Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/209 K.2024/6276

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen asıl davada menfi tespit, karşı davada alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın asıl davanın reddine, karşı davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl davada davacı - karşı davada davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında ticari ilişki olduğunu, ticari ilişki kapsamında davalının vermiş olduğu çeklere karşılık müvekkilinin davalıya mal gönderip teslim ettiğini, ancak davalının ihtarname göndererek alacak talep ettiğini ileri sürerek borçlu olmadığının tespiti ile davalıya borç olarak verilen 91.000,00 TL'nin ödenmesini talep etmiştir.

Karşı davada davalı-karşı davacı vekili dava dilekçesinde, davacı tarafın taraflar arasındaki anlaşmaya istinaden vermiş olduğu çeklere karşılık mal göndermediğini, müvekkilinin çekleri avans olarak verdiğini, çek bedelleri kadar alacaklı olduğunu ileri sürerek 412.013,64 TL'nin ödenmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının davalıya mal göndermediğini ve müvekkilinin 412.013,64 TL avans alacağı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Karşı davada davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; karşı davacıya avans karşılığında mal gönderdiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde, davalı-karşı davacı tarafından keşide edilen tüm çeklerin davacı-karşı davalının da defter kayıtlarında olduğu, sorulduğu üzere her iki taraf kayıtlarında da çeklerin kayıt tarihinin 12.10.2013 olduğu, bu hali ile taraf defterlerinin birbirini teyit ettiği, davalı-karşı davacı tarafından düzenlenen iade faturalarının davacı-karşı davalının da defter kayıtlarında olduğu,

bu hali ile taraf defterlerinin birbirini teyit ettiği, davacı-karşı davalı tarafından gönderilen 10.000,00 TL ile 91.000,00 TL’nin davalı-karşı davacının da yasal defter kayıtlarında gözüktüğü, bu hali ile taraf defterlerinin birbirini teyit ettiği, ancak davacı-karşı davalı tarafından düzenlenen ve kabul edilmeyen 3 adet toplam 563.014,00 TL olan faturaların davalı-karşı davacı yasal defter kayıtlarında gözükmediği, bu hali ile taraf defterlerinin birbirini teyit etmediğinin tespit edildiği, davacı tarafın fatura konusu malların davalıya teslim edildiğine ilişkin dava dosyasına 3 adet "teklif formu" başlıklı belge sunduğu,

söz konusu teklif formlarındaki emtia içeriği ile uyuşmazlık konusu olan 3 adet faturadaki emtia türü, emtia adedi ve emtia toplamının aynı olduğu, formların alt kısmında davalı-karşı davacının -SGK kurumunca gönderilen listede faturaların düzenlendiği tarihte davalı-karşı davacının sigortalı işçisi gözüken-sigortalı İşçisi ...

Işık isminin ve imzasının olduğu, teslim eden kısmında ise ... ... ismin olduğu, ancak davacı tarafça dosyaya sunulan belgelerin başlığında "teklif formu" ibaresine yer verildiği, söz konusu başlık dikkate alındığında belgeyi düzenleyen kişinin belgede yer alan malları, belgede belirtilen miktar ve tutarda satmayı teklif ettiğinin anlaşıldığı, belgenin altında yer alan "teslim eden" ve "teslim alan" alanlarında ise belge içeriğinde yer alan malların teslim edildiği veya teslim alındığına ilişkin bir açıklamanın yer almadığı, söz konusu teklif formları ile ilgili faturaların teklif formalarından çok sonraki tarihlerde düzenlendiği,

dava tarihinden sonra 25.12.2013 tarihli KDV düzeltme beyanına bu iç faturanın konu olduğu, davacı tarafından davalı tarafa 05.11.2013 tarihinde e-posta ile gönderilen cari hesap ekstresinde davalının 563.013,00 TL alacaklı olduğunun gösterildiği ve davacı tarafından bu belgenin kendileri tarafından gönderildiği inkâr edilmemekle beraber acele gönderildiğinden hatalı olduğu açıklamasının sonuca etkisi bulunmadığı birlikte değerlendirildiğinde davacı karşı davalı ticari defter kayıtlarının taraflar arasındaki ticari ilişkiye uygun olmadığı, davacının davalı karşı davacıya borçlu olduğu,

talep ettiği 91.000,00 TL'nin bu kapsamda ödeme için banka havalesi ile gönderilip bakiye alacaktan mahsup edilerek karşı davacının davacı firmadan 472.013,64 TL avans alacaklı olduğu, yine bakiye alacak içersinde hesaplamaya katılmayan İş Bankası Yeni Toptancılar Şubesine ait 3013129 çek nolu, 30.11.2014 vadeli, 30.000,00 TL miktarlı ve yine İş Bankası Yeni Toptancılar Şubesine ait 3013130 çek nolu, 31.12.2014 vadeli, 30.000,00 TL miktarlı iki çek bedelinin karşı davacı tarafından dava dışı ...

Teneke Kutu Metal Ofset Tic.

A.Ş tarafından yapılan Konya 7. İcra Müd.2015/691 Esas sayılı takip dosyası ile takip yapıldığı ve karşı davacı tarafından toplam 37.795,91 TL olarak 21.01.2015 tarihinde ödendiği, diğer çekin ise 01.12.2014 tarihinde İş Bankasının ilgili yazı cevabı ile karşı davacının hesabından ödenmiş olduğunun anlaşıldığından, karşı davacının verdiği ıslah dilekçesi ile bu çekler yönünden açtığı menfi tespit davasını istirdat davasına çevirmesi gözönüne alınarak ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsiline, davacı karşı davalı ...

Süt ve Gıda Mamulleri San. ve Tic. Ltd. Şti’nin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı karşı davacı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, asıl davanın reddine karşı davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm asıl davada davacı - karşı davada davalı vekilince temyiz edilmiştir.

IV. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan menfi tespit ve alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2004 sayılı İcra İflas Kanun'un 72 nci maddesi.

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, Bölge Adliye Mahkemesince 6100 sayılı Kanun'un 373 üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı karşı davalı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.