Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/1762 K.2025/267

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı/karşı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: KARAR

I. ASIL ve KARŞI DAVA

1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) nezdinde "Romanson" markasının tescilli sahibi ve öncelikli hak sahibi olduğunu, müvekkilinin önceleri Romanson Co. Ltd. olan unvanını 27.04.2017 de J. Estina Co.

Ltd. olarak değiştirdiğini, "Romanson" markasının Türkiye ve dünyada bilinirliğe sahip tanınmış bir marka olduğunu, müvekkilinin bu markayı Türkiye’de de yoğun olarak kullandığını, davalı adına tescilli 2015/79220 nolu “GR GRAND ROMANSON” markasında, müvekkiline ait "ROMANSON" markasının açık bir şekilde kullanıldığını, "GR GRAND" ibaresinin markalar arasındaki benzerliği ortadan kaldırmadığını, davalı markasına ayırt edicilik katmadığını, tüketiciler nezdinde iltibasa neden olduğunu, markanın müvekkiline ait marka ile aynı yahut müvekkilinin markasının farklı bir serisi, alt veya üst sınıf başka bir markası olduğu izlenimine yol açtığını,

markaların aynı tüketici kitlesine hitap ettiğini, davalının kötü niyetle markayı tescil ettirdiğini, müvekkili şirketin ve markasının itibarını kullanarak haksız kazanç sağlamayı amaçladığını ileri sürerek 2015/79220 nolu "GR GRAND ROMANSON" markasının hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

2. Karşı davada davacı vekili dava dilekçesinde; davacı karşı davalı markasının İsviçre'nin Romanshorn bölgesinin telafuzundan ibaret bir yer ismi olduğunu, markasını kullanırken "Swiss Quartz" ibaresine de yer verdiğinden İsviçre menşeili izlenimi oluşturduğunu, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 5/1.f hükmü gereği hükümsüzlüğüne karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek SMK'nın 25 ve 26. maddeleri gereği davacı karşı davalı adına 98/018506 sayı ile tescilli "Romanson+şekil" ve 98/003060 sayılı "Romanson+şekil" ibareli markalarının hükümsüzlüğü ile iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. ASIL ve KARŞI DAVAYA CEVAP

1.Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin markası ile davacı markaları arasında iltibas/iltibas ihtimali bulunmadığını, markaların bütün olarak bıraktıkları izlenime göre bu değerlendirmenin yapılması gerektiğini, müvekkili markasının "GR GRAND" ibareleriyle davacının markasından ayrıldığını, davacı markasının İsviçre'nin Romanshorn bölgesinin telafuzundan ibaret olduğunu ve ayırt ediciliği bulunmayan bu kelimenin kimsenin tekeline bırakılamayacağını, müvekkilinin kötü niyetli olmadığını, kaldı ki davacının davasına dayanak markalarını son 5 yıldan beri kullanmadığını savunarak asıl davanın reddini istemiştir.

2.Karşı davada davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili markalarının doğrudan bir yer adı olmayıp halk nezdinde bilinmeyen bir yerleşim yerinin okunuşundan esinlenilerek oluşturulduğunu, hükümsüz kılınamayacağını, tüketicileri yanıltma kastı da olmadığını, müvekkili markalarının zayıf ibare olduğunu kabul etmemekle birlikte zayıf ibarelerin dahi kullanım suretiyle ayırt edici hale gelebileceğini, müvekkilinin markalarının bu suretle ayırt edici hale gelmek bir yana tanınmış marka olduğunu, hükümsüzlük ve iptalin birlikte istenemeyeceğini, müvekkili markalarının tescilinden itibaren 5 yıllık süre geçtiğinden hükümsüzlük talep edilemeyeceğini savunarak karşı davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm dosya kapsamına göre, asıl davanın kısmen kabulü ile davalı karşı davacı adına tescilli 2015/79220 tescil nolu "GR GRAND ROMANSON" ibareli markanın tescilli olduğu "saatler ve zaman ölçme cihazları (kronometreler ve parçaları, saat kordonları dahil)" emtiaları yönünden hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine, sair emtialar yönünden davanın reddine; karşı davanın ise reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm dosya kapsamına göre, taraf markalarında "ROMANSON" ibaresinin ortak unsur olduğu, davalı karşı davacı markasının bu kelimenin önüne gelen "GR GRAND" işaretlerini de içerdiği, "GR" ibaresinin "Grand" ve "Romanson" kelimelerinin baş harflerinden oluştuğu, taraf markalarının "Romanson" ortak ibaresini içermeleri sebebiyle benzer oldukları gibi davalı karşı davacı markasında bulunan "GR GRAND" ibarelerinin markaya bir ayırt edicilik katmadığı,

