Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/6301 K.2024/2694

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı ... Petrol Ürünleri Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 02.04.2024 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılmış olup hazır bulunan davacı vekili Av. ... ile davalı ... Petrol Ürünleri Ltd. Şti. vekili Av. .... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

1.Davacı vekili asıl dava dilekçesinde; davacının keşide ettiği 4 adet çekin 01.11.2005 tarihinde dava dışı lehdar ... Petrol ve Petrol Ürün. Tek. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.’ye teslim edildiğini, her bir çek için tahsilat makbuzu karşılığında ... Petrol ve Petrol Ürün. Tek. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.’ye ödeme yaptığını, 20.12.2005 tarihli ibraname alındığını, çeklerin teslimden sonra lehtar adına davalıya cirolandığını, ciro tarihinde dava dışı ... Petrol ve Petrol Ürün. Tek. Tur.

San. Tic. Ltd. Şti.’nin yetkilisi ... olduğu halde ciro imzasının lehdar şirketteki hisselerini devreden ve temsil yetkisi alınan ... ...’e ait olduğunu, ... ...’in aynı zamanda davalı ... Petrol Ürünleri ... İnşaat San. ve Tic. A.Ş.’nin de yetkilisi sıfatını taşıdığını, davalı şirketin bankaya cirolarının da yetkili sıfatıyla ... ... tarafından atıldığını, bu kişinin ödeme def'ini bertaraf etmek amacıyla lehtar adına yetkisi bulunmadığı halde çekleri ortağı olduğu davalı ...

Petrol Ürünleri ... İnşaat San. ve Tic. A.Ş.’ye ciroladığını, böylece kötüniyetle hareket ettiğini ileri sürerek Sakarya 1. İcra Müdürlüğünün 2006/1375 E. sayılı dosyasındaki takip miktarından borçlu olmadıklarının tespitini, %40’tan az olmamak üzere kötü niyet tazminatının tahsilini talep etmiştir.

2.Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde. 3 üncü şahıs konumundaki ... Petrol Ür. .... İnş. San. Ltd. Şirketinin Sakarya 1. İcra Müdürlüğünün 2006/1375 E. sayılı dosyası ile davacı şirket aleyhine kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip başlattığını, davacının Sakarya 3. Asliye Hukuk Mahkemesin ... Petrol firması aleyhine menfi tespit davası açtığını, yargılama aşamasında ...

Petrol firması hakkında da menfi tespit davası açılmasına karar verildiğini, bu nedenle davanın açıldığını, ...

Petrol firmasının takibe konu edilen, İş Bankasına ait 3174484 no.lu 35.000,00TL, bedelli, aynı bankaya ait 3174449 no.lu 35.000,00 TL, bedelli çek, aynı bankanın, 3174450 no.lu 35.000,00 TL bedelli, aynı bankaya ait 3174483 nolu 35.000,00 TL bedelli dört adet çekin ödendiğini, dava konusu olayda davalı şirket yetkilisi ... ...'in kötü niyetle hareket ettiğini bu nedenle Sakarya 1. İcra Müdürlüğünün 2006/1375 E. sayılı dosyasındaki takip miktarından borçlu olmadıklarının tespitini, %40’tan az olmamak üzere kötü niyet tazminatının tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde; dava dilekçesinde çek bedellerinin iyiniyetli hamil müvekkiline değil lehtar ... Petrol ve Petrol Ürün. Tek. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.’ye ödendiğinin iddia edildiğini, makbuzların bu dava için dava dışı ... Petrol ve Petrol Ürün. Tek. Tur. San. Tic. Ltd.

Şti. adına verildiğini, iyiniyetli hamil müvekkiline karşı ödeme definin ileri sürülemeyeceğini, büyük miktarlı ödemelerin çeki iade alarak değil de makbuz karşılığı yapıldığı iddiasının ticari teamüllere uymadığını, ciro tarihinde imzalayanın yetkisi bulunmadığı iddiasını kabul etmediklerini, ileri tarihli keşide edilen çeklerin bankaya tevdi tarihleri gözetildiğinde davacı iddiasının gerçeği yansıtmadığını, davacının ödeme iddiasının doğru olmadığını, müvekkilinin çeklerde lehtar değil 3 üncü kişi sıfatıyla yer aldığını, davacının Sakarya İcra Mahkemesinde görülen davada kötü niyet tazminatına mahkum edildiğini,

müvekkili tarafından düzenlenmiş bir ödeme makbuzunun bulunmadığını, bu makbuzların müvekkilinden önce cirosu bulunan diğer ciranta adına düzenlenmediğini, çeklerin vadelerine uzun bir süre varken ve çeklerin vadeleri bir birinden farklı iken bu kadar büyük bir ödemenin yapılmış olmasının ve hiçbir çek aslının geriye alınmamasının hayatın normal akışına aykırı olduğunu, ciro yoluyla kıymetli evrakı devralan 3 üncü kişiye karşı başka ciranta ya da lehtara yapılan ödemelerin defi yoluyla ileri sürülemeyceğini ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

2.Davalı ... Petrol Ürünleri Tek. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından cevap verilmemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen İlk Karar

Mahkemece 08.06.2010 tarih, 2006/227 E. ve 2010/277 K. sayılı kararı ile asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

B. Birinci Bozma Kararı

Dairemizin 28.06.2011 tarih, 2011/401 E. ve 2011/8668 K. sayılı kararıyla maddi anlamada inceleme yapılması gereken menfi tespit davasında, takip hukuku yönünden inceleme yapan icra hukuk mahkemesi kararı ile yetinilerek karar verilmesinin doğru olmadığına işaret edilerek bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 28.02.2012 tarih, 2011/961 E. ve 2012/54 K. sayılı kararı ile icra hukuk mahkemesinde yapılan adli tıp incelemesinin yeterli olduğu gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiş, davacı vekili temyiz edilmiştir.

