Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/5978 K.2023/6689

Taraflar arasındaki asıl dava dosyası şirketin fesih ve tasfiyesi, birleşen 2017/831 E. sayılı dava dosyası şirkete karşı açılmış müdür azli, birleşen 2017/1166 E. sayılı dava dosyası müdüre karşı açılmış müdür azli, birleşen 2018/250 E. sayılı dava dosyası ortak tarafından açılan davalı ortağın ortaklıktan çıkarılması istemine ilişkin davalardan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl dava dosyası yönünden feragat nedeniyle davanın reddine, birleşen İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/831 E. 2018/128 K. sayılı dosyası yönünden davanın pasif husumet ehliyeti yokluğundan reddine,

birleşen İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/1166 E. 2017/900 K. sayılı dosyası yönünden davanın reddine, birleşen İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/250 E. 2018/258 K. sayılı dosyası yönünden davanın davacının aktif husumet ehliyeti yokluğundan reddine karar verilmiştir.

Kararın asıl ve birleşen davalarda davacı ... vekili ve birleşen davada davacı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl ve birleşen davalarda davacı-birleşen davada davalı ... vekili ve birleşen davada davacı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Asıl ve birleşen davalarda davacı vekili-birleşen davada davalı ... vekili

A.Asıl davada dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı şirkette 250 paya, dava dışı ortaklar ...'in ve ...'in 125'er paya sahip olduğunu, müvekkilinin kendi hissesini babasından devralmadan önce ...'in hileli işlemlerle şirketi tek başına temsile yetkili müdür olarak atandığını, şirket ortaklarının birbirine karşı güvenleri kalmadığını, şirketin esas sermayesinin 2/3'ünün karşılıksız kaldığından bu şartlar altında şirketin devamının mümkün olmadığını ileri sürerek, şirketin fesih ve tasfiyesine karar verilmesini talep etmiş, verdiği dilekçe ile haklı nedenle şirketin fesih ve tasfiyesine ilişkin davadan feragat ettiklerini bildirmiştir.

B.Birleşen 2017/831 E. sayılı dava dosyasında dava dilekçesinde; davalı olarak şirketi göstererek, şirket müdürü olan ...'in müdürlük görevini kötüye kullandığını ileri sürerek,davalı şirket müdürünün azline karar verilmesini talep etmiştir.

C. Birleşen 2017/1166 E. sayılı dava dosyasında dava dilekçesinde; davayı davalı şirket müdürü ...'e yönelterek şirketi münferiden temsil ve ilzama yetkili müdür olarak atanması gerekirken saf dışı bırakıldığını, davalı ...'i tek başına şirketi münferiden temsil ve ilzama yetkili müdür tayin edilmiş gibi ticaret siciline ilan ve tescil etmeye muvaffak olduğunu, davacının şirkete sokulmadığını, kendisine bilgi ve hesap verilmediğini,

dava dışı ortak ... ve davalı ...'in davacıya danışmadan şarap imali konusunda davalı şirkete uzman olarak ... isimli bir şahsı işe aldıklarını ve bu şahsa davalı şirket adına maaşının dışında 50.000,00 TL yılda açıktan para ödendiğinin öğrenildiğini, uzun süre şirket genel kurulunun yapılmaması üzerine davacı tarafından bir çok kez sözlü ve yazılı olarak genel kurulun yapılması için şirket müdüründen talepte bulunulduğunu, taleplerin reddedildiğini, şirketin belirtilen adresinde mimari projeye ve imar kanuna aykırı olarak şarap mahseni oluşturulduğu,

bu hali ile Urla Belediye Başkanlığınca mühürleme işlemi yapıldığını, başlı başına bu vakıanın dahi şirket müdürünün şirket menfaatlerine aykırı davrandığının kanıtı olduğunu ileri sürerek davalı müdürün azline karar verilmesini talep etmiştir.

2.Birleşen davada davacı ... vekili dava dilekçesinde; davalı ...'in yalan yanlış iddialarla şirketin feshi ve tasfiyesi için dava açtığını, bu nedenle ortakların bir araya gelmelerinin mümkün olmadığını ileri sürerek davalının şirket ortaklığından çıkarılmasına, davalı hissesinin müvekkili adına tesciline, davalının hisse pay bedelinin müvekkili tarafından ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Asıl ve birleşen davalarda davacı-birleşen davada davalı ... vekili cevap dilekçesinde; şirketin tasfiyesi ve feshinin istenmesinin doğru olduğunu, ortaklıktan çıkarılmayı gerektirecek bir durum olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Asıl ve birleşen davada davalı ... Bağcılık Şarapçılık Zeytincilik Tarım ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; şirketin iyi yönetildiğini, davacının bilgi ve belge alabildiğini, ürün satışlarının her geçen yıl arttığını savunarak davanın reddini istemiştir.