davalı karşı davacı markasının ortalama tüketici nezdinde işletmesel bağ ve seri marka algısı oluşturabileceği, diğer yandan davacı karşı davalıya ait markanın TÜRKPATENT nezdinde 14. sınıfta "kol saatleri" ve 18. sınıfta "kart mahfazaları, el çantaları, cüzdanlar, para çantaları, evrak çantaları, valizler, seyahat çantaları, omuza asılan çantalar, sırt çantaları ve seyahat için saplı üstü açık el çantaları" emtialarında, davalı karşı davacıya ait markanın ise, 14. sınıfta "kuyumculuk eşyaları (taklitleri dahil); altınlar, mücevherler, kıymetli taşlar ve bunlardan mamul takılar, kol düğmeleri, kravat iğneleri ve heykeller, biblolar.

Saatler ve zaman ölçme cihazları (kronometreler ve parçaları, saat kordonları dahil)" emtialarında tescilli olduğu, Mahkemece dikkate alınan ikinci bilirkişi heyeti raporunda taraf markalarının "saatler ve zaman ölçme cihazları (kronometreler ve parçaları, saat kordonları dahil)" emtiaları yönünden aynı/ benzer sınıfta tescilli olduğu görüşü beyan edilmişse de, diğer emtialar yönünden benzerlik ve iltibas incelemesi yapılmadığı,

öte yandan ilk bilirkişi heyetinden alınan kök ve ek raporda ise davacı karşı davalı markasının 2000 yıllarından itibaren Türkiye pazarında saatçi ve kuyumcu vitrinlerinde yer alıp sektörde tanınan bir marka olarak Kurtlar Vadisi dizisi sponsorluğu ile bilinirliğini daha da arttırdığı tespitine yer verilerek kol saatleri ile davalı markasındaki "kuyumculuk eşyaları (taklitleri dahil)" emtialarının aynı satış kanalında, aynı mağazalarda, benzer pazarlama stratejileri ile satılmasının yaygın oluşu da gözetilerek bu emtiaların benzer olarak nitelendirilebileceklerinin belirtildiği,

bu doğrultuda davalı markasının tescilli olduğu 14. sınıfta “Kuyumculuk eşyaları (taklitleri dahil); altınlar, mücevherler, kıymetli taşlar ve bunlardan mamul takılar, kol düğmeleri, kravat iğneleri ve heykeller, biblolar.” emtialarının saat emtiasıyla birbirlerini tamamlama özelliğinin bulunduğu, birbirleriyle yakın ilişki içerisinde oldukları kanaatine varıldığından davacı karşı davalı vekilinin istinaf itirazlarının bu yönden yerinde görüldüğü, davalı karşı davacı vekilinin asıl dava yönünden ileri sürdüğü kullanmama def'inin yerinde olmadığı,

alınan raporda davacının yıllık satış ciroları üzerinde önemli bir paya sahip olduğunun tespit edildiği, karşı dava yönünden yapılan incelemede ise; karşı davanın davacı markalarının tescil tarihinden 5 yıldan fazla süre geçtikten sonra açıldığı, ayrıca "Romanson" markasının doğrudan yer adı olduğuna yönelik iddianın yerinde görülmediği, kol saati emtiası yönünden marka olarak seçilip kullanılabileceği, ayırt ediciliği haiz tanıtıcı bir işaret olduğu, davadan önce ayırt edicilik niteliği kazandığı da tespit edildiğinden hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle davalı/karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine;

davacı/karşı davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasıyla yeniden hüküm tesis edilerek; asıl davanın kabulüne, davalı adına TÜRKPATENT nezdinde tescilli 2015/79220 nolu "GR GRAND ROMANSON" markasının tüm sınıflar yönünden hükümsüzlüğüne; karşı davanın reddine karar verilmiş, karar davalı karşı davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık asıl davada, davacının markalarıyla davalı markası arasında iltibas veya iltibas ihtimali olup olmadığı, davacının dayanak markalarının kullanılmadığı yönündeki davalı def'inin yerinde olup olmadığı ve buradan hareketle davalı markasının hükümsüzlüğünün gerekip gerekmediği; karşı davada ise, davacının asıl davaya dayanak markalarının SMK'nın 5/1.f ve 25/1 hükümleri gereği coğrafi kaynağı konusunda halkı yanıltacak işaretlerden olup olmadığı ve buradan haraketle hükümsüzlüğünün veya 26/1.c hükmü gereği iptalinin gerekip gerekmediği noktasındadır.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.