Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/3710 K.2025/1661

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; kozmetik sektöründe faaliyet gösteren müvekkilinin dünyanın en büyük şirketlerinden birisi olduğunu, yoğun kullanımla “...” markasının dünya çapında tanındığını, davalı şirketin 2019/131268 sayılı marka başvurusunun “...” kelime ve şekil unsurundan oluştuğunu, şekil unsurunun zeytinyağı damlası ve bu damlanın içerisine yerleştirilmiş zeytinler ve zeytin yapraklarından teşkil ettiğini, direkt olarak zeytinyağı ile ilişkilendirilebilecek olan iş bu şekil unsurunun 03. sınıftaki mallar ve bu malların 35. sınıftaki perakendeciliği hizmetleri açısından ayırt edicilikten yoksun ve tanımlayıcı olduğunu,

03. sınıfa dahil olan yüz temizleme jelleri, sabunlar, çamaşır deterjanları, deodorantlar, şampuanlar, saç kremleri, el kremleri vb. birçok malın içeriğinde zeytinyağı kullanıldığını, davaya konu markanın unsurlarından biri olan “...” kelimesinin kutsal kitaplarda adı çokça geçen “kudret helvası” anlamına geldiğini, davaya konu markanın bir diğer unsuru olan “...” ibaresinin ise herhangi bir karşılığının bulunmadığını, hem ... ibaresinin,

hem de müvekkili şirketin davaya dayanak markalarının Türkçe’de bir anlam ifade etmemesi sebebiyle markaların kavramsal benzerliğinin kabulü gerektiğini ileri sürerek 2020-M-10860 sayılı YİDK kararının tümden iptaline, davaya konu olan 2019/131268 sayılı “...” markasının kısmen 3. sınıf bir kısım mallar ile 35. sınıf bir kısım hizmetler yönünden hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; dava konusu 2019/131268 numaralı markanın, yeşil ve karakteristik küçük harflerle yazılmış “... ...” ibaresinden oluştuğunu, söz konusu ibarenin altında, yine yeşil renkli bir damla figürünün yer aldığını, söz konusu damla şeklinin içinde zeytin ve yaprak şekilleri bulunduğunu, davacının itiraz konusu markalarının, zemini koyu mavi olan yuvarlak bir şeklin içerisine yazılmış beyaz ve pembe renkli “...

BABY”, düz ve siyah harflerle yazılmış “...” ve yine zemini koyu mavi olan yuvarlak bir şeklin içerisine yazılmış beyaz renkli “...” ve bu ibarenin sağ tarafında yer alan “cares for family” ile üç adet insan figüründen teşkil ettiğini, markaların görünüm itibarıyla benzerlik taşımadıklarını, iki markanın hiçbir şekilde karıştırılmayacağını, başvuru konusu marka davacı markalarına benzemediğinden tanınmışlığın huzurdaki davayı etkilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; dava konusu müvekkiline ait “... ...” ibareli markanın görsel yönden tamamen özgünlük arz ettiğini, işaretlerin birbiriyle karıştırılmayacağını, müvekkilinin markasının, yağ damlası ve içerisinde zeytin dalı bulunan tamamen yeşil ve tonlarını barındırdığını, “...” yazı renginin de yeşil tonlarında oluşturulduğunu, yüksek ayırt edicilik taşıdığını, “...” kelimesinin, İznik şehrinin milat öncesi dönemlerden gelen eski ismi olduğunu, ayrıca dava konusu markanın tek ibareden meydana gelmediğini, ortalama dikkate sahip bir tüketicinin, 3 heceden oluşan “...” ibaresi ile “...” ibarelerini birbirinden kolaylıkla ayırt edebileceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile YİDK kararı iptali bakımından emtia benzerliği değerlendirmesinde, dava konusu marka emtia listesinde 03. sınıfa ait bir kısım mallar ile 35. sınıfa ait olan bir kısım hizmetlerin itiraza mesnet davacı markaları kapsamındaki, mal ve hizmetler ile aynılık içerdiği, başvurunun 35. sınıfındaki bir kısım hizmetlerin de davacının itirazına dayanak markaları kapsamındaki 3. sınıf emtia ile ilişkili bulunduğu, bir malın üretilmesinin doğal sonucu, o malın pazarlanması olduğu,

