Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/108 K.2025/801

vekili Avukat ...

HÜKÜM

Esastan ret

İLK DERECE

Bölge Adliye Mahkemesi kararı duruşma istemi olmaksızın davalı Mil Madeni Yağ Petrol Ürünleri Kimya Sanayi Ticaret Anonim Şirketi vekili ile duruşma istemli olarak davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 11.02.2025 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili ... davalı ... vekili Avukat ... ile davalı Ürünleri Kimya Sanayi Tic. A.Ş. vekili Avukat dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalılardan Atlantik A.Ş.'nin müvekkilinden yıllardır büyük miktarlarda mal aldığını, son zamanlarda ödemelerini yapmadığını, davacıya yaklaşık olarak 1.000.000,00 USD civarında borcu bulunduğunu, bu alacaklarla ilgili icra takiplerinin devam ettiğini, davacı ile bu şirket arasında yirmi yılı aşkın bir süre gelen ticari ilişkiler neticesiyle taraflar arasında bir güven ilişkisi doğduğunu, davalının aldığı mallara karşılık davacı şirkete ileri vadeli çekler verdiğini, bu çekleri ödeyemediği zamanlarda çekleri davacıdan geri istediğini, davacının da bankaya tahsil için,

tahsil cirosu ile verdiği çekleri iade alıp Atlantik A.Ş.'ye geri verdiğini, bu ilişkinin Atlantik A.Ş.'nin davacıya borçlarını ödemeyene kadar bu şekilde sürdüğünü, çek teslimlerine ilişkin, şirket yetkililerinin imzalarını, çeklerin numaralarını ve miktarlarını taşıyan tutanakların mevcut olduğunu, müvekkili şirket tarafından iade edilen bu çeklerden, davacının attığı cironun iptal edilmesinin sehven unutulduğu dava konusu çeklerin vadeleri değiştirilerek ve diğer davalı şirketlere ciro edilerek tekrar tedavüle konulduğunu, davacının kendilerine borcu olmamasına rağmen,

müvekkili aleyhine borç doğuran böyle bir işlem yapmış olmaları nedeniyle tüm ilgililere karşı İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığına şikayette bulunulduğunu, dava konusu çeklerin Gebze 4. İcra Müdürlüğünün 2018/49972 E. sayılı dosyası ile icra takibine konulduğunu ileri sürerek müvekkilinin takibe konu beş adet çekin borçlusu olmadığının tespiti ile icra takibinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalıvekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin iyi niyetli hamil olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı Mil Madeni Yağ Petrol Ürünleri Kimya Sanayi Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin iyi niyetli hamil olduğunu, davacı iddialarının müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

3.Diğer davalı davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının dava ve takip konusu çeklerin lehtarı olduğu, çeklerin ibraz edilmeksizin keşideci davalı e geri döndüğü, lehtarın yeni keşide tarihinden önce bu çekleri keşideciye tutanakla teslim ettiği, bu işlemi ticari defter ve kayıtlarına işlediği, davacının keşideciden 6.326.715,60 TL alacaklı olduğu,

çeklerin lehtar tarafından tekrar keşideciye ciro edilmesi halinde keşidecinin yeniden çeki tedavüle çıkararak ciro etmesi durumunda, ikinci tedavülden önceki lehtar olan davacının sorumluluğunun kalmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile borçlunun davaya konu çeklerden dolayı davalılara borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin istemlerin reddine karar verilmiş, hüküm davalı vekili ve davalı Ürünleri Kimya Sanayi Tic. A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, hüküm davalı Aktaş Kimya Dış Tic. Ltd. Şti. vekili ve davalı Mil Madeni Yağ Petrol Ürünleri Kimya Sanayi Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, menfi tespit talebine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.