Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/1451 K.2024/9480

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... Makarnacılık Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Türkiye’de yetkili lisansörü olan şirket aracılığıyla uzun yıllardan beri "Indomie" markalı hazır noodle ürünlerinin üretimi ve pazarlamasını gerçekleştirdiğini, "Indomie" markasının, dünya çapında 100'den fazla ülkede tescilli olup ülkemizde de 29, 30, 31 ve 35. sınıflarda yer alan mallar için 2006/28499, 2011/44386 ve 2016/36060 numaraları ile tescilli bulunduğunu, davalılardan ...

Group şirketinin, müvekkiline ait "Indomie" ibareli tanınmış markaların benzeri olan "..." ibaresini "hazır noodle (hazır erişte)" ürünleri üzerinde, izinsiz ve hukuka aykırı bir biçimde kullandığını, bu durumun müvekkilinin marka tescilinden doğan haklarına tecavüz oluşturduğunu, davaya konu ürün paketlerinde yer alan işletme kayıt numarasının incelenmesi neticesinde; bir diğer davalı olan ...

Makarnacılık şirketinin de davaya konu ürünlerin üretimini gerçekleştirdiğinin anlaşıldığını, buna göre davalıların müvekkilinin markasal haklarına tecavüz niteliğindeki fiilleri birlikte gerçekleştirdiklerini, müvekkili markalarının hem Paris Sözleşmesi'nin 1 inci mükerrer 6 ncı maddesi hem de 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı Kanun) 6 ncı maddesinin dördüncü ve beşinci fıkraları anlamında tanınmış marka olduğunu, davalıların kötüniyetli hareket ettiklerini, davalıların, müvekkiline ait tanınmış "Indomie" markasının bilinirliğinden,

sektöründe edindiği yerden ve tüketici nezdindeki imajından haksız ve hukuka aykırı biçimde istifade etmeye çalıştıklarını ileri sürerek markaya tecavüzün tespitine, önlenmesine, durdurulmasına ve giderilmesine, davalıların haksız eylemlerine son verilerek "..." ibaresini taşıyan tüm ürünlerin ve sair tanıtım araçlarının toplatılmasına, bu ibarenin her türlü ürün, tanıtım aracından çıkartılmasına, bunun imkansız olması halinde bunların imhasına, haksız rekabetin menine, haksız rekabetin neticesi olan maddi durumun ortadan kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... davaya cevap vermemiştir.

2.Davalı ...

Makarnacılık Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; diğer davalı ile müvekkili arasında makarna üretimi konusunda fason makarna üretim sözleşmesi bulunduğunu, diğer davalının, üretilen makarnaların içine konulmasını talep ettiği ambalaj üzerinde yazılı bulunan markanın, kendi adına tescilli olduğu konusunda 2018/104982 ve 2018/657654 nolu marka tescil belgelerini ibraz ettiğini, müvekkilinin davaya konu edilen görsel veya markalarla üretilen makarnaları pazarlayan veya satan firma olmadığını, söz konusu ürünlerin satımı veya pazarlanması konusunda hiçbir iştirakinin bulunmadığını,

bu nedenlerle müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, davacının iddiasının aksine bir firma adına tescilli bulunan bir markanın, diğer firma adına tescilli bulunan markaya tecavüz teşkil etmeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, davacıya ait 2006/28499 sayılı "Indomie", 2011/44386 sayılı "Indomie", 2016/36060 sayılı "indomie indomie" ibareli tescilli markaların bulunduğu, davalı ... Group adına ise 2018/104982 ve 2018/65765 sayılı "..." ibareli markaların tescilli olduğu, davalı ... Group adına diğer davalı ...

Makarnacılık tarafından noodle (erişte, çin makarnası) üretimi yapıldığı, davacıya ait 2006/28499 ve 2016/36060 sayılı tescilli markalar kapsamında "makarna, erişte, çin makarnası (noodle)" mallarının yer aldığı, davalı tarafın ürün ambalajları üzerinde "...-Instant Noodles" ibaresini markasal olarak kullandığı, davacı markalarının ingilizcesi "Indonesia" olan Endonezya ülkesinin İngilizce halinin kısaltması ve yine aynı ülkenin kendi dilinde "Noodle" anlamına geldiği görülen "..." ibaresinin birleşimi ile oluşturulmuş bir sözcük olduğu,

ancak ülkemiz ortalama tüketicisi açısından bu şekilde yaratılan bir ibarenin anlamının bilinmesinin mümkün olmayacağı ve markanın bir bütün olarak algılanacağı, davacının "Indomie" şeklindeki markasında aynı zamanda dikdörtgen bir şekil unsurunun kullanıldığı, şeklin alt kısmının sol aşağıdan sağ yukarıya doğru dalgalı bir yapısının bulunduğu, bu yapının üst kısmında iki kat aynı yapıda bir kuşak/şerit formuna yer verildiği,

