Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/913 K.2024/4210

Taraflar arasındaki Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) davasının yapılan yargılaması sonucu İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, dava, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince miktar veya değer söz konusu olmaksızın duruşmalı olarak incelenmesi gereken dava ve işlerin dışında bulunduğundan duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin sahibi olduğu ucuzabilet platformunun, “ucuz uçak bileti satın almanın en kolay, hızlı ve zahmetsiz yolu!” sloganıyla 2006 yılında hizmet vermeye başladığını, hem yurt içinde hem de yurt dışında farklı hava yollarının uçak seferlerini tek bir ekranda inceleme imkânı ile kurulduğu günden bugüne ucuz uçak bileti arayışına en kolay ve en hızlı çözümü sunma iddiası ile sektöründe faaliyetlerine devam ettiğini,

yolculuk bilgileri ile kalkış ve varış noktaları hakkında ayrıntılı bilgi sağlayan özgün içeriği ve modern tasarıma sahip “http://www.ucuzabilet.com” alan adlı internet sitesi ve akıllı telefonlara yönelik ucuzabilet mobil uygulaması ile müşterilerinin kullanımına sunulduğunu, tanıtım ve pazarlama faaliyetleri sonucu 2011 yılında günlük ortalama 1.400 kişi tarafından ve toplamda 256.000 kişi tarafından ziyaret edilen müvekkili şirkete ait "https://www. ucuzabilet.com" alan adlı internet sitesinin 2017 yılında günlük 69.400 ziyaretçi ve yıllık 25,3 milyon,

2018 yılında ise günlük ortalama 177.000 ziyaretçi ve toplamda 64,7 milyon ziyaretçi tarafından görüntülendiğini, halihazırda müvekkili şirketin sırasıyla 38., 39. ve 43. sınıflarda tescilli 2005/47224 tescil nolu “etstur ucuzabilet”, 39, 41 ve 43. sınıflarda tescilli 2018/55472 - 55434 - 55429 - 55349 - 55337 - 55317 tescil nolu “ucuzabilet.com etstur”, 39, 41 ve 43. sınıflarda tescilli 2018/55441 - 55454 tescil no.lu “ucuzabilet.com bir etstur markasıdır” markalarının sahibi olduğunu,

müvekkili şirketin 15 yılı bulan ciddi yatırımları sonucu oluşturduğu “ucuzabilet.com” ibareli markalara dair bilinirliğin zarar görmemesi ve halihazırda tescilli olan marka haklarının yasal korumasının devamını sağlama bakımından 2019/10072 başvuru numarası ile başta 39. sınıf hizmetler olmak üzere çeşitli marka sınıflarında "ucuzabilet" ibaresinin tek başına marka olarak tescilini talep ettiklerini, ancak sözkonusu talebe yönelik olarak davalı TÜRKPATENT tarafından yapılan incelemeler sonucu "ucuzabilet" ibaresinin cins, vasıf bildirir nitelikte olduğu,

başvurunun bir bütün olarak düşük fiyatlı bilet anlamına gelen bu ibareyi içermesinin tüketici nezdinde ayırt edicilik kazanmak bakımından beklenen işlevi yerine getirmeyeceği ve müvekkili şirket tarafından sunulan delillerin "ucuzabilet" ibaresine ayırt edicilik kazandırır nitelikle olmadığı gerekçe gösterilerek başvurunun reddine karar verildiğini ileri sürerek, YİDK’in 2019-M-6057 sayılı kararının iptaline, 2019/10072 nolu “ucuzabilet” markasının marka siciline tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, başvuru markasının “ucuzabilet” ibaresinden oluştuğunu, anılan marka başvurusunun, kapsamındaki hizmetler yönünden tanımlayıcı nitelikte bir ibare olduğunu ve ayırt ediciliğinin olmadığını, başvuruya konu markanın kullanım sonucu ayırt edicilik kazandığına ilişkin davacı iddiasının da mesnetsiz olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu markada yer alan kelime unsurlarının basit, yaygın, günlük kullanımda sık karşılaşılan “ucuz”, “a”, “bilet” ve “.com” ibarelerinden oluştuğu, davaya konu işaretin bütününün bıraktığı görsel etki asgari düzeyde ayırt edici nitelikte ise de işarette esas unsur olarak yer alan kelime dizisinin başvuru kapsamındaki bazı hizmetler yönünden işaretin hizmeti tanımlayıcı niteliğinin önüne geçememekte, bazı hizmetler yönünden taşıdığı anlam itibariyle asgari düzeyde de olsa ayırt edici nitelikte bir marka algısı oluşturmadığı,

işaretin hizmeti tanımlayıcı niteliği sebebiyle somut ayırt ediciliğinin bulunmadığı kanaatine ulaşılan hizmetlerin mevcut piyasa anlayışı itibariyle biletlenebilir hizmetleri içeren (Sınıf 39.01): “Kara, deniz ve hava taşımacılığı hizmetleri ve kara, deniz ve hava taşıtlarının kiralanması hizmetleri, tur düzenleme, seyahat için yer ayarlama, seyahat ile ilgili bilet sağlama, kurye hizmetleri”, (Sınıf 41.02): “Sempozyum, konferans, kongre ve seminer düzenleme, idare hizmetleri.