D. Hukuk Genel Kurulu Kararı

Hukuk Genel Kurulu 13.02.2013 tarih, 2012/19-576 E. ve 2013/243 K. sayılı kararıyla Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenler gereğince kararın bozulmasına karar verilmiştir.

E. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece 29.01.2019 tarih, 2013/768 E. ve 2019/33 K. sayılı kararı ile asıl ve birleşen davanın kabulüne, şartları oluşmayan kötü niyet tazminatının reddine karar verilmiş, karar asıl davada davalı vekilince temyiz edilmiştir.

F. Üçüncü Bozma Kararı

Dairemizin 25.05.2022 tarih, 2020/6686 E. ve 2022/4056 K. sayılı kararıyla birleşen davada davalı şirketin ihyası ile yeniden sicile kaydının sağlanması için davacıya süre verilmesi ve usulünce taraf teşkilinin sağlanıp davaya devam edilmesi gereğine işaret edilerek bozulmuştur.

G. Mahkemece Üçüncü Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece yukarıda tarih ve numarası verilen karar ile Adli Tıp Kurumu raporu ile ibranamelerdeki mevcut imzalarda ... imzası ile irtibat tespit edilemediği, geri kalan belgeler ve tahsilat makbuzlarında bulunan imzaların taklidi kolay tersimi basit olmakla ... eli ürünü olup olmadığının anlaşılamadığı, ... Petrol Ltd.

Şti. yetkilisi ...'ın ağır ceza mahkemesinde resmi ve özel belgede sahtecilik suçlarından yargılandığı dosyanın 23.05.2017 tarihli celsesinde “çeklerin ... tarafından kardeşi ...'e ödendiğini, ibra alındığını, ibranamelerdeki imzaların kendisine ait olduğunu” beyan ettiği, talimatla alınan beyanında da “ibranamelerin altındaki imzaların kendisine ait olduğunu” söylediği, şirket yetkilisi ...'ın beyanı neticesinde borcun lehtara ödendiğine kanaat getirildiği, bozma ilamında “öte yandan ödeme iddiasının kanıtlanması halinde dava konusu çeklerde hamil durumundaki davalılardan ...

Petrol Ltd.

Şti.’nin keşideci ile lehtar arasındaki ödeme ilişkisini bilerek çekleri eline geçirdiği ve dolayısıyla kötüniyetli hamil olduğu yönündeki iddianın 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu (6762 sayılı Kanun) 599. maddesi uyarınca irdelenmesi gerektiği, bu çerçevede değerlendirme yapıldığında davalı şirketlerin yetkilileri olduğu belirtilen ... ile ... ...’in kardeş oldukları ve ... ...’in değişik zamanlarda her iki davalı şirketin de yetkilisi olduğunun anlaşıldığı, davalı ...

Petrol Ürün. Ltd. Şti.’nin keşideci ile lehtar arasındaki ödeme ilişkisini bilebileceğinden kötüniyetli hamil olduğunun kabulü gerekir” denildiği, ... beyanı ile ödemenin ispatlandığı, bozma ilamı doğrultusunda ... Petrol Ltd.

Şti.’nin kötü niyetli hamil olduğu kabul edilmekle kötü niyet hususunda yeniden bir araştırma yapılmadığı gerekçesiyle davanın ve birleşen davanın kabulüne, davacının dava konusu takip dosyasına dayanak edilen çekler sebebiyle asıl ve birleşen davalıya borçlu olmadığının tespitine, tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davalı ... Petrol Ltd. Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Asıl davada davalı ... Petrol Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu çeklerin tek yetkili hamilinin müvekkili olduğunu, bunun bankaya ibraz edilen çek tevdii bordrosu ile kanıtlandığını, davacı yanca başkasına yapılan ödemenin kabul edilemeyeceğini, davacı ile birleşen davada davalı şirket arasında imzalanan protokolün sahte olduğunu, müvekkilini zarara uğratmak kastı taşıdığını, mahkemenin hükme esas aldığı evrakların sahte olduğunu, davacının ödeme iddiasında olmasına rağmen basiretli bir tacir gibi çekleri teslim almadığını, bu durumda davacının ağır kusurlu olduğunu, tanıkların yalan söylediğini, mahkemenin hatalı değerlendirme yaptığını, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Asıl ve birleşen dava; icra takibine konu edilen çeklerden ödeme nedeniyle lehtar ve hamile karşı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu 72 nci madde.

2.6762 sayılı Kanun 583 ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, asıl davada davalı ... Petrol Ltd. Şti. vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeple; Asıl davada davalı ... Petrol Ltd. Şti. vekili yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Takdir olunan 17.100,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,