Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/2445 K.2024/6231

Taraflar arasındaki itirazın iptali davalarının yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmiştir.

Kararın asıl ve birleşen davaların davacılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Asıl ve birleşen davalarda davalı vekili tarafından Dairece verilen kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

1. Davacı vekili asıl dava dilekçesinde; müvekkilinin dava dışı ... Cihazları ve Elektromekanik San. ve Tic. A.Ş.’deki hisselerini davalıya devrettiğini, davalının hisse devralan olduğu gibi ... Cihazları ve Elektromekanik San. ve Tic.

A.Ş. tarafından müvekkiline ödenmesi gereken hisse devir bedellerinin de müteselsil kefili ve garantörü sıfatını taşıdığını, işbu dava için dava dışı olan 4 ortağın da hisselerini devrettiğini, tüm devredenlere toplam ödenecek 30.000.000,00 USD’nin 20.000.000,00 USD’sinin kapanış tarihinden itibaren 4 yıl içinde ödeneceğinin kararlaştırıldığını, hisselerin alıcıya devri için gerekli işlemlerin tamamlandığı tarihin kapanış tarihi olarak belirlendiğini, 4 yıllık sürenin 31.07.2013 tarihinde sona erdiğini, bu tarih itibariyle müvekkilinin davalıdan 3.158.709,61 USD alacağının bulunduğunu, davalının temsilcisinin aynı zamanda ...

Cihazları ve Elektromekanik San. ve Tic.

A.Ş.’nin de yönetim kurulu başkanlığını yaptığını, 27.06.2013 ve 13.09.2013 tarihlerinde hisse devredenlere ödeme planı sunduğunu, davalıya sözleşmenin 14 üncü maddesine göre gönderilen 15.08.2013 tarihli ihtarnamenin tebliğ edildiğini, herhangi bir ödeme yapılmayınca alacağın tahsili için takip başlatıldığını, davalının takibe kötü niyetle itiraz ettiğini ileri sürerek itirazın iptalini, icra inkâr tazminatının tahsilini talep etmiştir.

2. Davacı vekili birleşen İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/709 E. sayılı dosyası dava dilekçesinde; müvekkilinin 31.07.2009 tarihli hisse devir sözleşmesi ile ... Cihazları ve Elektromekanik San. ve Tic. A.Ş. ve diğer ... Grubu şirketlerindeki hisselerini davalıya devrettiğini, sözleşmeye göre davalının ... A.Ş.’ye 30.000.000,00 USD kredi sağladığını, davalının devraldığı şirket hisseleri dolayısıyla hissedarlara olan borcuna karşılık ...

A.Ş.’den olan alacağını hissedarlara temlik ettiğini, müvekkilinin alacaklarının, diğer bir anlatımla davalının devraldığı hisselere ilişkin borçlarının ... A.Ş. tarafından hissedarlara ödenmemesi halinde davalının asıl borçlu kendisiymiş gibi ödeme yapacağını garanti ve taahhüt ettiğini, ...

A.Ş.’nin müvekkiline ödeme yapmadığını, davalının da taahhüt ve garantisini yerine getirmediğini, ihtarname ile müvekkili alacağının muaccel hale geldiğini, müvekkilinin 812.094,73 USD alacağının tahsili için başlattığı takibe davalının haksız ve kötü niyetle itiraz ettiğini, davalının dava konusu borcunu kabul ile ödeme planları sunduğunu, hisse devir sözleşmesindeki damga vergisi ödediğini, ardından sözleşme gereği yarısını satıcılardan tahsil edilmek üzere ...

A.Ş.'ye fatura ettiğini, sözleşmenin tek nüsha hazırlandığını, aslının davalıda kaldığını, bu hususun da sözleşmede belirtildiğini ileri sürerek itirazın iptalini, taktiren %40 oranında icra inkâr tazminatının tahsilini talep etmiştir.

3.Davacı vekili birleşen İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/269 E. sayılı dosyası dava dilekçesinde; müvekkilinin 31.07.2009 tarihli hisse devir sözleşmesi ile ... Cihazları ve Elektromekanik San. ve Tic. A.Ş. ve diğer ... Grubu şirketlerindeki hisselerini davalıya devrettiğini, sözleşmeye göre davalının ... A.Ş.’ye 30.000.000,00 USD kredi sağladığını, davalının devraldığı şirket hisseleri dolayısıyla hissedarlara olan borcuna karşılık ...

