Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/6749 K.2024/1787

Taraflar arasındaki asıl dava faydalı modele tecavüzün tespiti, men’i, maddi ve manevi tazminat, birleşen dava faydalı modelin hükümsüzlüğü davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda Mahkemece asıl davanın kısmen kabulüne birleşen davada yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararın asıl davada davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece Mahkeme kararının onanmasına karar verilmiştir.

Asıl davada davalı vekili tarafından Dairece verilen kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı-birleşen davada davalı vekili dava dilekçesinde, asıl davada, müvekkilinin ‘Otomatik Altıgen Tel Örme Makinesi’ ve ‘Hareketli Tel Yükleme Direkli Otomatik Kafes Tel Örme Makinesi’ isimli faydalı modellerin sahibi olduğunu, müvekkili şirketin eski bir çalışanı olan davalının zikredilen faydalı modelleri birebir kopyalayarak ürettiği makineleri satışa sunmak suretiyle müvekkilinin faydalı model tescilinden doğan haklarına tecavüz ettiğini ileri sürerek,

tecavüzün tespitini, önlenmesini ve menini, davalı tarafından üretilen ve tecavüz teşkil eden 2 adet makineye ve zikredilen makinelerin üretiminde kullanılan vasıtalara bulundukları yerde el konulmasını ve saklanmalarını, 10.000,00 TL maddi ve 20.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini ve hükmün ilanını talep etmiş, 09.06.2020 tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebini 111.534,20 TL'ye çıkarmış, birleşen davanın reddini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı-birleşen davada davacı vekili cevap dilekçesinde; asıl davanın reddini, birleşen davada ise, davalı şirkete ait faydalı modellerin yenilik vasfını haiz olmadığını, davalının faydalı model tesciline konu ürünleri tescil başvurusundan evvel kamuya açıkladığını, zikredilen ürünlerin fuarlarda ve davalıya ait internet sitesinde sergilendiğini ileri sürerek, davalıya ait "Otomatik Altıgen Tel Örme Makinesi" ve "Hareketli Tel Yükleme Direkli Otomatik Kafes Tel Örme Makinesi" isimli faydalı modellerin hükümsüzlüğü ile sicilden terkinini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile TR 2011 11015 Y sayılı faydalı modelin 1 nolu ana isteminde yer alan tüm unsurları içeren, bir tel örme makinesi olduğu, davacı-karşı davalı tarafından Çorum 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/59 D.İş sayılı dosya ile tespiti yapılan makinenin TR 2011 11015 Y sayılı faydalı model belgesinin koruma kapsamında olduğu, davacının 2013 yılında dava konusu TR 2011 11015 Y nolu faydalı Modele ait 2.323.629,07 TL tutarındaki satışlarından elde etmiş olduğu ortalama kârı; bu satış bedelinin %48 olan 1.115.341,95 TL olduğu,

davalının faydalı modele tecavüzünün davacının yoksun kaldığı kazacına etkisinin %10 olacağı, tarafların ekonomik durumları, ihlâl olunan hakkın mahiyeti, ihlalin etkileri, ihlalin ulaştığı kitle, fiilin ve kusurun ağırlığı, paranın satın alma gücü, davalının elde etmesi mümkün görülen menfaat, ibraz olunan belgeler ve eylemin gerçekleştirilme biçimi karşısında manevî tazminat miktarının 10.000,00 TL olarak taktir edildiği gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulüne, davacı adına tescilli 2011/11015 Y sayılı faydalı modelden doğan haklarına tecavüz teşkil eden fiillerin durdurulmasına ve önlenmesine,

tecavüz ile ortaya çıkan hukuka aykırılığın sonuçlarının ortadan kaldırılmasına, taklit edilerek ve birebir kopyalanarak üretilen makinalara ve üretimde kullanılan vasıtalara el konulmasına ve imhasına, 111.534,20 TL maddi, 10.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair istemlerin reddine, birleşen karşı dava kesinleşmiş olduğundan yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Yargıtay Kararı

Dairenin 06.07.2023 tarihli ve 2021/6308 E., 2023/4227 K. sayılı kararıyla, usul ve kanuna uygun olan kararın onamasına karar verilmiştir.

V. KARAR DÜZELTME

A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuran

Dairenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davalı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

B. Karar Düzeltme Sebepleri

Asıl davada davalı vekili; delillerin değerlendirilmesinde hataya düşüldüğünü, bilirkişi incelemesine konu makinenin müvekkiline ait olmadığı gibi müvekkil tarafından üretildiği veya satıldığına ilişkin bir delilin bulunmadığını, bu hususun davacı tarafından ispat da edilemediğini, faydalı modelden kaynaklanan haklara tecavüzün değerlendirildiği bilirkişi raporları arasındaki çelişki giderilmeksizin ve hukuka aykırı raporun benimsenerek hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, maddi tazminat hesabının yanlış olduğunu, manevi tazminat koşullarının oluşmadığını, tazminatın fahiş olduğunu, zaman aşımı itirazlarının dikkate alınmadığını,

kanunlarda yer almayan hukuki müeyyidelere hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürere; kararın düzeltilmesini ve Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Asıl dava faydalı modele tecavüzün tespiti, men’i, maddi ve manevi tazminat, birleşen dava faydalı modelin hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 551 sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (551 sayılı KHK) 136 ncı maddesi.

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, asıl davada davalı vekilinin 1086 sayılı Kanun’un 440 ıncı maddesinde sayılan hallerden hiçbirisini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteminin reddi gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple Asıl davada davalı vekilinin karar düzeltme isteminin 1086 sayılı Kanun'un 442 nci maddesi gereğince REDDİNE,

Aşağıda yazılı 328,85 TL karar düzeltme ret harcının ve 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen 1086 sayılı Kanun'un 442 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca takdiren 2.505,00 TL para cezasının karar düzeltme isteyenden alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine,