Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/458 K.2024/8317

Taraflar arasındaki tasarım hakkına tecavüz dolayısıyla haksız rekabetin tespiti, men'i, ref'i ile maddi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan redddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve tetkik hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının metal dekorasyon ürünlerinin TPE başvurularının ve ... tescillerinin sahibi olduğunu, kendisine ait tescilli ... markasıyla ... ve ... internet siteleri, satış noktaları aracılığıyla tüm dünyada satışa sunduğunu, davacı tarafından tasarlanıp üretilerek satışa sunulmuş metal dekorasyon ürünlerinin davalı tarafından taklit yoluyla üretilerek herhangi bir izin alınmaksızın www.idermobilva.com internet sitesi ve mobilya satış mağazaları üzerinden satışa sunulduğunu, ... isimli tasarımını ise 07.12.2016 tarihinde tasarlayarak piyasaya sunmuş olduklarını,

dava konusu tasarımların tescilli olmamalarına rağmen tasarımlardan 07.12.2016 tarihinde tasarlanarak dekoratif metal tablo haline getirilen "..."un "Tescilsiz tasarımların koruma süresi, koruma talep edilen tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten itibaren üç yıldır.” hükmünce tescilli tasarımmışçasına korunduğunda şüphe bulunmamakta olduğunu, davalı tarafından kopyalanan fakat Türkiye'de tescilli olmayan davacıya ait "..., "...”,"...”, "Lion Head", "Deer Head", "World Map" isimli tasarımlar, 21.06.2018 tarihli DM/IOI 984 tescil numaralı ... tesciline sahip olduğunu,

anılan tasarımların Türkiye'de tescilsiz oldukları SMK 69/2'ye göre yalnız 3 yıl süreyle korumaya tabi olmalarına rağmen, Madrid Protokolüne üye tüm ülkelerde korunacağı ve hak doğuracağı anlamını taşımakta olduğunu; davalı tarafından piyasaya sürülen metal tabloların, davacıya ait tasarımların kopyalanarak üretildiklerinin tespitini, davalının haksız rekabeti neticesinde davacının uğradığı zararın tespitini, dava tarihinden itibaren uygulanacak ticari faiziyle birlikte.

SMK 151/2/a ve 151/4 maddelerince, hesaplanacak tazminattan şimdilik 25.000,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesini, tecavüzün meni ve refine karar verilmesini, davalıya ait stokta bulunan taklit ürünlerin imha edilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; haksız rekabetten kaynaklı tazminat davasında Asliye Ticaret Mahkemelerin görevli olduğunu, davacının tarafına ait olduğunu iddia ettiği ... internet sitesinin 11.07.2014 tarihinde ... isimli dava dışı üçüncü kişi tarafından açıldığını, bu nedenle husumet itirazında bulunduklarını, davaya konu ürünlerde davacının tescilli tasarımı bulunmadığını,

davacının 14 farklı modelden 12 sinin davalı firma tarafından satışa sunulduğunu iddiasının aksine davalının herhangi bir tecavüzünün söz konusu olmadığını. davacının TPE nezdinde 09.02.2017 tarihli 2017/00909 başvuru numaralı başvurusu ile 9 adet metal tasarımı için başvuruda bulunduğunu ancak bu başvurusunda sadece 9 nolu tasarımı olan ''geyik'' figürü tescil edildiğini, diğer tescil taleplerinin geçersiz olduğu ilan edildiğini, ancak buna rağmen davacı tescilsiz tasarımlarında kamuya ilk defa kendisinin sunduğunu ve buna ilişkin SMK 69/2 maddesi uyarınca tasarımının tescilsiz olsa da korunduğunu iddia ettiğini,