bunların dışında kalan mal ve hizmetlerin davacının tescilli markaları kapsamında birebir yer almadığı gibi, davacının tescilli markaları kapsamındaki emtialar ile aynı tür/ benzer emtialar niteliğinden söz edilemeyeceği, hükümsüzlük talebi bakımından emtia benzerliği değerlendirmesinde, marka işlem dosyasında itiraza mesnet gösterilmeyen, ancak dava aşamasında hükümsüzlüğe mesnet gösterilen 2017/11295 sayılı marka ile davacıya ait diğer markalar birlikte dikkate alındığında,

dava konusu marka kapsamında yer alan 3. sınıftaki tüm mallar ve 35. sınıftaki bir kısım hizmetlerin davacıya ait hükümsüzlüğe mesnet gösterilen mal ve hizmetler ile aynı olduğu, başvuru konusu markanın 35. sınıfında 03. sınıfa ait malların satış hizmetini kapsamasından dolayı bu şöndeki hizmetlerinin de davacıya ait 3. sınıf emtiayı barındırır 2017/11295 sayılı marka kapsamındaki mallar ile ilişkili olduğu, dava konusu markanın, koyu yeşil renkte, stilize el yazısı karakteriyle yazılan “... ...” ibarelerinin ortasına yeşil tonlarda oldukça büyük damla figürü yerleştirilmesiyle oluşan karma nitelikte bir marka olduğu,

markanın esaslı unsurunu “... ...” ibarelerince oluşturulduğu, “...” kelimesinin özellikle ... iksiri olarak bilinen eski dönemlerde varlığından bahsedilen ve gizli tutularak günümüze kadar gelmiş bir içecek olarak bilindiği, diğer adının “kudret helvası” olduğu, “...” ibaresinin ise İznik şehrinin eski adı olan “...”dan geldiği, davacı tarafa ait itiraza mesnet 2016/64617 sayılı markanın; kalın köşeli yazım karakteri ile siyah büyük harflerle yazılan “...” ibaresinden oluştuğu, davacının 2017/11295 sayılı, lacivert dikdörtgen zemin üzerine aynı yazım stili ile beyaz renkte yazılan marka versiyonu bulunmadığı,

bu marka, marka işlem dosyasında itiraza mesnet gösterilmemiş olup, dava aşamasında ileri sürüldüğünden, sadece markanın hükümsüzlüğü istemi bakımından dikkate alındığı, davacı tarafın bir diğer markası, 2017/102657 sayılı, dış kenarı pembe, yuvarlak, lacivert zemin üzerine beyaz kalın harflerle yazılan “...” ibaresinin hemen alt kısmına daha ince harfler ve daha küçük punto ile pembe BABY ibaresinin yazılmasıyla oluştuğu, davacının 2014/03792 sayılı, markasında lacivert yuvarlak zemin üzerine beyaz renkte “...” ibaresinin yazıldığı,

yuvarlağın sağ tarafına lacivert kenarlı bir dikdörtgen içerisine yine lacivert “cares for family” ibaresi ile anne-baba-çocuk figürünün yerleştirildiği, markalarda esaslı unsurun “...” ibaresi olduğu, taraf markaları bütün olarak karşılaştırıldığında, görsel, işitsel ve kavramsal olarak iltibas tehlikesi oluşturacak derecede benzer olmadıkları, davacının "..." esas unsurlu markalarının tanınmış olduğu iddiasının dahi markaları benzer kılmaya yeter derecede bir etkisinin bulunmadığı,

karşılaştırılan markalar arasında 6769 sayılı Sınai Mülkiyet kanunu’nun (SMK) 6/1 hükmü uyarınca, ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesinin bulunmadığı, aynı Kanun’un 6/4 ve 6/5 hükümleri koşullarının somut olayda oluşmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının “...” ibareli marka başvurusu ile davacının itirazına mesnet olan “...” esas unsurlu markaları arasında biçim, düzenleme ve tertip tarzı itibariyle görsel, sesçil ve anlamsal olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede SMK'nın 6/1 hükmü anlamında bir benzerlik bulunduğu, dilimizde bir anlamı olmayan davacıya ait “...” asıl veya tek unsurlu markaların özellikle 03. sınıftaki kozmetik ürünlerinde tanındığı, davalıya ait “... ...” ibareli markanın da dilimizde anlamı olmadığı,

vurgunun “...” sözcüğü üzerinde yoğunlaştığı, dolayısıyla davacının “...” şeklinde okunan tanınmış markası ile işitsel, görsel, anlam ve genel izlenim itibariyle benzerlik arzettiği, davacının itirazına mesnet markaları ile davalının başvurusunun kapsamında bulunan davaya konu.

