Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/6029 K.2024/9349

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 24.12.2024 günü hazır bulunan davacı vekili Avukat ... ile davalılar vekili Avukat Musa Kutlu dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalılar arasında 31.12.2001 tarihli protokol imzalandığını, protokol maddelerine göre belirlenen tarihte dava konusu taşınmazın davacıya satılacağının kararlaştırıldığını, satılmaz ise tazminat ödeneceğinin imza altına alındığını, davalıların taşınmazın müvekkile satışına yanaşmadıklarını, mahkeme kararı ile taşınmaz mülkiyetinin müvekkile geçtiğini, protokol hükümlerine uymayan davalıların kararlaştırılan tazminat bedelini ödemeleri gerektiğini ileri sürerek 200.000 ABD dolarının davalılardan alınarak davacı müvekkiline dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı itirazında bulunduklarını, protokolde kararlaştırılan taşınmazın mülkiyetin davacıya geçtiğini, başkaca bir sorumluluklarının olmadığını savunarak davanın reddini istemişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun "Ceza Koşulu" başlığı altında üç çeşit ceza koşulunun düzenlendiği, bunların seçimlik ceza koşulu (TBK. maddesi 179/1), ifaya eklenen ceza koşulu (TBK maddesi 179/2) ve ifayı engelleyen ceza koşulu (dönme cezası) (TBK maddesi 179/3) olarak nitelendirilebileceğini, taraflarca imzalanan protokolde "Sözleşmede yer alan şartlarda ve belirlenen tarihte taşınmaz ... ve ... tarafından almaya talip ...'a satılmazsa satıcılar tarafından ...'a İKİYÜZBİN Amerikan doları tazminat ödeyecektir" şeklindeki düzenlemenin ifaya ekli ceza koşulu olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir. Hüküm davalılar vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, dava konusu taşınmazın mahkeme kararı ile davacı adına tescil edildiği, sözleşmenin 8. maddesindeki cezai şart hükmünün dönme cezası niteliğinde olduğu, taşınmaz davacı adına tescil edildiğinden davacı taraf ayrıca cezai şartı talep edilemeyeceği gerekçesiyle davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, cezai şart alacağının tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 179 uncu maddesi

3. Değerlendirme İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Kanun'un 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ve 371 inci maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.