Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/5353 K.2024/7387

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl davada ve birleşen 2019/14 E. sayılı davada davalı, birleşen 2018/167 E. sayılı davada davacı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; davalıya ait 2013/00734 ve 2016/16208 no'lu faydalı modellerin yenilik basamağı içermediklerini ileri sürerek hükümsüzlüklerine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Birleşen 2018/167 E., 2018/231 K. sayılı davada davacı vekili dava dilekçesinde; 2016/16208 nolu faydalı modelin kurumda kayıtlı olup korunduğunu, delil tespiti dosyasında da tespit edildiği üzere davalı yanca bunun izinsiz kullanıldığının belirlendiğini iddia ederek, faydalı modele tecavüz edilmesinin önlenmesine, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 1.000,00 TL maddi, 1.000,00 TL manevi tazminatın tecavüz tarihinden itibaren faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

3.Birleşen 2019/14 E., 2018/332 K. sayılı davada davacı vekili dava dilekçesinde; davalı adına kayıtlı 2013/00374 ve 2016/16208 nolu faydalı modellerin tescil şartlarının bulunmadığının 30 yıldır bilindiğini, Türkiye' de 25 yıldır kullanıldığını ileri sürerek, hükümsüzlük kararı verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

1.Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde; açılan davanın haksız olduğunu, kaldı ki 2013/00734 nolu belgenin davanın açılmasından önce iptal edildiğini, karşı tarafın iddialarını kabul etmediklerini savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Birleşen 2018/167 E., 2018/231 K. sayılı davada davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin İstanbul'da mukim olduğunu belirterek yetki itirazında bulunduklarını, davanın zamanaşımına uğradığını savunarak davanın reddini istemiştir.

3.Birleşen 2019/14 E., 2018/332 K. sayılı davada davalı vekili cevap dilekçesinde; 2013-00734 nolu faydalı modelin eldeki davanın açılmasından önce ücretinin ödenmemesi nedeni ile geçersiz hale geldiğini, diğer faydalı modelin ise usulüne uygun tescillendiğini, buluşun özelliğinin, emniyet valfi kapağı üzerindeki yuvaya sabitlenen termokulpun ısı ilettiği emniyet valfi, ısı değişiminden etkilenen emniyet valfi tarafından kontrol edilerek gaz geçişinin yapıldığı, back odasına sahip gövde, gövdesinin sahip olduğu back odasındaki gaz geçişini ayarlayan mekanizma, mekanizmayı emniyet valfi itme pimi vasıtasıyla tetikleyen mil, mili gövde içinde tutan mekanizma kapağı ve musluk sabitleme somunundan meydana gelmesi olduğunu savunarak bu faydalı model yönünden de davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, alınan bilirkişi raporuna göre, 2013/00734 nolu belgenin 1, 2, 4, 5 ve 6 nolu istemlerinin yenilik taşımadığı. 3 nolu isteminin ise yeni ve sanayiye uygulanabilir olduğu, bununla birlikte 2013/00734 nolu belge geçersiz hale geldiği.

2016/16208 sayılı belgenin ise belge sahibinin önceki tarihli (3 yıl önceki) 00734 nolu belgesinde açıklamış olduğu istemleri içerdiğinden hükümsüz durumda olduğu, dolayısıyla bu belge yönünden karar verilebileceği, bundan ayrı birleşen davaların konularını da 2016/16208 sayılı belgenin oluşturduğu, bu nedenle ana dosyada dava konusu edilen iki belgeden 2013/00734'ün dava tarihi itibariyle zaten geçersiz olduğu belirlendiğinden hakkında karar verilmesine gerek bulunmadığı, diğer belgenin ise yenilik taşımadığı, faydalı model tescilinin hükümsüzlüğüne ilişkin kararın geçmişe etkili olarak verildiği,

dolayısıyla başvuru tarihinden itibaren tescil şartlarını taşımayan bir belgenin ihlalinden söz edilemeyeceği" gerekçesiyle asıl dosyada.

2013/00734 nolu faydalı model hakkında zaten geçersiz olması nedeniyle hüküm verilmesine yer olmadığına, 2016/16208 nolu faydalı modelin tescil şartlarını taşımaması nedeniyle hükümsüzlüğüne, birleşen 2018/167-231 dosyada; faydalı modele tecavüz önlenmesi ve maddi tazminat davasının, manevi tazminat davasının ayrı ayrı reddine, birleşen 2019/14 nolu dosyada.

2013/00734 nolu faydalı model hakkında zaten geçersiz olması nedeniyle hüküm verilmesine yer olmadığına, 2016/16208 nolu faydalı modelin tescil şartlarını taşımaması nedeniyle hükümsüzlüğüne karar verilmiş, hüküm asıl ve birleşen 2019/14 Esas sayılı dosyalarda davalı/ birleşen 2018/167 E. sayılı dosyada davacı ... vekili tarafından istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle asıl ve birleşen 2019/14 E. sayılı dosyalarda davalı/ birleşen 2018/167 E. sayılı dosyada davacı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, karar adı geçen vekili tarafından temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Asıl ve birleşen 2019/14 Esas sayılı davalar faydalı model tescilinin hükümsüzlüğü; birleşen 2018/167 E. sayılı dosya ise faydalı modele tecavüzün önlenmesi ve tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.