3.Birleşen davada davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl dava dosyası yönünden davacı asil ve vekilinin açmış oldukları şirketin feshi ve tasfiyesine yönelik davadan feragat ettikleri, feragatin davaya son veren taraf işlemlerinden olduğu, davacı vekilinin vekaletnamesinin incelenmesinde davadan feragat yetkisinin bulunduğu, ana dosya yönünden davanın feragate binaen reddinin gerektiği, birleşen 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/831 E. sayılı dosyası yönünden açılan davanın şirket müdürünün azline yönelik bir dava olduğu ve davalı olarak USCA şirketinin gösterildiği,

ancak şirket müdürünün azli davalarında husumetin azli istenen müdüre yöneltilmesinin gerekli ve yeterli olup ayrıca şirketin dava edilmesi zorunluluğu bulunmadığı, bu sebeple husumet yokluğundan bu davanın reddinin gerektiği, birleşen İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/250 E. sayılı dosyası yönünden davacı ... tarafından davalı ortak ...

Erboy'un ortaklıktan çıkarılması istemli dava açıldığı, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 638 inci maddesinin ikinci fıkrasında limited şirket ortağının haklı nedenle ortaklıktan çıkmak için dava açabileceğinin düzenlendiği ancak bir ortağın haklı nedenle diğer ortağın şirket ortaklığından çıkarılmasını isteme halinin kanunda öngörülmediği,

bu husus göz önüne alındığında davacı ortak ... 'in aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı ve birleşen davanın davacının aktif husumet ehliyeti yokluğundan reddinin gerektiği, birleşen 2017/1166 E. sayılı dosyası yönünden davacı tarafça davalı ... hakkında ...'in aynı Kanun'un 630 uncu maddesinin iki ve üçüncü fıkralarına göre azline karar verilmesine yönelik olarak dava açıldığı, bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere davalı şirketin mali tabloları üzerinde ve yine şirketin faaliyet merkezi ve işletmesi üzerinde fiilen teknik bilirkişiler tarafından yapılan reel değerlemeler kapsamında şirketin karlı bir işletme olduğu,

muntazaman ticari faaliyetine devam ettiği, şirket müdürü olarak görevine hali hazırda devam eden ...'in mali yönden azlini gerektirecek herhangi bir hususun tespit edilemediği, bu nedenle davanın reddinin gerektiği gerekçesiyle asıl dava dosyası yönünden feragat nedeniyle davanın reddine, birleşen İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/831 E. 2018/128 K. Sayılı dosyası yönünden davanın pasif husumet ehliyeti yokluğundan reddine, birleşen İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/1166 E. 2017/900 K. sayılı dosyası yönünden davanın reddine,

birleşen İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/250 E. 2018/258 K. sayılı dosyası yönünden davanın davacının aktif husumet ehliyeti yokluğundan reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen davalarda davacı ... vekili ve birleşen davada davacı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Asıl ve birleşen davalarda davacı-birleşen davada davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; dayanak bilirkişi raporunun hatalı ve eksik olduğunu, mali değerlendirmelerin hatalı olduğunu, İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/128 E. sayılı dosyada aldırılan bilirkişi raporunda şirketin zarar ettiğinin açık olduğunu, bu nedenle şirket müdürü ...'in müdürlük görevinden azlinin gerekmediği sonucuna varılamayacağını, davacının şirket faaliyetlerinden haberinin olmadığını, bilgi alamadığını, davacıya kâr payının ödenmediğini, şirket müdürünün kanuna aykırı olarak aynı anda limited şirket müdürlüğü de yaptığını,

şirket müdürünün imara aykırı tadilat ve işlemler yaptığından yargılandığını, bunun bile müdürlükten azil için yeterli olduğunu, İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2017/831 E., 2018/128 K. ve İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2017/1166 E., 2017/900 K. sayılı dosyaları yönünden davanın ret kararının kaldırılması gerektiğini savunarak bu yönlerden kararın kaldırılmasını istemiştir.