tescilsiz tasarımın korunmasının hukuken mümkün olmadığını, tasarımların Türkiye'de ilk kez davacı tarafından kullanılmadığını, davacının tasarımı olduğunu iddia ettiği tasarımlarda yenilik şartı gerçekleşmediğini haksız rekabetin de şartlarının mevcut olmadığını, davalı şirketin Türkiye'nin en büyük mobilya mağazalarından birisi olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince; davaya konu tasarımların bilirkişi raporu ile de belirlendiği üzere anonim olmayıp özgün çalışmalar olduğu ve ilk olarak davacı tarafından kamuya sunulduğu her ne kadar davalı tarafından daha önce kamuya sunulduğu belirtilmiş ise de buna ilişkin herhangi bir delil ibraz edilmediği bu nedenle davacının hak sahibi olduğu tescilsiz tasarımların haksız rekabet hükümlerince korunabileceği, davacının haksız rekabet hükümlerinin düzenlendiği TTK'nun 56.1.d maddesi uyarınca davalının kusurlu olması halinde maddi tazminat talebinde bulanacağı,

taraf internet siteleri üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi ile taraf tasarım ürünlerinin ayniyet derecesinde benzer olması, tasarımların anonim olmaması, davacı tarafından ilk defa Türkiye^de kamuya sunulması hususları birlikte değerlendirildiğinde, davalı şirketin kusurlu olduğu sonucuna varılmış, maddi tazminat talebi yönünden yaptırılan bilirkişi incelemesinde davalı şirketin davaya konu tescilsiz tasarımlarla ilgili ürünlerin satışından elde ettiği karın toplam 28.133,00 TL olarak belirtildiği, bu miktar kadar davacının zarara uğramış olduğu tespit edildiğinden,

tazminat miktarının 28.133,00 TL olduğu anlaşılmakla, davanın kabulü ile, davacıya ait tescilsiz tasarımlara davalı tarafından haksız rekabette bulunduğunun tespitine, haksız rekabetin meni, ve refine, davalı tarafından davacıya ait tescilsiz tasarımlara benzer ürünlerin satışının üretiminin yasaklanmasına, maddi tazminat olarak 28.133,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, karar davalı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, mahkemenin davaya bakmaya görevli olduğu, davada zamanaşımı ve hak düşürücü süre sorunu bulunmadığı, ... internet sitesinin 11.07.2014 tarihinde ... isimli dava dışı üçüncü kişi tarafından açıldığı beyanıyla husumet itirazında bulunulmuş ise de;

internet sitesinde davacı şirkete ait telefon ve adres bilgilerine yer verilmiş olması ve davacıya ait olduğu anlaşılan ... adresli internet sitesinin anılan siteye yönlendirilmiş ve birlikte kullanıldığı hususları birlikte değerlendirildiğince ... internet sitesinin davacı kullanımında ve tasarrufunda olduğunun anlaşıldığı ve sonuç olarak davada husumet sorununun da bulunmadığı, davaya konu tescilsiz tasarımların davacıya ait olduğu, tasarımların ilk defa davacı tarafından kamuya sunulduğu,

davalıya ait www.idermobilva.com adresli internet sitesinde satışa sunulan ürünlerin davacıya ait tescilsiz tasarımlar ile ayniyet derecesinde benzerlik gösterdiği, tasarımların anonim olmadığı ve yenilik özelliklerine sahip olması karşısında davalının eyleminin haksız rekabet olduğunun kabulüyle mahkemece haksız rekabetin tespiti, meni ve refi kararı verilmesinde isabetsizliğin bulunmadığının anlaşıldığı, davalının eyleminin haksız rekabet olması karşısında, davacının tazminat hakkının bulunduğu,

bilirkişi incelemeleriyle davalı şirketin davaya konu tescilsiz tasarımlarla ilgili ürünlerin satışından elde ettiği toplam kârın 28.133,00 TL olarak tespiti nedeniyle mahkemece bu oranda tazminata karar verilmiş olması da isabetli olduğu anlaşılmakla istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, karar davalı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, tasarım hakkına tecavüz dolayısıyla haksız rekabetin tespiti, men'i, ref'i ile maddi tazminat isteminden ibarettir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 55/1-a4 maddesi ile 56/1 maddesi.

3. Değerlendirme Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.