Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/6213 K.2023/7585

Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 12.09.2023 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Avukat ... ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalının dava dışı SÖ-ŞA Ltd. Şti'nin %50 'şer hissedarı olduklarını, davalının 04.09.2018 keşide tarihli 3.500.000,00 TL bedelli çeke dayalı olarak müvekkili ile dava dışı tasfiye halindeki anılan şirket aleyhine icra takibi başlattığını, imzalı ve boş çekin davalı tarafından gizlice ele geçirildiğini, çek keşide tarihinde müvekkilinin yetkili olmadığını ve davalının bu durumu gayet iyi bildiğini, müvekkilinin çekten dolayı sorumluluğuna gidilemeyeceğini ileri sürerek aleyhine başlatılan icra takibinde müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin davalının şirket temsilcisi olmadığını bilmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının yetkisiz olmasına rağmen çek keşide ettiğini ve aleyhine takip başlatılması üzerine yetkisiz temsile dayanmasının dürüstlük kuralına aykırı olduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dürüstlük kuralının ... yorumlandığını, çekin imzalı olduğu ancak kalan kısımlarının daha sonraki tarihte doldurulduğu, bu durumunda öncelikle imza tarihinde, müvekkilinin keşideci şirketin yetkilisi olup olmadığının tespiti gerektiğini, zira davacının çeki imzaladığı tarihin, çekte yazılan keşide tarihinden önce olduğunun tespiti halinde, çeki temsile yetkili olduğu zaman diliminde imzalamış olduğunun ispatlanacağı ve yetkisiz temsile ilişkin hükümlerin uygulanamayacağı, kararın gerekçeli olmadığını ve müvekkilinin ... yargılanma hakkının ihlal edildiğini, uzman görüşünün değerlendirilmediğini,

çekin şirketin tasfiye halinde olduğu bir dönemde keşide edildiği ve bu dönemde şirketi temsil etme yetkisinin mahkemece görevlendirilen tasfiye memurunda olduğu düşünüldüğünde, tasfiye davasının tarafı olan ve tasfiye sürecinde pay sahipliği sıfatı devam eden davalının bu durumdan haberdar olmadığını ve dava konusu çekin keşide edildiği tarih itibariyle halen davacının temsil yetkisine sahip olduğunu bildiğinin kabul edilemeyeceğini, davalının icra takip talebinde borçlu şirketi tasfiye halinde yine yetkilisini "tasfiye memuru ..." olarak göstermesinin durumu bildiğinin göstergesi olduğunu,

çekte zorunlu olmasına rağmen hesap sahibinin vergi kimlik numarasının bulunmadığını, çekin kambiyo vasfı taşımadığını, dava konusu çekin keşidecisi olarak gözüken “Sö-Şa Petrol Sanayi ve Tic. Ltd.

Şti.” nin çek hesabının 1990 yılına ait olduğu, söz konusu çek hesabının banka sistemi, çek numaraları ve hesap numaralarının değişmesi sebebiyle 00158007282249546 no’lu hesaba tanımlandığı, hesaptaki son hareketin 09.03.2007 tarihi saat: 10.10’da gerçekleştirildiği, çekin ise 04.09.2018 tarihinde keşide edildiği,

yine çekin keşideci şirketin feshine karar verilen ilamdan neredeyse 6,5 yıl geçtikten sonra keşide edildiğini, çek üzerinde farklı kalem ve yazıların kullanıldığını, davalının soruşturma aşamasındaki ifadesinde alacak kaynağını açıklayamadığını, davalının müvekkiline ve dava dışı şirkete borçlu olduğunu, çek ve alacağın zamanaşımına uğradığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kararın usul ve yasaya uygun olduğu, ayrıca kimsenin kendi muvaazasından yararlanamayacağı gerekçesi ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki sebepleri tekrar ederek ve istinaf dilekçesinde yer verilmeyen bazı sebepleri ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (6102 sayılı Kanun) 372 nci, 818 nci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. 6102 sayılı Kanun'un 372 nci maddesi gereğince; şirketin unvanı altına atılan imzanın şirketi sorumlu kılabilmesi için, imzanın şirket adına imza yetkisini haiz kişiler tarafından atılması zorunludur. Ayrıca, aynı Kanun'un 818 ... maddesinin göndermesi ile çekler hakkında da uygulanması gereken 678 ... maddesi gereğince; “temsile selahiyetli olmadığı halde” temsilci sıfatı ile imza eden kişinin çekten dolayı şahsen sorumlu olduğunun kabulü gerekir (HGK'nun 03.12.2014 tarih, 2013/12-1355 E., 2014/994 K. sayılı kararı).