A.Ş.’den olan alacağını hissedarlara temlik ettiğini, müvekkilinin alacaklarının, diğer bir anlatımla davalının devraldığı hisselere ilişkin borçlarının ... A.Ş. tarafından hissedarlara ödenmemesi halinde davalının asıl borçlu kendisiymiş gibi ödeme yapacağını garanti ve taahhüt ettiğini, ...

A.Ş.’nin müvekkiline ödeme yapmadığını, davalının da taahhüt ve garantisini yerine getirmediğini, ihtarname ile müvekkili alacağının muaccel hale geldiğini, müvekkilinin hisse devir sözleşmesinden ... ve muaccel olan 3.583.384,61 USD alacağının tahsili için başlattığı takibe davalının haksız ve kötü niyetle itiraz ettiğini, davalının dava konusu borcunu kabul ile ödeme planları sunduğunu, hisse devir sözleşmesindeki damga vergisi ödediğini, ardından sözleşme gereği yarısını satıcılardan tahsil edilmek üzere ...

A.Ş.'ye fatura ettiğini, sözleşmenin tek nüsha hazırlandığını, aslının davalıda kaldığını, bu hususun da sözleşmede belirtildiğini ileri sürerek itirazın iptalini, taktiren %40 oranında icra inkâr tazminatının tahsilini talep etmiştir.

4.Davacı vekili birleşen İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/1053 E. sayılı dosyası dava dilekçesinde; müvekkilinin 31.07.2009 tarihli hisse devir sözleşmesi ile ... Cihazları ve Elektromekanik San. ve Tic. A.Ş. ve diğer ... Grubu şirketlerindeki hisselerini davalıya devrettiğini, sözleşmeye göre davalının ... A.Ş.’ye 30.000.000,00 USD kredi sağladığını, davalının devraldığı şirket hisseleri dolayısıyla hissedarlara olan borcuna karşılık ...

A.Ş.’den olan alacağını hissedarlara temlik ettiğini, müvekkilinin alacaklarının, diğer bir anlatımla davalının devraldığı hisselere ilişkin borçlarının ... A.Ş. tarafından hissedarlara ödenmemesi halinde davalının asıl borçlu kendisiymiş gibi ödeme yapacağını garanti ve taahhüt ettiğini, ...

A.Ş.’nin müvekkiline ödeme yapmadığını, davalının da taahhüt ve garantisini yerine getirmediğini, ihtarname ile müvekkili alacağının muaccel hale geldiğini, müvekkilinin hisse devir sözleşmesinden ... ve muaccel olan 6.060.119,01 USD alacağının tahsili için başlattığı takibe davalının haksız ve kötü niyetle itiraz ettiğini, davalının dava konusu borcunu kabul ile ödeme planları sunduğunu, hisse devir sözleşmesindeki damga vergisi ödediğini, ardından sözleşme gereği yarısını satıcılardan tahsil edilmek üzere ...

A.Ş.'ye fatura ettiğini, sözleşmenin tek nüsha hazırlandığını, aslının davalıda kaldığını, bu hususun da sözleşmede belirtildiğini ileri sürerek itirazın iptalini, taktiren %40 oranında icra inkâr tazminatının tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı vekili asıl davaya cevap dilekçesinde; davacının dayandığı ve “Share Purchase Agreement” başlıklı sözleşmenin müvekkilince imzalanmadığını, bir an için aksi kabul edilse bile anılan sözleşmenin içeriğinde hisse devir fiyatı olarak bahsolunan tutarların iki katından fazlasının müvekkili tarafından ... Cihazları ve Elektromekanik San. ve Tic. A.Ş.’ye ödendiğini, müvekkilinin sorumlu tutulmaya çalışılan alacağın mahiyeti hususunda bir fikrinin bulunmadığını, dayanak tutulan sözleşmede müvekkilinin adi kefil olduğunu, müteselsil kefaletine dair bir ibareye yer verilmediğini, kefile başvurma hakkı için gerekli şartların sağlanmadığını savunarak davanın reddini, kötü niyet tazminatının tahsilini istemiştir.