“indomie” kelimesinin “indo” ve “...” şeklinde (o ve m harfleri arasında hem boşluk bırakılmış hem de bulundukları düzlemler farklılaştırılarak özellikle “indo” ve “...” kısımları ayrı ayrı vurgulanmıştır) ikili bir ayrıma gidildiği, davalı kullanımına bakıldığında ise logonun kırmızı ve yeşil tonda dikdörtgen bir yapıda olduğu, logonun alt kenarının hafif dalgalı bulunduğu, logonun orta bölümüne yakın olacak şekilde sol aşağıdan sağ yukarıya uzanan çapraz yapılı bir şeritle iki bölüme ayrıldığı, üst kısımda kırmızı rengin üstüne mavi tonda “...”, alt kısımda ise yeşil rengin üstüne beyaz tonda “instant noodles” ibarelerinin yazıldığı,

davacının özellikle "Indomie" şeklindeki markasındaki “...” ibaresinin bağımsız konumu ve davalı kullanımlarındaki "..." şeklindeki kullanımda “noodle” ibaresinin ürünün kendi adı olmasından kaynaklı olarak ayırt edici bir vasfının bulunmaması,

işarette geriye kalan tek unsur konumundaki “MEİ” kelimesinin ise yalnızca “i-e” harfleri yer değiştirilerek oluşturulmuş benzer bir kelime olması gözetildiğinde, ortalama tüketicinin taraf markalarını karıştırabileceği, işaretlerin başlangıç seslerinin farklı olmasının, yeterli bir farklılık oluşturmayacağı, “...” ibaresinin Endonezya dilinde erişteyi tanımlayan bir sözcük olmasının, ülkemiz tüketicisi açısından bir anlam ifade etmeyeceği, davalı tarafın fiili kullanımlarının, davacı tarafın fiili kullanımları ile de doğrudan haksız rekabete sebebiyet verebilecek ölçüde son derece güçlü benzerlikler taşıdığı,

davalı markasının tescilli olmasının 6769 sayılı Kanun'un 155 inci maddesi uyarınca önceki tarihli marka sahibi davacıya karşı savunma sebebi olarak ileri sürülemeyeceği, davalıların ürettiği malların ihraç amaçlı olduğu savunmasının da 6769 sayılı Kanun'un 7 nci maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendi kapsamında yerinde bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile davalı eylemlerinin davacıya ait "Indomie" ibareli marka haklarına tecavüz teşkil ettiğinin tespitine, bu eylemlerin önlenmesine, durdurulmasına, etkilerinin giderilmesi ile davalıların haksız eylemlerine son verilerek "..." ibaresini taşıyan tüm tanıtım araçlarının toplatılmasına,

"..." ibaresinin toplatılan nesneler üzerinden çıkartılmasına, bunun imkânsız olması halinde söz konusu nesnelerin imha edilmesine, davaya konu gıda ürünlerinin bizatihi kendilerinin toplatılması ve imhası istemlerinin reddine, davalıların davacıya ait marka haklarını ihlâl eylemleri neticesinde ortaya çıkan haksız rekabetin men'ine, haksız rekabetin neticesi olan maddi durumun ortadan kaldırılmasına karar verilmiş, hüküm davalı ...

Makarnacılık Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, davalıların eylemlerinin, İlk Derece Mahkemesince kabul edilen nedenlerle davacı adına tescilli markalara tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğu, 6769 sayılı Kanun'un 155 inci maddesi uyarınca davalı ... Group şirketi adına tescilli sonraki tarihli markalara bir savunma sebebi olarak dayanılamayacağı, her ne kadar davalı ... Makarnacılık San. ve Tic.

A.Ş. tarafından, diğer davalı ile aralarındaki fason makarna üretim sözleşmesi uyarınca üretim yapıldığı savunulmuş ise de sadece tecavüz teşkil eden ambalajla ürün üretilmesinin de markaya tecavüz ve haksız rekabet teşkil etmesi, ayrıca markaya tecavüz ile haksız rekabet yönünden kusurun aranmaması hususları gözetildiğinde bu savunmanın da yerinde bulunmadığı gerekçesiyle davalı ...

Makarnacılık Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, karar davalı ... Makarnacılık Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, markaya tecavüzün tespiti, önlenmesi, durdurulması, haksız rekabetin meni ve sonuçlarının ortadan kaldırılması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.6769 sayılı Kanun'un 29 ve 149 uncu maddesi.

3. 6102 sayılı Kanun'un 54 üncü maddesi.

3. Değerlendirme Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.