2.Birleşen davada davacı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; birleşen İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/250 E., 2018/258 K. sayılı dava dosyası yönünden kararın bozulmasını istediğini, her ne kadar şirket ortağının Kanun kapsamında diğer ortağın şirket ortaklığından çıkarılmasını isteme hakkı bulunmasa da 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (4721 sayılı Kanun) kapsamında gerekirse hukuk yaratılarak bu uyuşmazlığın çözülmesinin gerektiğini, davalının şirketin menfaatine aykırı davrandığının açık olduğunu savunarak yalnızca bu yönden kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile birleşen 2017/831 E. sayılı şirkete karşı açılmış müdür azli davasına yönelik istinaf itirazlarının incelenmesinde limited şirketin müdürünün azli davalarında husumetin azli istenen müdüre yöneltilmesi gerekli ve yeterli olup ayrıca limited ortaklığa husumet düşmediği, nitelik itibariyle husumetin, davanın her aşamasında ileri sürülmesi mümkün veya mahkemece de re'sen nazara alınması gerekli olduğundan husumet düşmeyen şirkete karşı açılmış müdür azli davasının pasif husumet ehliyeti yokluğundan reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı,

birleşen İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/250 E. sayılı dosyası yönünden istinaf itirazlarının incelenmesinde davanın limited şirket ortağının diğer ortağın çıkarılması istemiyle açtığı dava olduğu, 6102 sayılı Kanun'un 640 ıncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince haklı sebebe dayalı olarak ortağın şirketten çıkarılması için şirket dava açılabileceği, ortağın bir başka ortağın şirketten çıkarılmasını isteyebileceğine dair yasada düzenlenmiş bir hüküm bulunmadığı,

ayrıca şirketin bu davayı açabilmesi için de aynı yasanın 616 ncı maddesinin birinci fıkrasının h bendi gereğince, genel kurulun bu konuda bir karar vermesi gerektiği, 6102 sayılı Kanun'un 638 inci maddesinin ikinci fıkrasında limited şirket ortağının haklı nedenle ortaklıktan çıkmak için dava açabileceğinin düzenlendiği, ancak bir ortağın haklı nedenle diğer ortağın şirket ortaklığından çıkarılmasını isteme halinin kanunda öngörülmediği, aktif husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı,

birleşen 2017/1166 E. sayılı davaya yönelik istinaf itirazlarının incelenmesinde davanın müdüre karşı açılan haklı nedenlerle limited şirket müdürünün azli istemine ilişkin olduğu, 6102 sayılı Kanun'un 630 uncu maddesinin ikinci fıkrasında her ortağın haklı sebeplerin varlığında yöneticilerin yönetim hakkını ve temsil yetkilerinin kaldırılmasını veya sınırlandırılmasını mahkemeden isteyebileceği,

aynı maddenin üçüncü fıkrasında ise yöneticinin özen ve bağlılık yükümlülüğü ile diğer kanunlarda ve şirket sözleşmesinden doğan yükümlülüklerini ağır şekilde ihlal etmesi veya şirketin iyi yönetilmesi için gerekli yeteneği kaybetmesi hallerinin haklı sebep olarak düzenlendiği, şirket müdürü olarak görevine hali hazırda devam eden davalı müdürün mali yönden azlini gerektirecek herhangi bir hususun tespit edilemediği, yapılan reel değerlemeler kapsamında şirketin karlı bir işletme olduğu muntazaman ticari faaliyetine devam ettiği, davacının bilgi alma ve inceleme hakkını kullanmasının mümkün olduğu,

davacının bu yola gitmeksizin şirket müdürünün azlini istemesine yasal olanak bulunmadığı, genel kurul toplantısı yapılmamasının şirkete verdiği somut bir zararın iddia ve ispat edilemediği, genel kurul toplantısı yapılmamasının ve kâr payı dağıtılmamış olmasının müdürün azlini gerektiren bir neden olmadığı, davalı müdürün azlini gerektiren haklı sebeplerin tespit edilemediği, davacı vekilinin tüm istinaf itirazlarının reddi gerektiği gerekçesiyle asıl ve birleşen davalarda davacı-birleşen davada davalı ... vekili ve birleşen davada davacı ... vekili istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen davalarda davacı-birleşen davada davalı ... vekili ve birleşen davada davacı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Asıl ve birleşen davalarda davacı-birleşen davada davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf sebepleriyle kararın kaldırılmasını istemiştir.

2.Birleşen davada davacı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf sebepleriyle kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, şirketin fesih ve tasfiyesine yönelik asıl davaya ilişkin olmayıp, yalnızca birleşen 2017/831 E. sayılı dava dosyasında şirkete karşı açılmış müdür azli, birleşen 2017/1166 E. sayılı dava dosyasında müdüre karşı açılmış müdür azli, birleşen 2018/250 E. sayılı dava dosyasında ortak tarafından açılan davalı ortağın ortaklıktan çıkarılması istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin birinci alt bendi.

2.6102 sayılı Kanun'un 630, 638 ve 640 ıncı maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup asıl ve birleşen davalarda davacı ... vekili, birleşen davada davacı ... vekilinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz eden asıl ve birleşen davalarda davacı ... ve birleşen davada davacı ...'e yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,