(Sınıf 41.03): “Spor, kültür ve eğlence hizmetleri (sinema, spor karşılaşmaları, tiyatro, müze, konser gibi kültür ve eğlence etkinlikleri için bilet sağlama hizmetleri dahil)”, (Sınıf 43.02): “Geçici konaklama hizmetleri, geçici konaklama ile ilgili rezervasyon hizmetleri, düğün salonu kiralama hizmetleri, konferans ve çeşitli toplantılar için yer sağlama hizmetleri” olduğu,

somut ayırt ediciliği bulunmadığı değerlendirilen bu hizmetler bakımından “ucuzabilet.com” ibaresinin tüketiciler tarafından ucuz bilet satışının yapıldığı internet sitesi olarak algılanacağı, belirtilen hizmetler bakımından tanımlayıcı olan işaretin, markanın en temel fonksiyonu olan kaynak gösterme fonksiyonunu yerine getiremeyeceği, somut ayırt ediciliğinin bulunmadığı,

başvuru kapsamında kalan diğer hizmet grupları yönünden, işareti oluşturan kelime, renk ve şekil kombinasyonun genel görünümü itibariyle ayırt edicilik eşiğini aştığı, işaretin başvuru kapsamında kalan diğer hizmet grupları yönünden doğrudan tanımlayıcı niteliğinin bulunmadığı, bu itibarla somut ayırt ediciliğinin bulunduğu, “ucuzabilet.com” ibaresinin 6769 sayılı Sinai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı Kanun) 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi anlamında tanımlayıcı bulunduğu,

(39.01) sınıf “Kara, deniz ve hava taşımacılığı hizmetleri ve kara, deniz ve hava taşıtlarının kiralanması hizmetleri, tur düzenleme, seyahat için yer ayarlama, seyahat ile ilgili bilet sağlama, kurye hizmetleri.” için kullanım yoluyla ayırt edicilik sağlandığının kabulü gerektiği, başvuru kapsamında yer alan diğer hizmetler yönünden ise davacı yanın bir kullanım iddiası ve bu yönde bir delili bulunmayıp, kullanım yoluyla kazanılan ayırt edicilikten de söz edilemeyeceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 41/2, 41/3, 43/2 alt sınıftakiler haricinde kalan hizmetler bakımından 2019-M-6057 sayılı YİDK kararının iptaline,

fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; başvuru markasının sadece “ucuzabilet.com” ibarelerinden ve şekil unsurundan oluştuğu halde davacının kullanımla ayırt edicilik kazandığını ispatlamak için sunmuş olduğu delillerde baskın unsurun “etstur” ibaresi olduğunu, anılan delillerde başlı başına başvuru markasının tek unsur olarak yer almadığını, ayrıca mahkemenin belirttiği üzere 2019 yılında tescil başvurusunda bulunulduğu halde sunulan delillerin 2015 yılından sonraya ait olduğunu ve bu sürenin uzun ve kesintisiz sayılmak için yeterli olmayacağını ileri sürerek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla.

İlk Derece Mahkemesince, dava konusu başvurunun, kapsamında yer alan tüm hizmetler yönünden ayırt edici niteliğinin bulunmadığı, öte yandan başvuru kapsamından 6769 sayılı Kanun'un 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca çıkarılan hizmetler yönünden ise başvuru konusu ibarenin tanımlayıcı olduğu, 5 inci maddesinin ikinci fıkrası kapsamında başvuruya kullanım yoluyla da ayırt edicilik kazandırılmadığı,

buna göre marka başvurusunun reddine ilişkin YİDK kararının yerinde bulunduğu kabul edilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; ucuzabilet.com ibaresinin davacı tarafından uzun süre, kesintisiz ve yoğun bir biçimde kullanıldığı ve ayırtedici niteliğe sahip olduğunu, bu hususun İlk Derece Mahkemesi kararında da tespitinin yapıldığını, davacı şirketin ucuzabilet.com esaslı markalarının tanıtımı için her yıl esaslı miktarlarda reklam ve tanıtım harcamaları yaptığını, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporuna itibar edilmemesinin ve ek rapor alınmadan karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek ve re'sen tespit edilecek sebeplerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, YİDK kararının iptali talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6769 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi, 5 inci maddesinin ikinci fıkrası.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,