Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/370 K.2024/8840

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin, fotoğraf ve fotoğrafçılık konusunda eğitim-seminer veren, yurt içi ve yurt dışında birçok yarışmada ödül alan, ... unvanlı, tanınmış bir fotoğraf sanatçısı olduğunu, davalı şirketin kişilere özel tatil planları sunan, yurt içinde ve yurt dışında birçok tur düzenleyen bir şirket olduğunu, davalının internet sitesinde, ... ilinde Şeb-i Arus törenleri için düzenlenen turun tanıtımında, müvekkilinin “...

İLE” adını verdiği çalışmasından bir fotoğraf karesinin izinsiz olarak yayınlandığını, dava konusu fotoğrafın 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun (5846 sayılı Kanun) 4 üncü maddesi maddesi kapsamında güzel sanat eseri niteliğinde olduğunu, davalının izinsiz kullanımı ile müvekkilinin 5846 sayılı Kanundan kaynaklanan mali ve manevi haklarının ihlal edildiğini,

ihlalin sona erdirilmesi için davalı taraf gönderilen ihtarın sonuçsuz kaldığını ileri sürerek dava konusu fotoğrafın güzel sanat eseri olduğunun ve davalı tarafça haksız kullanıldığının tespiti ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5846 sayılı Kanun'un 68 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca 1.000,00 TL maddi ve 30.000,00 TL manevi tazminatın ihlal tarihinden olmadığı takdirde dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin davaya konu fotoğrafı davacıya ait olmayan bir siteden iyi niyetli olarak alıp bir süre web sitesinde kullandığını, dolayısıyla taraflarına husumet yöneltilemeyeceğini, dava konusu fotoğrafın davacıya ait olduğu kabul edilse bile, davacının ... Belediyesi’nde çalıştığını ve 5846 sayılı Kanun'un 18 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca fotoğraf üzerinde mali hakları kullanma yetkisinin Belediye’ye ait olduğunu; fotoğrafın da ...

Büyükşehir Belediyesi'ne ait "....com.tr" ibareli internet sitesinden alındığını, fotoğrafın davacıya değil anılan Belediyeye ait olduğunu, bu sitede dahi fotoğrafın sahibinin adının belirtilmediğini, davacının dava konusu fotoğrafı herkese açık sosyal medya hesaplarında umuma arz etmesi nedeniyle 5846 sayılı Kanun'un 7 inci maddesi uyarınca eserin alenileşmiş sayıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, dava konusu fotoğrafın güzel sanat eseri, sahibinin de davacı olduğu, ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı’nın müzekkere cevabında, davacının, ...

Büyükşehir Belediye Başkanlığı Tarımsal Hizmetler Daire Başkanlığı'nda işçi olarak çalıştığının ve davacının beyanına göre, dava konusu fotoğrafın 2012 yılında kendisi tarafından çekildiği ve Belediyeye ait internet sitesinde yayınlandığının belirtildiği, 5846 sayılı Kanun'un 18 inci maddesinin ikinci fıkrası kapsamında ...

Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın eser üzerindeki hakları kullanma yetkisine sahip olabilmesi için, davacının iş tanımının fotoğraf çekmek ve kendisine verilen görev kapsamında bu fotoğrafı çekmiş olması gerektiği, ancak anılan Belediye'nin müzekkere cevabından davacının Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığında işçi olarak çalıştığı, davaya konu fotoğrafın çekildiği etkinlik için görevlendirildiğine ilişkin herhangi bir beyanın bulunmadığı, bu duruma göre dava konusu fotoğrafın mali hakları kullanma yetkisinin ...

Büyükşehir Belediyesi'ne ait olduğu sonucuna ulaşılamayacağı, davalının dava konusu fotoğrafı intrnet siştesinde kullanmasının davacının eser sahipliğinden kaynaklanan mali haklarından 5846 sayılı Kanun'un 22 nci maddesinde yer alan çoğaltma ve 25 inci maddesinde yer alan umuma iletim hakkını, bunun yanında aynı Kanun'un 14 üncü maddesinde yer alan umuma arz hakkı ve 15 inci maddesinde yer alan ismin belirtilmesi hakkını ihlal ettiği, fotoğrafın rayiç bedelinin 175,00 TL, 5846 sayılı Kanun'un 68 inci madde uyarınca mali hakların ihlaline ilişkin telif tazminatının ise bu tutarın üç katı olan 525,00 TL olduğu,

