Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/923 K.2024/4382

Taraflar arasındaki asıl ve birleşen Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali ve markanın hükümsüzlüğü davalarından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmiştir.

Kararın asıl ve birleşen davada davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle asıl ve birleşen davaların kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl ve birleşen davalarda taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı vekili asıl dosya dava dilekçesinde; müvekkilinin "COOK" ve "COOKSHOP" ibareli tanınmış markaların sahibi olduğunu, davalı gerçek kişinin 2018/113689 sayılı ''cc cooks caffee'' ibareli başvurusuna yaptıkları itirazın nihai olarak dava konusu YİDK kararı ile reddedildiğini, oysa taraf markaları arasında 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı Kanun) 6 ncı maddesinin birinci fıkrası anlamında iltibas bulunduğunu, dava konusu markanın tescili halinde müvekkili markalarının tanınmışlığından haksız yarar sağlayacağını ileri sürerek 2019-M-9426 sayılı YİDK kararının iptali ile dava konusu markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davacı vekili birleşen dosya dava dilekçesinde; müvekkilinin "COOK" ve "COOKSHOP" ibareli tanınmış markaların sahibi olduğunu, davalı gerçek kişinin 2018/113689 sayılı ''cc cooks caffee'' ibareli başvurusuna yaptıkları itirazın nihai olarak dava konusu YİDK kararı ile reddedildiğini, oysa taraf markaları arasında 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrası anlamında iltibas bulunduğunu, dava konusu markanın tescili halinde müvekkili markalarının tanınmışlığından haksız yarar sağlayacağını ileri sürerek 2019-M-9426 sayılı YİDK kararının iptali ile dava konusu markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Asıl davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkili markası ile davacı markaları arasında benzerlik bulunmadığını, davacı markasında kullanılan, “COOKS” ibaresinin günlük dilde yaygın olarak kullanıldığını, davacı tarafından yaratılmadığını, davacının tanınmışlık iddialarının da yerinde bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Asıl davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde; müvekkili kurum kararının usul ve yasaya uygun bulunduğunu, dava konusu başvuru ile davacının itirazına mesnet markalar arasında iltibasa yol açacak düzeyde benzerlik olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

3.Birleşen dosyada davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkili markası ile davacı markaları arasında benzerlik bulunmadığını, davacı markasında kullanılan, “COOKS” ibaresinin günlük dilde yaygın olarak kullanıldığını, davacı tarafından yaratılmadığını, davacının tanınmışlık iddialarının da yerinde bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraf markaları arasında bir kısım mal ve hizmetler yönünden benzerlik olsa da, işaretler arasında iltibas tehlikesi oluşturacak derecede benzerlik bulunmadığı, taraf markaları arasında "COOK" kelimesinden kaynaklı müştereklik bulunsa da, bu hususun markalar arasında iltibas tehlikesi oluşturacak derecede benzerlik bulunduğu anlamına gelmeyeceği, zira "COOK" ibaresinin anlamı ülkemizde yaygın olarak bilinen İngilizce bir kelime olup "yemek yapmak, pişirmek" anlamlarına geldiği,

dolayısıyla gıda ve gıda ile ilişkili mal ve hizmetler bakımından bu kelimenin ayırt ediciliğinin oldukça düşük olduğu, bu nedenle "COOK" ibaresinin zayıf marka olarak kabul edilmesi gerektiği, davacıya ait içinde "COOK" kelimesinin geçtiği markaları gören, bu markalı mal ve hizmetlerden yararlanan makul derecede bilgili, dikkatli ve ihtiyatlı ortalama tüketici kesiminin, daha sonra davaya konu "CC Cooks Caffee" markasını aynı ya da benzer mal ve hizmetler üzerinde gördüğünde ya da işittiğinde, davaya konu mal ve hizmetlerden faydalanmak için ayıracağı süre içerisinde,

salt markalar arasında müşterek olarak "COOK" kelimesinin bulunmasından kaynaklı olarak dava konusu marka ile davacı markalarını ya da marka sahiplerini ilişkilendirmeyeceği, diğer taraftan davacının hem işlem dosyasına hem de dava dosyasına sunduğu delillerin davacı markalarının tanınmışlığını ispata yeterli olmadığı, 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin beşinci fıkrası koşulunun somut olayda gerçekleşmediği gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde birleşen davada davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Asıl ve birleşen davada davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

