Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/1397 K.2024/5659

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacı ile davalı arasında bayilik sözleşmesi yapıldığını, davacının 26.02.2011 tarihli fatura ile aldığı 40.608,00 TL'lik ürün bedelini ödememesi üzerine hakkında icra takibi başlatıldığını, bu takibe faiz oranı yönünden itiraz ettiklerini, alacaklı tarafından itirazın kaldırılması için dava açıldığını, icra dosyasına toplam 47.336,00 TL ödeme yapıldığını, davalı şirketin bu parayı almasına rağmen mükerrer olarak yeni bir icra takibi başlattığını, mevcut icra dosyasında alacağa faiz işletmesine rağmen yeni bir takip açarak alacak talebinde bulunulmasının uygun olmadığını ileri sürerek davacıların her iki icra dosyası yönünden davalıya borçlu olmadıklarının tespitine, %20 tazminata karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalı şirketin Bakırköy 5. İcra Müdürlüğünün 2011/7444 E. sayılı dosyasında, davacı şirketten olan asıl alacak miktarının 15.581,77 TL olduğunu, Bakırköy 18.İcra Müdürlüğünün 2015/4 E. sayılı dosyasında bu asıl alacağı istediklerini, faizi ile birlikte bu bedelin 45.038,37 TL olduğunu, icra takibinde sehven 45.038,37 TL'ye yıllık %120 faiz talep edildiğini, davacının hem akaryakıt alımından hem de sözleşme gereğince cezai şarttan borcunun bulunduğunu, Cihanbeyli Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/530 E. sayılı dosyasından alacaklarının bulunduğunu, alacağa bayilik sözleşmesi ve ipotek akdinde belirtilen şart ve temerrüt tarihlerine göre faiz talep edildiğini, faizde yasaya aykırılık bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemece 25.11.2015 tarih, 2015/89 E. ve 2015/877 K. sayılı kararı ile Bakırköy 5.İcra Müdürlüğü'nün 2011/7444 E. sayılı dosyada kapak hesabının yapıldığı 24.12.2014 tarihi itibariyle davacının davalıya 45.038,37-438,45=44.599,92 TL borçlu olmadığı,

24.12.2014 tarihli Bakırköy 18.İcra Müdürlüğünün 2015/4 E. sayılı dosyada davalının ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile isteyebileceği ana para alacağının 438,45 TL olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, Bakırköy 5. İcra Müdürlüğü'nün 2011/7444 E. sayılı dosyada kapak hesabının yapıldığı 24.12.2014 tarihi itibariyle davacının davalıya 44.599,92 yönünden (45.038,37-438,45=44.599,92 TL) borçlu olmadığının tespitine, 24.12.2014 tarihli Bakırköy 18. İcra Müdürlüğünün 2015/4 E. sayılı dosyada davalının ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile isteyebileceği ana para alacağının 438,45 olduğunun tespitine,

davacının fazlaya ilişkin isteminin reddine karar verilmiş, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Yargıtay (Kapatılan) 19. Hukuk Dairesinin 05.06.2018 tarih, 2017/392 E. ve 2018/3209 K. sayılı kararıyla ''...Davacı tarafından daha önce 01.08.2011 tarihinde Cihanbeyli Asliye Hukuk Mahkemesi'nde taraflar arasındaki sözleşme nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti ve ipoteğin kaldırılması istemli olarak dava açılmış olup anılan davada karar 13.01.2015 tarihinde verilmiş ve hüküm temyiz edilmeksizin 29.04.2015 tarihinde kesinleşmiştir.

Görülmekte olan bu dava ise aynı akdi ilişkiye yönelik olarak 02.02.2015 tarihinde açılmıştır. Bu durumda iki dava arasındaki derdestlik yönünün tartışılmamış olması doğru görülmemiştir.

Mahkemece öncelikle davanın derdestlik yönü değerlendirilmeli, şayet dava derdest olarak kabul edilir ise derdestlik nedeniyle dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmesi, dava derdest olarak kabul edilmez ise alacağın, ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile de ayrıca talep edilebileceği dikkate alınarak tarafların iddia ve savunmasına göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir...'' gerekçesiyle bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile uyulan bozma ilamı doğrultusunda yeniden yapılan yargılamada; celbedilen Cihanbeyli Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/530 E., 2015/25 K. sayılı dosyasında davacıların, işbu dosya davacıları ve davalının işbu dosya davalısı olduğu, davacılar tarafından 01.08.2011 tarihinde açılan davada taraflar arasındaki bayilik sözleşmesine istinaden, bayilik sözleşmesinin sona erdiği ve müvekkili şirketin davalı şirkete herhangi bir borcunun bulunmadığının tespiti ile ipoteğin kaldırılmasına karar verilmesinin talep edildiği,

açılan davanın reddine dair 13.01.2015 tarihinde verilen kararın 29.04.2015 tarihinde kesinleşmiş olduğu, eldeki davada aynı akdi ilişkiye dayalı olarak taraflar arasındaki bayilik sözleşmesi gereğince düzenlenen fatura alacağını ve ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla talep edilen miktarlardan dolayı borçlu olunmadığının tespiti talep edilmiş olup, her iki dosyada da netice olarak aynı akdi ilişki nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti talep edilmiş olup, eldeki davanın 02.02.2015 tarihinde açıldığı, davanın açıldığı tarih itibariyle aynı mahiyetteki Cihanbeyli Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/530 E. sayılı dosyasının henüz kesinleşmediği,

bu nedenle bu dosya yönünden derdest olduğu gerekçesiyle davanın derdestlik dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle.

Mahkemece verilen kararın usulden bozulmasına karar verilmesini talep ettiklerini, zira müvekkillerden ...'in karar verilmeden önce vefat ettiğini, Mahkemece derdestlik sebebi olarak gösterilen Cihanbeyli Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/530 E., 2015/25 K. sayılı kararı ile görülen davanın konusunun borçlu bulunmadığından dolayı İpoteğin fekki davası olduğunu, oysa bu mahkemede görülmekte olan davanın konusunun müvekkiller aleyhine açılmış bulunan icra dosyası ile ilgili talep edilen miktar ile ilgili olduğunu,

açmış oldukları bu dava ile ilgili özellikle asıl alacak ve Borçlar Kanunu'nun ilgili hükümlerine aykırı olarak talep edilen yıllık %120 gibi fahiş faiz oranı ile ilgili taleplerinin değerlendirilmeden karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, işbu davanın konu itibari ile Cihanbeyli Asliye Hukuk Mahkemesindeki davadan farklı olduğunu, aynı talep için iki ayrı icra takibi yapıldığını ve aynı alacaktan dolayı müvekkilinin iki defa vekalet ücreti ve diğer ferilerini ödemek zorunda bırakıldığını, davalının Bakırköy 5.İcra Müdürlüğü 2011/7444 E. sayılı dosyasında kalan bakiyeyi, asıl alacak ve tüm ferileri faiz ve vekalet ücreti dahil,

yeni bir alacakmış gibi ikinci bir icra dosyasında icraya konu ederek kanuna aykırı faize faiz işletmek suretiyle ikinci bir takip başlattığını, bu hususun başlı başına dava açılmasının sebebi olduğunu, davalının hukuka, kamu düzenine aykırı faiz talebi ve yürürlük kazanmamış bir sözleşmeye dayanarak haksız taleplerde bulunduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (2004 sayılı Kanun) 72 nci maddesi.

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacılar vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeple; Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz eden davacılara yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,