tarafların ekonomik durumları, ihlâl olunan hakkın mahiyeti, ihlalin etkileri, ihlalin ulaştığı kitle, fiilin ve kusurun ağırlığı, paranın satın alma gücü ibraz olunan belgeler ve eylemin gerçekleştirilme biçimi karşısında manevî tazminat miktarının 1.000,00 TL olarak saptanmasının hakkaniyete uygun olacağı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile dava konusu davacıya ait fotoğrafın güzel sanat eseri olduğu ve davalı tarafından haksız şekilde kullanıldığının tespitine, 525,00 TL telif tazminatının ve 1.000,00 TL manevi tazminatın 09.12.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline,

fazlaya dair istemlerin reddine karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, taraf vekillerinin sair istinaf itirazlarının yerinde olmadığı ancak Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 20.03.2002 tarih, 2002/176 E., 2002/214 K. sayılı ilamında da belirtildiği üzere 5846 sayılı Kanun'un 68 inci maddesiyle düzenlenen varsayımsal sözleşme bedelinin, eser sahibinin bilimsel/sanatsal yeteneği, üretim kapasitesi, eserin beğeni ölçüsü, sayfa sayısı, estetik görünümü, nitelik ve niceliği, ihlal edilen mali hakkın türü, coğrafi kapsamı, ihlal süresi,

ihlalin yapıldığı vasıta gibi kriterler dikkate alınarak eser sahibinin tecavüzde bulunanla sözleşme yapması halinde isteyebileceği bedele göre belirlenmesi gerektiği, varsayımsal sözleşme bedeli belirlenirken, varsa ihlal konusu mali hakkın devrine ilişkin önceki sözleşmelerden yararlanılabileceği, bu tür sözleşmelerin emsal alınırken, sözleşmenin dava konusu olaya ne ölçüde uyduğunun, aradaki farklılıkların ve benzerliklerin neler olduğunun gözetilmesi zorunlu olduğu,

öte yandan, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 21.03.2014 tarih, 2012/15759 E, 2014/5575 K., sayılı ilamın da açıklandığı üzere zarar miktarının tam olarak tespit edilemediği hallerde 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 50 inci maddesi uyarınca zararın miktarının hakkaniyete uygun olarak belirlenmesi gerektiği, somut olayda, taraflarca herhangi bir emsal sözleşme sunulmamış olup, Mahkemece alınan bilirkişi raporunda, dava konusu eserin kullanım amacı, ulaştığı kitle, kullanım süresi

de göz önünde bulundurulduğunda, bu fotoğrafın rayiç bedelinin 23 USD olduğu, bu tutarın üç katı olarak 69,00 USD'nin dava tarihindeki TL karşılığı olan 525,00 TL'nin istenebileceğinin açıklandığı, bu durumda, davacının mali haklarının ihlali nedeniyle 5846 sayılı Kanun'un 68 inci maddesi uyarınca üç kat 525,00 TL talebinde haklı olduğu, bu miktarın 6098 sayılı Kanun'un 50 inci maddesi kapsamında hakkaniyete de uygun olduğunun değerlendirildiği, bu yönden taraf vekillerinin istinaf itirazları yerinde görüldüğü, hüküm altına alınan tutara ihlal tarihi olan 09.12.2019 tarihinden itibaren talep gibi yasal faiz işletildiği,

öte yandan somut olayda objektif dava birleşmesi bulunduğu, bu nedenle Mahkemece davacının üç asli talebinin her biri bakımından ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken tespit talebi bakımından vekalet ücretine hükmedilmemesinin doğru görülmediği gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına,

esas hakkında yeniden hüküm tesis edilmek suretiyle davanın kısmen kabulüne, davacıya ait dava konusu fotoğrafın güzel sanat eseri olduğu ve davalı tarafından haksız şekilde kullanıldığının tespitine, 525,00 TL maddi tazminatın ve 1.000,00 TL manevi tazminatın 09.12.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, karar, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, davacıya ait fotoğrafın güzel sanat eseri niteliğinde olduğunun ve davalı tarafından haksız şekilde kullanıldığının tespiti ile iddia edilen bu ihlal sebebiyle telif ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 5846 sayılı Kanun'un 4 üncü, 7 inci, 14 üncü, 15 ve 18 inci maddeleri ile aynı Kanun'un 22, 25, 68 ve 70 inci maddeleri.

3. 6098 sayılı Kanun'un 50 nci maddesi.

3. Değerlendirme İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Kanun'un 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ve 371 inci maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.