Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/5276 K.2025/4826

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 01.07.2025 günü hazır bulunan davacı vekili Avukat ... ve davalı vekili Avukat ... ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin uluslararası taşımacılık ve nakliyat alanında faaliyet gösterdiğini, davalı şirketin müvekkili şirketten uluslararası nakliyat alanında hizmet aldığını, müvekkili şirketin davalı ile aralarında ticari hizmetten kaynaklı edimini, yani taşıma işini gerçekleştirmesine karşın davalı şirketin, muhtelif tarihli ve miktarlı fatura bedellerini ödemediğini, davalı hakkında Kayseri Genel İcra Dairesinin 2022/45458 E. sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini, arabulucuya başvuru yapıldığını, ancak anlaşamama tutanağı düzenlendiğini ileri sürerek itirazın iptaline, takibin devamına, icra inkâr tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin davacıya borcu olmadığını, davacı ve davalı şirket arasında yargılamayı gerektirir, likit olmayan bir alacak ihtilafı olduğunu, davacı dava dilekçesinde her ne kadar faturalara dayalı bir alacaktan bahsetmişse de, faturaların tek başına alacağın varlığını kanıtlayamayacağını, faturalarla birlikte aynı zamanda fatura konusu alacağın varlığının ispatlanması gerektiğini savunarak davanın reddi ile kötüniyet tazminatı istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafça takibe konu 11 adet faturaya ilişkin davalı aleyhine takip başlatıldığı, davalı tarafça takibe itiraz edilmesi üzerine eldeki itirazın iptali davasının açıldığı, davacının dava dilekçesinde münhasıran davalının ticari defterlerine dayandığı, davalı taraf, ticari defterlerinin işyerinde çıkan yangın nedeniyle yandığını, bu nedenle defter ibrazının mümkün olmadığını ileri sürmüş olup defterlere ilişkin zayi belgesi alınmadığının tetkik edildiği,

emsal nitelikteki Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 2013/18758 E., 2014/1291 K. sayılı ilamı doğrultusunda, davalı şirket yetkilisine yemin davetiyesi tebliğ edilerek yemin davetiyesine bildirilen duruşma gün ve saatinde Mahkemede ticari defterlerin yangın nedeniyle elinizde bulunup bulunmadığı hususunda sorular sorulacağından bizzat Mahkeme duruşma salonunda hazır bulunmanız gerekmekte olup bizzat gelmediğiniz veya gelip de yemini iade etmediğiniz yahut eda etmekten kaçındığınız takdirde ticari defterlerin kendi uhdenizde/elinizde kabul edileceği ihtar olunur,

şerhi eklenerek usulüne uygun ihtarat yapılmasına rağmen davalı şirket yetkilisinin yemin celsesinde hazır olmadığı, davacının iddiasının ispatı yönünden münhasıran davalının ticari defterlerine dayandığı, her ne kadar davalı tarafça ticari defterlerinin yangın nedeniyle zayi olduğu, elinde bulunmadığı iddia edilmiş ise de, tebliğ edilen yemin davetiyesine rağmen duruşmaya gelmeyerek yemin etmekten kaçındığı, bu şekilde davalının ticari defterlerini haklı bir sebep olmaksızın sunmadığı sonucuna ulaşıldığı,

netice itibariyle davalı taraf defterlerini ibrazdan kaçındığından ibrazı talep eden davacı tarafın iddiasını ispat etmiş sayıldığı gerekçesiyle Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün 2022/45458 E. sayılı takip dosyasında, davalının 41.300,00 euro asıl alacak yönünden euronun fiili ödeme günündeki T.C.

Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak TL karşılığına yönelik itirazının iptali ile takibin devamına, asıl alacak niteliğindeki 41.300,00 euroya takip tarihi olan 15.09.2022'den itibaren 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 4/a maddesi uyarınca Devlet Bankalarının euro cinsi döviz için açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranının uygulanmasına,

alacağın likit niteliği gözetilerek kabul edilen tutar üzerinden (takip tarihinde geçerli kur esas alınmak suretiyle 1 euro, 18,28 TL ) hesaplanan %20 icra inkâr tazminatı tutarı 150.992,80 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafın, davalının münhasıran ticari defterlerine delil olarak dayandığı, Mahkemece ticari defterlerin incelenmesine karar verildiği, davalı yanın ticari defter ve belgelerinin zayi olduğunu savunduğu, buna ilişkin belge sunamadığı, bu husustaki yemin teklifine icabet etmediği, açıklanan sebeplerle davanın kabulü yönündeki İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun bulunduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A.Dava ve Hukuki Nitelendirme Dava, faturalara dayalı alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptaline istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına ve özellikle davacı münhasıran davalının ticari defterlerine dayanmış olup davalı, yangın nedeniyle ticari defterlerini sunamadığını savunmuş ise de, bu hususta ticari defterlerinin zayi olduğuna dair karar sunamamasına, somut olayda uygulama alanı bulunmayan yemin teklifinden kaçınmanın sonuca etkili olmamasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.