İlk Derece Mahkemesince taraf markalarının kapsadığı hizmetlerin aynı veya aynı tür veya benzer olduğunun tespit edildiğini, mal ve hizmet benzerliğinin iltibas ihtimalini arttırdığını, taraf markalarının işaretler bakımından da benzer bulunduğunu, müvekkilinin "COOK" ibareli markalarını 15 yıldan bu yana yiyecek, içeçek sektörü, imalat, restoran işletmeciliği alanlarında yurt içi ve yurt dışında kullanarak ayırt edicilik kazandırdığını, dava konusu markanın müvekkili markasının asli unsuru olan "COOK" ibaresini aynen içerdiğini,

dava konusu markanın müvekkilinin seri markası olarak algılacağını ya da ilişkili olduğunun düşünüleceğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davaların kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının itirazına mesnet markalarının asli unsurunu "Cook" ibaresinin oluşturduğu, dava konusu markanın asli unsurunun ise "Cooks" ibaresinden oluştuğu, mesnet markaların asli unsuru, dava konusu markada da asli unsur olarak aynen kullanıldığından, markalar arasında ilişkilendirme ihtimali de dahil iltibas tehlikesinin bulunduğu, öte yandan davacının "cook" asıl unsurlu seri markalarının olduğu, başvurunun tescili halinde bu seri markaların arasına sızmasının kaçınılmaz bulunduğu anlaşıldığından,

dava konusu marka kapsamında yer alan ve emtia benzerliği şartının gerçekleştiği 43. sınıfın 2, 3, 4 alt grubunda yer alan hizmetler ile 35. sınıfın 1, 2, 3, 4 alt grubundan bulunan hizmetler ve 35. sınıfın 5. alt grubunda 5.,16., 31. ve 33. sınıf mallara özgü satış hizmetleri yönünden dava konusu marka ile davacının bahsi geçen mesnet markaları arasında 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrası anlamında iltibas koşullarının oluştuğu, buna karşın, "Cook " ibaresinin gıda ürünleri ile ilgili bulunan ve emtia benzerliği şartının gerçekleştiği 30. sınıf mallar,

43. sınıfın 1. alt grubunda yer alan "Yiyecek ve içecek sağlama hizmetleri" ve 35. sınıfın 5. alt grubunda 29., 30. ve 32. sınıf malların satışına özgü hizmetler yönünden tanımlayıcı nitelik taşıdığı, başka ibarelerin ilavesi sureti ile herkesçe kullanılabileceği, somut uyuşmazlıkta da başvuruda yer alan diğer ibareler ile başvuruya yeterli ayırt edicilik sağlandığı, anılan hizmetler yönünden taraf markaları arasında 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca iltibas koşullarının oluşmadığı,

davacı markalarının tanınmışlığının ispatlanamadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne, YİDK'nın 01.11.2019 tarih ve 2019-M-9426 sayılı kararının 35. sınıfta yer alan "Reklamcılık, pazarlama ve halkla ilişkiler ile ilgili hizmetler, ticari ve reklam amaçlı sergi ve fuarların organizasyonu hizmetleri, reklam amaçlı tasarım hizmetleri; alıcı ve satıcılar için online pazaryeri (internet sitesi) sağlama hizmetleri.

Büro hizmetleri; sekreterlik hizmetleri, gazete aboneliği düzenleme hizmetleri, istatistiklerin derlenmesi, büro makinelerinin kiralanması hizmetleri, bilgisayar veri tabanlarındaki bilginin sistematik hale getirilmesi, telefon cevaplama hizmetleri.

İş yönetimi, idaresi ve bu konular ile ilgili danışmanlık, muhasebe ve mali müşavirlik hizmetleri, personel işe yerleştirme, işe alma, personel seçimi, personel temini hizmetleri, ithalat-ihracat acente hizmetleri, geçici personel görevlendirme (başkası adına fatura yatırma, vergi yatırma, trafik işlemleri gibi iş takibi) hizmetleri. Açık artırmaların düzenlenmesi ve gerçekleştirilmesi hizmetleri, Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için.

İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal radyoaktif maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler.Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler;insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları;

tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler.Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç) : diş dolgu maddeleri, diş kalıbı alma maddeleri, protez ve yapay diş yapıştırma ve tamir maddeleri.Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri, kağıt ve tekstilden mamul çocuklar, yetişkinler ve evcil hayvanlar için bezler.Zararlı böcek, zararlı bitki, zararlı mantar ve kemirgenleri yok edici maddeler.İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı temizleyici ve kötü kokuları giderici maddeler.Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar,

ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el losyonları., Kağıt, karton (mukavva); kağıt veya karton malzemeden mamul ambalajlama ve sarma malzemeleri, karton kutular; kağıttan yapılmış tek seferlik kullanıma mahsus ürünler (kırtasiye amaçlı ürünler hariç): kağıt havlular, tuvalet kağıtları, kağıt peçeteler.Plastik malzemeden mamul ambalajlama ve sarma malzemeleri.Matbaa ve ciltleme malzemeleri.Basılı yayınlar, basılı evrak: kitaplar, dergiler, gazeteler, faturalar, irsaliyeler, gelir makbuzları, takvimler, posterler, fotoğraflar, afişler, tablolar, çıkartmalar, pullar.Kırtasiye, büro, eğitim-öğretim, yazım, çizim,

resim ve sanatçılar için malzemeler (mobilyalar ve cihazlar hariç): kırtasiye tipi kağıt ürünler, yapıştırıcılar, kalemler, silgiler, kırtasiye tipi bantlar, el işi için karton, yazı kağıtları, kopyalama kağıtları, yazarkasa kağıt ruloları, çizim aletleri, kara tahtalar, resim boyaları.Büro makineleri.Badana ve boya işleri için fırçalar ve rulolar, İşlenmemiş tarım ve bahçecilik ürünleri, tohumlar.Ormancılık ürünleri.Canlı hayvanlar (kuluçkalık yumurtalar, döllenmiş yumurtalar dahil).

Canlı ve kurutulmuş bitkiler ve otlar.Hayvan yemleri.Malt (insan tüketimi için olmayan).Evcil hayvanlar için alta serilen maddeler; kedi kumu.lkollü içecekler (biralar hariç): Şaraplar, rakılar, viskiler, likörler, alkol içeren kokteyller mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir)) hizmetleri ve 43. Sınıfta bulunan" Geçici konaklama hizmetleri, geçici konaklama ile ilgili rezervasyon hizmetleri, düğün salonu kiralama hizmetleri, konferans ve çeşitli toplantılar için yer sağlama hizmetleri.

Gündüz bakımı (kreş) hizmetleri.

Hayvanlar için geçici barınma sağlanması hizmetleri” hizmetleri yönünden kısmen iptaline, davalı gerçek kişi adına tescilli bulunan 2018/113689 sayılı ve "CC Cooks Caffee" ibareli dava konusu markanın 35. sınıfta yer alan "Reklamcılık, pazarlama ve halkla ilişkiler ile ilgili hizmetler, ticari ve reklam amaçlı sergi ve fuarların organizasyonu hizmetleri, reklam amaçlı tasarım hizmetleri; alıcı ve satıcılar için online pazaryeri (internet sitesi) sağlama hizmetleri.

Büro hizmetleri; sekreterlik hizmetleri, gazete aboneliği düzenleme hizmetleri, istatistiklerin derlenmesi, büro makinelerinin kiralanması hizmetleri, bilgisayar veri tabanlarındaki bilginin sistematik hale getirilmesi, telefon cevaplama hizmetleri.

İş yönetimi, idaresi ve bu konular ile ilgili danışmanlık, muhasebe ve mali müşavirlik hizmetleri, personel işe yerleştirme, işe alma, personel seçimi, personel temini hizmetleri, ithalat-ihracat acente hizmetleri, geçici personel görevlendirme (başkası adına fatura yatırma, vergi yatırma, trafik işlemleri gibi iş takibi) hizmetleri. Açık artırmaların düzenlenmesi ve gerçekleştirilmesi hizmetleri, Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için.

İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal radyoaktif maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler.Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler;insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları;

tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler.Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç) : diş dolgu maddeleri, diş kalıbı alma maddeleri, protez ve yapay diş yapıştırma ve tamir maddeleri.Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri, kağıt ve tekstilden mamul çocuklar, yetişkinler ve evcil hayvanlar için bezler.Zararlı böcek, zararlı bitki, zararlı mantar ve kemirgenleri yok edici maddeler.İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı temizleyici ve kötü kokuları giderici maddeler.Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar,

ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el losyonları., Kağıt, karton (mukavva); kağıt veya karton malzemeden mamul ambalajlama ve sarma malzemeleri, karton kutular; kağıttan yapılmış tek seferlik kullanıma mahsus ürünler (kırtasiye amaçlı ürünler hariç): kağıt havlular, tuvalet kağıtları, kağıt peçeteler.Plastik malzemeden mamul ambalajlama ve sarma malzemeleri.Matbaa ve ciltleme malzemeleri.Basılı yayınlar, basılı evrak: kitaplar, dergiler, gazeteler, faturalar, irsaliyeler, gelir makbuzları, takvimler, posterler, fotoğraflar, afişler, tablolar, çıkartmalar, pullar.Kırtasiye, büro, eğitim-öğretim, yazım, çizim,

resim ve sanatçılar için malzemeler (mobilyalar ve cihazlar hariç): kırtasiye tipi kağıt ürünler, yapıştırıcılar, kalemler, silgiler, kırtasiye tipi bantlar, el işi için karton, yazı kağıtları, kopyalama kağıtları, yazarkasa kağıt ruloları, çizim aletleri, kara tahtalar, resim boyaları.Büro makineleri.Badana ve boya işleri için fırçalar ve rulolar, İşlenmemiş tarım ve bahçecilik ürünleri, tohumlar.Ormancılık ürünleri.Canlı hayvanlar (kuluçkalık yumurtalar, döllenmiş yumurtalar dahil).

Canlı ve kurutulmuş bitkiler ve otlar.Hayvan yemleri.Malt (insan tüketimi için olmayan).Evcil hayvanlar için alta serilen maddeler; kedi kumu.lkollü içecekler (biralar hariç): Şaraplar, rakılar, viskiler, likörler, alkol içeren kokteyller mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir)) hizmetleri ve 43. Sınıfta bulunan "Geçici konaklama hizmetleri, geçici konaklama ile ilgili rezervasyon hizmetleri, düğün salonu kiralama hizmetleri, konferans ve çeşitli toplantılar için yer sağlama hizmetleri.

Gündüz bakımı (kreş) hizmetleri. Hayvanlar için geçici barınma sağlanması hizmetleri” hizmetleri yönünden kısmen hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Asıl ve birleşen davada davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

2.Asıl ve birleşen davada davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; somut olayda 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin uygulanma koşullarının gerçekleşmediğini, markalar üzerinde inceleme yapılırken, markaların farklı bir bütünsellik içerisinde tüketiciye sunulduğu, markaların tertip tarzlarının farklı olduğu ve çakışmanın ayırt edici olmayan/zayıf bileşenlerde gerçekleştiğinin incelemede gözönüne alınması gerektiğini, zayıf markanın pazar içindeki esas fonksiyonunu gerçekleştirme kapasitesinin düşük olması nedeniyle hiç ayırt edici olmayan ya da düşük seviyede olan ayırt edici bileşenler ile ilgili koruma kapsamının dar olması gerektiğini belirterek kararın asıl ve birleşen dava yönünden bozulmasını istemiştir.

3.Asıl davalı TÜRKPATENT vekili temyiz dilekçesinde özetle; markalarda esas unsur olarak yer alan ifadeler ve markaların tertip tarzlarının tamamen farklı olduğunu, markalarda yer alan "COOK" ibaresinin davacı tarafından yaratılmış fantezi bir ibare olmadığını, söz konusu kelimenin, kelime olarak ayırt ediciliği düşük sıradan bir ibare olduğunu, ibarenin tescil edilmek istenildiği özellikle 30. ve 43. sınıflarda tek başına ayırt ediciliği bulunmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, asıl ve birleşen davalarda, YİDK kararının iptali ve markanın hükümsüzlüğü istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrası.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,