Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/6257 K.2023/7528

Taraflar arasındaki menfi tespit-çek istirdatı davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; dava dışı Sis Sayılgan Dokuma Boya İplik San. Tic. A.Ş.' nin davaya konu çeki davalı Kaviteks Kumaşçılık ve Tekstil İnş. San. Tic. Ltd.

Şti. lehine keşide ettiğini, davalının da çeki müvekkiline ciro ettiğini ancak çekin müvekkili tarafından cirolanmadan çalındığını, İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2015/1039 E. sayılı dosyasında çek iptali davası açıldığını, davalı ... tarafından çek ... sunulup, davaya müdahil olunduğu için işbu çek istirdatı davasını açma zorunluluğunun doğduğunu, lehtar davalı Kaviteks şirketinin cirosunun yetkili kişi tarafından yapılmaması nedeniyle çekteki ciro silsilesinin bozulduğunu, ciro silsilesi bozulmuş olan çekin iptali gerektiğini, ayrıca çek müvekkili şirket zilyetliğindeyken çalındığı esnada davalı ...

Tunçer’e ve ardından ...’ya da cirolandığını ve bilinmedik bir şekilde bir kısım faturalar düzenlendiğini ileri sürerek haksız biçimde ele geçirilen çekin muvazaalı işlem ile üçücü kişiye geçirildiğinin ve borçlu olmadıklarının tespiti ile çekin istirdatına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar davaya cevap vermemişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu 04.11.2015 keşide tarihli 300.000,00 TL tutarlı, keşidecisi Sayılgan .... A.Ş., lehtarı Kaviteks .... Ltd. Şti., cirantaları yine Kaviteks .... Ltd.

Şti., ... ve ... olan çekin bankaya 04.11.2015 tarihinde ibraz edildiği ve çek üzerindeki kaşede İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesinin ödeme yasağı kararı bulunduğu şerhinin mevcut olduğu, davacının davaya konu çekte zilyet olduğunu iddia ettiği ancak davacının davaya konu çekin yetkili hamili olduğu ve davalı şirket tarafından davacı şirkete verildiği hususunda davacı tarafça dosyaya herhangi bir delil sunulmadığı gibi davacı tarafa verilen ihtaratlı kesin süreye rağmen inceleme ... ve saatinde bu yönden ticari defter ve kayıtlarını bilirkişi incelemesine sunulmadığı, defter ibrazından kaçındığı,

davalı şirketin de ihtaratlı tebligata rağmen ticari defter ve kayıtlarının sunulmadığı, davacı tarafça davalı şirket cirosunun yetkili kişi tarafından yapılmadığı ciro silsilesinin bozuk olduğu ileri sürülmüş ise de davalı şirketin bu yönden herhangi bir iddiasının veya savunmasının mevcut olmadığı, dava konusu çekin keşideci tarafından davalı şirkete lehtar sıfatıyla keşide edilerek verildiği, davalı şirket tarafından da davalı ...'e cirolandığı, davalı ... tarafından da davalı ...'ya cirolandığı, davalı ... tarafından süresinde bankaya ibraz edildiği, davacının iddiasını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ön inceleme aşamasında uyuşmazlık tespitinin usulüne uygun olarak yapılmadığını, mahkeme kararının yeterli gerekçeyi içermediğini, çekin lehtarı olan davalı Kaviteks şirketi cirosunun şirketin yetkilisi tarafından yapılmadığı için ciro silsilesinin koptuğunu, mahkemece imza yönünden inceleme yapılmamasının eksiklik olduğunu, alınan bilirkişi raporunun yetersiz olduğunu, müvekkil şirket defterlerinin savcılık soruşturmaları nedeniyle sunulamadığını, daha sonra hazır hale getirildiğini ancak taleplerine rağmen mahkemece defterlerin incelenmesi için ek rapor aldırılmadığını belirterek mahkeme kararının kaldırılması istenmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkeme kararında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; mahkeme kararının yeterli gerekçe içermediğini, uyuşmazlık noktalarının ön inceleme aşamasında usulünce tespit edilmediğini, çekle ilgili yapılan şikayet üzerine başlatılan soruşturmanın akıbeti beklenmeden karar verildiğini, bilirkişi raporunun hükme esas alınamayacağını, eksik ve yetersiz olduğunu, kararın hukuka aykırı olarak verildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, menfi tespit ve çekin istirdadı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.

2.2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72 nci maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,