Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/903 K.2024/4124

Taraflar arasındaki tasarım hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı adına tescilli 2010/03705 numaralı endüstriyel tasarımın yeni ve ayırt edici olmadığını ileri sürerek 2010/03705 numaralı endüstriyel tasarımın hükümsüz kılınarak sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkiline ait tasarımın yeni ve ayırt edici olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu olan davalıya ait 2010 03705 numaralı endüstriyel tasarımın çanta tasarımı olduğu, 2010 yılından önce benzer tasarımların internet ortamında satışa sunuldukları, dava dışı şirkete ait olan 07.12.2007 tescil tarihli ve 2007 06080 numaralı endüstriyel tasarım ile karşılaştırıldığında tasarımların benzer dikdörtgen prizma oranlarında oldukları, birbirine simetrik iki ögeden oluştukları, ögelerin kenar ve köşelerinin benzer değerlerde radyus ile dönülmüş olduğu,

üst ve alt parçalarının dış ve iç yüzeylerinde herhangi bir pozitif ya da negatif yönde yüzey uygulamasının yer almadığı, üst ve alt parçaların açık olan yüzey kenarlarından bir fermuar ile birbirine bağlanmış olup, fermuarın yer almadığı yüzey kenarının menteşe görevi gördüğü, bu detayın 2010 03705 numaralı tasarım tescilinde göründüğü, 2007 06080 numaralı tasarım tescilinde görülmediği, 2007 06080 numaralı tasarımda bir taşıma sapı yer alırken, diğer tasarımda bunun bulunmadığı,

karşılaştırılan tasarımları oluşturan bütün ögelerin benzer biçim, oran, yerleşim ve yüzey özelliklerinde oldukları, tasarımların arasında bulunan farkların tasarımların bütüncül algısı içinde küçük ayrıntı olarak algılandığı ve tasarımlara ayırt edici nitelik kazandırmadığı, tasarımcının seçenek özgürlüğünün sınırlı olmadığı, bu nedenle davalıya ait 2010 03705 numaralı tasarımım yenilik ve ayırt edicilik özelliğine sahip olmadığı ve hükümsüzlük koşullarının mevcut olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, davalı adına tescilli 2010 03705 numaralı endüstriyel tasarımın hükümsüz kılınarak sicilden terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin, tescilli tasarımı olan çantayı uzun yıllardan bu yana otomotiv sektöründe trafik seti muhafazası amacıyla üretimini yaparak sattığını, hatta söz konusu tescilden önce dahi kendi tasarımını ürünlerinde kullandığını, fuarlarda sergilediğini, davacının müvekkiliyle herhangi bir lisans sözleşmesi yapmadan aynı tasarımı üretip sattığını, bu eylemin müvekkilinin tasarım hakkına tecavüz teşkil ettiğini, davacının müvekkilinin kendisinden talepte bulunmasını engellemek amacıyla iş bu hükümsüzlük davasını kötüniyetle açtığını,

davacının tasarım üzerinde kullanıma dayalı bir hakkı olmadığından bu davayı açmak için husumet ehliyetinin ve hukuki yararının bulunmadığını, tasarımın yeni ve ayırt edici özelliği bulunmadığı iddialarının doğru olmadığını, zira müvekkilinin tasarım çantası kullanım alanı, boyut, malzeme, ölçüler gibi özellikleri dikkate alındığında yenilik ve ayırtedicilik unsurlarını taşıdığını, müvekkilinin tasarımının kumaştan imal edilmiş herhangi bir çanta olmayıp, farklı bir malzeme olan 'Eva'dan üretildiğini, bu malzemenin fonksiyonel ve üretime dönük farklılıklardan ibaret olmayıp, diğer kumaş çantalardan farklı olarak;

sert ve net köşeli bir tasarıma olanak sağladığını, bu nedenle tasarımın görünümünde de diğer çantalardan farklılık meydana getirildiğini, Mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesinin yetersiz olduğunu, rapora itirazlarının dikkate alınmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, tasarım hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı Kanun) 77 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,