03. sınıf emtianın tamamı ile 35. sınıf bir kısım hizmetlerin davacıya ait markalar kapsamında yer alan mal ve hizmetler bakımından aynı/aynı tür/benzerlik içerdiği, karşılaştırılan malların dağıtım kanallarının, kullanım yöntemlerinin, hedeflenen halk kesimlerinin aynı olduğu, birbirlerini tamamlama veya birbiri yerine ikame edilebilme niteliklerinin de bulunduğu,

davalının “...” ibare ve esas unsurlu markasının, davacının tanınmış “...” ibareli markalarından haksız yararlanmaya neden olabileceği, davalının markasının itibarının zarar görebileceği veya davalının markasının ayırt edici karakterinin zedelenebileceği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına, davanın kabulü ile,

Türk Patent ve Marka Kurumunun 2020-M-10860 sayılı YİDK kararının iptaline, dava konusu 2019/131268 sayılı “... ...” ibareli markanın “3.SINIF: Beyazlatma ve temizlik amaçlı maddeler: deterjanlar, çamaşır suları, çamaşır yumuşatıcıları, leke çıkarıcılar, bulaşık yıkama maddeleri. Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil;ilaç ihtiva eden kozmetikler hariç). Sabunlar (ilaç ihtiva eden sabunlar hariç).

Diş bakımı ürünleri: diş macunları, diş parlatma ve beyazlatma maddeleri, tıbbi amaçlı olmayan ağız gargaraları. Aşındırıcı ürünler: zımpara bezleri, zımpara kağıtları, ponza taşları, aşındırıcı pastalar.

Deri, vinil, metal ve ahşap için parlatma ve bakım ürünleri: cilalar, bakım kremleri, cilalama amaçlı vaks” malları ile “35.SINIF: Reklamcılık, pazarlama ve halkla ilişkiler ile ilgili hizmetler, ticari ve reklam amaçlı sergi ve fuarların organizasyonu hizmetleri, reklam amaçlı tasarım hizmetleri; alıcı ve satıcılar için online pazaryeri (internet sitesi) sağlama hizmetleri.

Büro hizmetleri; sekreterlik hizmetleri, gazete aboneliği düzenleme hizmetleri, istatistiklerin derlenmesi, büro makinelerinin kiralanması hizmetleri, bilgisayar veri tabanlarındaki bilginin sistematik hale getirilmesi, telefon cevaplama hizmetleri.

İş yönetimi, idaresi ve bu konular ile ilgili danışmanlık, muhasebe ve mali müşavirlik hizmetleri, personel işe yerleştirme, işe alma, personel seçimi, personel temini hizmetleri, ithalat-ihracat acente hizmetleri, geçici personel görevlendirme (başkası adına fatura yatırma, vergi yatırma, trafik işlemleri gibi iş takibi) hizmetleri. Açık artırmaların düzenlenmesi ve gerçekleştirilmesi hizmetleri.

Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Beyazlatma ve temizlik amaçlı maddeler: deterjanlar, çamaşır suları, çamaşır yumuşatıcıları, leke çıkarıcılar, bulaşık yıkama maddeleri. Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil;ilaç ihtiva eden kozmetikler hariç).

Sabunlar (ilaç ihtiva eden sabunlar hariç).Diş bakımı ürünleri: diş macunları, diş parlatma ve beyazlatma maddeleri, tıbbi amaçlı olmayan ağız gargaraları.

Aşındırıcı ürünler: zımpara bezleri, zımpara kağıtları, ponza taşları, aşındırıcı pastalar.Deri, vinil, metal ve ahşap için parlatma ve bakım ürünleri: cilalar, bakım kremleri, cilalama amaçlı vaks. mallarının (3. sınıftaki tüm mallar) biraraya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)" hizmetleri yönünden hükümsüzlüğüne karar verilmiş, karar davalı Kurum ile davalı şirket vekilince ayrı ayrı temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, YİDK kararının iptali ile markanın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.