Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/2490 K.2025/818

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı ile mal tedariki ve akarkayıt istasyonun çalıştırılması ile ilgili olarak 08.12.2015 tarihinde beş yıl süreli protokol ile 30.12.2015 tarihli ek protokol imzaladığını, davalıya protokol doğrultusunda süresiz 150.000,00 TL'lik teminat mektubu ile iki adet 150.000,00 TL lik çek teslim edildiğini, müvekkilinin davacıya borcunun kalmaması nedeniyle protokol gereği teminat mektubu ile çeklerin iadesinin gerektiğini, davalıya gönderilen ihtarnamenin sonuçsuz kaldığını ileri sürerek teminat senedi ile iki adet çekin iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasında 28.12.2015 tarihli akaryakıt bayilik sözleşmesi ve protokol imzalandığını, bayilik protokolünün 3.2.2. maddesi uyarınca davacıya 12 ay ödemesiz dönemden sonra 20 eşit aylık taksitte geri ödenmek üzere 300.000,00 TL nakden geri dönüşümlü kredi verilip aynı maddede, davacının geri ödemeye yönelik 20 adet çek ile banka teminat mektubunu vermesinin kredinin verilme şartı olarak kararlaştırıldığını, davacının bu çeklere ilişkin ödemelerini yaptığını, ancak kredinin geri ödenmesine yönelik 2 adet 150.000,00 TL’lik çekin müvekkiline verilmediğini,

banka teminat mektubunun bayilik protokolünün 3.1.4. maddesi gereği ticari ilişkilerden doğmuş ve doğacak cezai şart dahil her türlü borca karşılık olmak üzere verildiğini, iadesi için davacının şirket nezdinde herhangi bir borç ve yükümlülüğünün olmaması gerektiğini, davacının, ticari koşulların protokole aykırı olarak aleyhine uygulandığını iddiası ile bayilik sözleşmesini tek taraflı olarak feshettiğini, feshin haksız olduğunu, davacının cezai şart ile kâr mahrumiyeti borcu bulunduğunu, davaya konu banka teminat mektubunun iadesinin dava tarihi itibariyle hukuken mümkün olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tarafların ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, çeklerin davalıya teslim edildiğine dair iddianın davalı tarafça kabul edilmediği, muhatap bankaya çeklerin ibraz edilmediği, çeklerin davacı ve davalı ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı gibi davacı tarafça çeklerin davalıya teslim edildiğine dair yazılı belge ibraz edilmediği, dava konusu iki adet çekin davalıya teslim edildiğinin ispatlanamadığı, teminat mektubunun iadesi yönünden yapılan incelemede ise;

davacının 02.11.2018 tarihli ihtarname ile taraflar arasındaki bayilik sözleşmesini feshettiği, ihtarnamenin 06.11.2018 tarihinde tebliğ edildiği, davanın açılış tarihinin 11.10.2018 olup davanın açıldığı tarih itibariyle sözleşme fesih edilmiş olmayıp sözleşme hükümlerinin yürürlükte olduğu, sözleşmenin 3.1.4 maddesi uyarınca teminat mektubunun iadesi koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasındaki bayilik sözleşmesine göre her türlü borçları teminen verildiği yazılı olan teminat mektubunun dava tarihi itibariyle iade talep etme koşullarının bulunmadığı, iki adet çekin davalıya verildiğinin kanıtlanamadığı, İlk Derece Mahkemesi kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, sözleşme gereği verilen teminat mektubu ve iki adet çekin iadesi istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.