ıslah dilekçesindeki 64.450,00 TL'lik talebi ile bağlı kalındığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının tazminat için gerekli sözleşmenin feshinden sonra portföy sayesinde önemli menfaat elde edilmesi ve hakkaniyetin gerektirmesi koşullarını sağlayamadığını, bu hususları ispatlayamadığını, kaç müşterinin fesihten sonra poliçe oluşturduğunun belirtilmediğini, poliçelerin branşlarının belirlenmediğini, davacının müşterilerinden çoğunun davalı nezdindeki sözleşme ilişkisini devam ettirmediğini, bir kısmının ise davacı ile yapılan sözleşmeden önce müşterisi olduğunu, davalının ülke genelindeki prestijinin ve davacının bölgedeki tek acente olması hususlarının dikkate alınmadığını, acente sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, taraflar arasında düzenlenen sigorta acenteliği sözleşmesinin haksız feshedildiği iddiasına dayalı, portföy tazminatının tahsili istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 5684 sayılı Sigorta Kanunu'nun 23 üncü maddesinin 16 ncı fıkrası.

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,