2.Davalı vekili birleşen İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/709 E. sayılı dosyasına cevap dilekçesinde; davacının husumet ehliyetinin bulunmadığını, müvekkilinin ... şirketlerine borç vermesi karşılığında hisseleri devralma hakkına sahip olması hususunda sözleşmeler imzalandığını, müvekkilinin ödemelerini yaptığını, devralma hakkını kullandığını, ...

A.Ş.’nin resmen %79 oranında hissesinin sahibi hale geldiğini, ...’ın nakıt sıkıntısı sebebiyle fazladan ödemeler de gerçekleştirdiğini, davacının dayandığı ve “Share Purchase Agreement” başlıklı sözleşmenin müvekkilince imzalanmadığını, müvekkilinin önüne konan bu sözleşmenin mahiyetini anlayana dek zaman kazanmak için pazarlıkların görüşmelerin sürmesine müsaade edildiğini, fotokopilerin delil niteliği taşımadığını, bir an için sözleşme kabul edilse bile anılan sözleşmenin içeriğinde hisse devir fiyatı olarak bahsolunan tutarların iki katından fazlasının müvekkili tarafından ...

Cihazları ve Elektromekanik San. ve Tic. A.Ş.’ye ödendiğini, müvekkilinin sorumlu tutulmaya çalışılan alacağın mahiyeti hususunda bir fikrinin bulunmadığını, dayanak tutulan sözleşmede müvekkilinin adi kefil olduğunu, müteselsil kefaletine dair bir ibareye yer verilmediğini, kefile başvurma hakkı için gerekli şartların sağlanmadığını savunarak davanın reddini, kötü niyet tazminatının tahsilini istemiştir.

3.Davalı vekili birleşen İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/269 E. sayılı dosyasına cevap dilekçesinde; müvekkilinin ... şirketlerine borç vermesi karşılığında hisseleri devralma hakkına sahip olması hususunda sözleşmeler imzalandığını, müvekkilinin ödemelerini yaptığını, devralma hakkını kullandığını, ...

A.Ş.’nin resmen %79 oranında hissesinin sahibi olduğunu, ...’ın nakit sıkıntısı sebebiyle fazladan ödemeler de gerçekleştirdiğini, davacının dayandığı ve “Share Purchase Agreement” başlıklı sözleşmenin müvekkilince imzalanmadığını, müvekkilinin önüne konan bu sözleşmenin mahiyetini anlayana dek zaman kazanmak için pazarlıkların görüşmelerin sürmesine müsaade edildiğini, fotokopilerin delil niteliği taşımadığını, bir an için sözleşme kabul edilse bile anılan sözleşmenin içeriğinde hisse devir fiyatı olarak bahsolunan tutarların iki katından fazlasının müvekkili tarafından ...

Cihazları ve Elektromekanik San. ve Tic. A.Ş.’ye ödendiğini, müvekkilinin sorumlu tutulmaya çalışılan alacağın mahiyeti hususunda bir fikrinin bulunmadığını, dayanak tutulan sözleşmede müvekkilinin adi kefil olduğunu, müteselsil kefaletine dair bir ibareye yer verilmediğini, kefile başvurma hakkı için gerekli şartların sağlanmadığını savunarak davanın reddini, kötü niyet tazminatının tahsilini istemiştir.

4.Davalı vekili birleşen İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/1053 E. sayılı dosyasına cevap dilekçesinde; müvekkilinin ... şirketlerine borç vermesi karşılığında hisseleri devralma hakkına sahip olması hususunda sözleşmeler imzalandığını, müvekkilinin ödemelerini yaptığını, devralma hakkını kullandığını, ...

A.Ş.’nin resmen %79 oranında hissesinin sahibi olduğunu, ...’ın nakit sıkıntısı sebebiyle fazladan ödemeler de gerçekleştirdiğini, davacının dayandığı ve “Share Purchase Agreement” başlıklı sözleşmenin müvekkilince imzalanmadığını, müvekkilinin önüne konan bu sözleşmenin mahiyetini anlayana dek zaman kazanmak için pazarlıkların görüşmelerin sürmesine müsaade edildiğini, fotokopilerin delil niteliği taşımadığını, müvekkilinin aslı olmayan bir sözleşmeden dolayı sorumlu tutulmaya çalışıldığını,

bir an için sözleşme kabul edilse bile anılan sözleşmenin içeriğinde hisse devir fiyatı olarak bahsolunan tutarların iki katından fazlasının müvekkili tarafından ... Cihazları ve Elektromekanik San. ve Tic.

