Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/4392 K.2025/4080

Bölge Adliye Mahkemesi kararı Yargıtayca duruşma istemli olarak taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 03.06.2025 günü hazır bulunan davacı asıl ... ile davalılar vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı ... arasında bir ticari ilişkiden dolayı müvekkili tarafından 26.02.2016 tanzim, 28.02.2017 vade tarihli 250.000,00 TL bedelli bir bono imzalanıp davalı ...'a teslim edildiğini, bononun vadesi geldiğinde davalı ...'a ödendiğini ve hatta davalı ... tarafından ibraname verildiğini, davalının bu bonoyu borcun ödenmesinden itibaren 5 gün içinde müvekkiline teslim edeceğini de beyan ve taahhüt etmesine rağmen bu bonoyu icraya koyduğunu, bilahare dosya alacağını diğer davalı ...'a temlik ve devir ettiğini, kötü niyetli davalıların, borcu ödenmiş ve kapanmış,

bedelsiz bir senedi yeniden tahsil etmeye çalışmakta, hukuka, usule ve hatta ceza yaptırımı ile karşı karşıya olan bir suç eyleminde ısrar etmekte olduklarını ileri sürerek Antalya Genel İcra Müdürlüğünün 2021/570 E. sayılı dosyaya dayanak oluşturan bono nedeniyle müvekkilinin borcu bulunmadığının tespiti ile takibin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; derdestlik ve feragat nedeniyle davanın reddinin gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Antalya 13. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2023/168 E. sayılı dosyası ile davacı tarafından işbu davaya konu bono hakkında menfi tespit davası açıldığı, bu Mahkemece göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verildiği,

davacı vekilinin önce 09.05.2023 tarihinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesini talep ettiği, bu kez de 11.05.2023 tarihinde yazılı beyan ile dosyadan açıkça feragat ettiği, davadan feragatin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 307. maddesinde davacının talep sonucundan kısmen ya da tamamen vazgeçmesi şeklinde tanımlandığı, HMK'nın 311. maddesinde, feragatin kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğuracağının düzenlendiği,

davasından feragat edenin hakkın özünden feragat edeceği ve kesin hüküm nedeniyle de artık yeni bir dava açamayacağı, bu durumda hak sahibi feragat ettiği hakka ilişkin olarak başka bir hukuki sebebe dayanarak da dava açamayacağından davacının menfi tespit talebinin kesin hükme ilişkin dava şartı nedeni ile reddine karar verilmesi gerektiği,

davacının maddi ve manevi tazminat talebi yönünden yapılan incelemede ise davacı tarafından Antalya 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/403 E. sayılı dosyası ile hem haksız ve kötüniyetli fiil ve davranışlar nedeni ile hem de taraflar arasında imza edilen "protokol" başlıklı belgeye aykırılıklar nedeniyle davacının uğradığı 1.500.000,00 TL maddi ve 500.000,00 TL manevi zarar olmak üzere toplam 2.000.000,00 TL zararın tazmini için 11.07.2023 tarihinde dava açıldığı, mahkemeye sunulan ve harcı 12.07.2023 de tamamlanan ıslah dilekçesi ile davacının davayı menfi tespit ile tazminat davasına dönüştürdüğü,

Antalya 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açılan 2023/403 E. sayılı dava ile tarafları, hukuki sebepleri ve konusu aynı olan dava ile tazminat talebinin derdest olduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, bono nedeniyle menfi tespit talebine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

1.Davalılar vekili temyize cevap dilekçesinde İlk Derece Mahkemesi kararının vekalet ücreti yönünden düzeltilerek onanmasını talep etmiştir. Dosya kapsamında verilen İlk Derece Mahkemesi kararına karşı, davalılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmadığından davalı tarafın Bölge Adliye Mahkemesinin, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararını temyiz etme hakkı bulunmadığından davalılar vekilinin temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

2. Davacı vekilinin temyiz itirazlarına gelince, yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.