3. Bu düzenleme, yetkisiz temsile ilişkin genel hükümlerin bir yansıması mahiyetinde olup yetkisiz temsilci ile işlem yapan üçüncü kişinin temsilcinin temsil yetkisinin olmadığını bilmemesi veya bilmesinin gerekmemesi gerekir. Bir başka deyişle, temsilcinin yetkisiz olduğunu ... veya bilmesi gereken üçüncü kişi iyi niyetli üçüncü kişi olarak kabul edilemez.

4. Somut olayda, şirketin 25.06.1990 tarihinde kurulduğu, şirketi kuruluşundan itibaren ilk üç yıla kadar davacı ... ile davalı ...’in münferiden temsil ettiği, tarafların dava dışı şirketi münferiden temsil etme yetkisinin 25.06.2003 tarihli Ortaklar Kurulu Kararıyla 3 yıl süreyle uzatıldığı, söz konusu temsil yetkisinin 14.09.2006 tarihli Ortaklar Kurulu Kararıyla 1 yıl süre daha uzatılmasına karar verildiği, şirketin 28.09.2007 tarihli Ortaklar Kurulu Kararıyla davacı ...’un münferiden temsil etme yetkisinin 5 yıl süre ile uzatıldığı, yani tarafların Sö-Şa Petrol Ürünleri San.

Tic. Ltd. Şti.’yi kuruluş tarihi olan 25.06.1990 tarihinden 28.09.2007 tarihine kadar birlikte yönettikleri, Bafra 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 13.12.2011 tarih, 2010/411 E. ve 2011/681 K. sayılı kararıyla Sö-Şa Petrol Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti.’nin feshine karar verildiği, kararın 16.03.2012 tarihinde kesinleştiği, Bafra 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 28.08.2012 tarih, 2012/306 E. ve 2012/488 K. sayılı kararıyla dava dışı Sö-Şa Petrol Ürünleri San. Tic. Ltd.

Şti.’nin tasfiyesine karar verildiği, dava dışı Sö-Şa Petrol Ürünleri San. Tic. Ltd.

Şti.’nin tasfiye sürecine girdiğine ve şirkete tasfiye memuru olarak dava dışı ...’in atandığına dair ilanın 17.10.2012 tarihinde ilan edildiği, tasfiye memuru tarafından 17.10.2012, 24.10.2012 ve 31.10.2012 tarihlerinde alacaklılar için ilanlar yapıldığı, davalının Bafra Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2013/1313 Esas sayılı soruşturma dosyasında alınan beyanında ''2006 yılında işlerinin kötüye gitmesinden dolayı ortağım ile aram bozuldu, bu nedenle şirketi tasfiye etmeye karar verdik. , ...bu arada ...'un Sö-Şa Akaryakıt firmasının iflasını istediğini...'' beyan ettiği, takip konusu çekin 04.09.2018 tarihinde keşide edildiği,

takip talebinde borçlu olarak '' tasfiye halinde SÖ-ŞA Petrol Ürünleri San ve Tic Ltd Şti. ve ...'un birlikte gösterildiği hususları birlikte değerlendirildiğinde, çekin keşide tarihinde davacının yetkili temsilci olmadığının davalı tarafından bilindiği veya bilinmesi gerektiği, dolayısıyla davalının iyi niyetli üçüncü kişi olarak değerlendirilemeyeceği açık olup, açıklanan bu gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile davanın reddi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Davacı vekilinin bozma kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Takdir olunan 8.400,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacıya iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,