A.Ş.’ye ödendiğini, müvekkilinin sorumlu tutulmaya çalışılan alacağın mahiyeti hususunda bir fikrinin bulunmadığını, dayanak tutulan sözleşmede müvekkilinin adi kefil olduğunu, müteselsil kefaletine dair bir ibareye yer verilmediğini, kefile başvurma hakkı için gerekli şartların sağlanmadığını savunarak davanın reddini, kötü niyet tazminatının tahsilini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemece bozma ilamına uyularak davacıların taleplerinin asıl dayanağını oluşturan ve davalının kabul etmediği 31.07.2009 tarihli evrak incelendiğinde; imzasız bir fotokopiden ibaret olduğu, bu niteliği ile her zaman düzenlenmesi mümkün bir yazıcı çıktısından alınabilecek fotokopiden öte anlam ifade etmediği, delil başlangıcı niteliği taşımadığı, temlik eden davalının sorumluluğunun sadece temlik tarihinde temlike konu alacakların mevcut ve geçerli olmasından ibaret olduğu,

ivazlı temlike konu alacakların borçlusu ...'ın ödeme güçsüzlüğünden dolayı davacılara karşı sorumlu tutulamayacağı, temlike konu alacağın temlik tarihinde mevcut ve geçerli olduğu, davalının bunun dışında ayrıca bir taahhüdünün de bulunmadığı, çerçeve sözleşmesinin 5/e maddesi, şirket kredi sözleşmesinin 6/2 nci maddesi ve hissedarlar kredi sözleşmesinin takas opsiyon tanımına dair 1/1 inci maddesinde davalının kendisine tanınan takas opsiyonunu kullanması bakımından benzer düzenlemeler yapıldığı,

buna göre takas opsiyonunun kullanılması durumunda belirlenmiş orandaki ... hisselerinin davacılar tarafından devri karşılığında davalının borçlandığı ve ifa etmekle yükümlü bulunduğu asli edimin ...'a verdiği krediden kaynaklanan alacaklarının belirlenmiş miktarını davacılara temlik etmek olarak belirlendiği,

bu durumda bir ifa yerine edim ya da ifa uğruna edim halinden de söz edilemeyeceği, keza davalının takas opsiyonunu kullandığını ve ...'tan alacaklarını davacılara temlik ettiğini beyan ettiği, davacıların da 31.07.2009 tarihli belgede takas opsiyonunun tatbik edilmesini ve bu durumda kendilerine düşen ... hisselerinin davalıya devredilmesine ilişkin borçlarını ifayı gayri kabili rücu ve koşulsuz olarak kabul ettiklerini bildirdikleri, aynı belgeyi imzalayan ...

A.Ş.’nin de bu alacak temlikinden haberdar olduğu, aynı tarihte hisselerin devri ve damga vergisinin ödenmesinin, yine ... A.Ş.’nin ifa için davacılara ödeme planı teklifinde bulunmasının bu düzenlemeler ve bu kapsamda gerçekleşen kabulü doğruladığı, davalı açısından bir sebepsiz zenginleşmeden bahsedilemeyeceği, var ise sorumluluğun ... A.Ş.’ye ait olacağı gerekçesiyle yerinde görülmeyen asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmiştir.

Hüküm asıl ve birleşen davaların davacıları vekilince temyiz edilmiş, Dairemizin 30.10.2023 tarihli, 2023/5028 E. ve 2023/6273 K. sayılı kararı ile bozulmasına karar verilmiş, Dairemiz ilamına karşı asıl ve birleşen davalarda davalı vekili karar düzeltme yoluna başvurulmuştur.

IV. KARAR DÜZELTME İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Asıl ve birleşen davalar, davalının üstlendiği ve garanti verdiği iddiasına dayalı olarak hisse devir bedelinin tahsili talebiyle başlatılan icra takiplerine itirazın iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 440 ıncı ve 442 nci maddeleri.

2. 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun (818 sayılı Kanun) 169 uncu maddesi.

3.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 202 nci maddesi.

3. Değerlendirme Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, asıl ve birleşen davalarda davalı vekilinin 1086 sayılı Kanun’un 440 ıncı maddesinde sayılan hallerden hiçbirini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteminin reddi gerekir.