Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/5834 K.2025/4692

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ile davalı vekili ve ihbar olunan vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında 09.12.2016 tarihinde "... ... İthal Besilik ...

Satış Sözleşmesi" imzalandığını, sözleşmede belirlenen vasıfları taşımayan kasaplık sığırları teslim almak zorunda bırakıldıklarını, 27.12.2016 tarihinde 376 adet, 21.01.2017 tarihinde de 124 adet olmak üzere toplam 500 adet sığırın teslim edildiğini, bu sığırlardan 60 adedinin teslimden önce taşıdığı hastalıklar ve gemide bakımsız kalmış olmaları nedeni ile karantina öncesi ve karantina süresi içinde öldüğünü, ölen sığırlar haricinde geriye kalan 440 adet sığırın ise mevcut hali ile taahhütname gereği besiye almak zorunda bırakıldığını,

davacının peşin ödemiş olduğu 805.000.00 USD'den para iadesi yapılacağı söylenmesine rağmen davacının zararlarının karşılanmadığını, uzman bilirkişiler marifetiyle yapılan tespitte 425 adet sığırın kasaplık ... olduğunu, 60 adet sığırın da karantina süresi içinde ve karantinadan önce ahırda ölmüş olduğunun tespit edildiğini, karantina öncesi ve karantina süresi içinde ölen 60 adet sığırdan dolayı zararının KDV hariç 78.927,00 USD olduğunu, besilik ... yerine kasaplık ... tesliminden dolayı da davacının zararının 114.019,55 USD olarak hesaplandığını,

ancak gerçek zararın daha fazla olduğunu ileri sürerek karantina öncesi ve karantina süresi içinde ölen sığırlardan dolayı 3.400,00 USD, müzayaka halinde olan davacıya besilik ... yerine kasaplık sığırları yüksek fiyattan satış yaparak aşırı yararlanma (gabin) nedeni ile 3.400,00 USD'nin, 425 adet kasaplık sığırın beside gerekli randımanı vermemiş olması sebebiyle uğranılan zarar nedeniyle 3.400,00 USD tazminatın ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, Polatlı Sulh Hukuk Mahkemesi 2017/15 D.İş tespit dosyasına ait 4.632,00 TL yargılama giderinin yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş,

21.12.2017 tarihli ıslah dilekçesiyle besilik ... yerine kasaplık ... tesliminden dolayı uğradığı zararlar nedeniyle 3.400,00 USD üzerinden açmış olduğu dava değerini 114.000,00 USD'ye, meydana gelen ... ölümleri nedeniyle 3.400,00 USD üzerinden açmış olduğu dava değerini 78.800,00 USD'ye çıkartmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 8.5 maddesi gereğince hayvanların besiciye teslimine kadar sorumluluğun davalıya ait olduğunu, teslimattaki sonraki tüm aşamalarda ve karantina işletmesindeki sorumluluğun besiciye ait olduğunu, ayrıca 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 220. maddesinde "Hayvan satışında satıcı, yazılı olarak üstlenmedikçe veya ağır kusuru olmadıkça ayıptan sorumlu olamaz” hükmünün yer aldığını, 224. maddesinde de “Hayvan satışında satıcının sorumlu olacağı süre yazılı olarak belirlenmemiş ve ayıp da hayvanın gebeliğine ilişkin değilse satıcı,

ancak ayıbın devrin yapıldığı veya alıcının devralmada temerrüdünün gerçekleştiği günden başlayarak dokuz gün içinde kendisine bildirilmesi ve ayrıca, hayvanın bilirkişilerce gözden geçirilmesinin aynı süre içinde yetkili makamdan istenmesi halinde sorumlu olur” hükmünün yer aldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile toplanan deliller ve aldırılan bilirkişi raporuna göre davacının gabin ve müzayaka iddiasının yerinde olmadığı, teslimden sonra ölen hayvanlar bakımından ölüm sebeplerine ilişkin kesin delil niteliğinde tahlil ya da veteriner hekim raporu sunulmadığı, ölen hayvanların teslim sırasında hasta oldukları ve bu hastalıktan dolayı öldüklerine dair kesin tespit yapılamadığı, davacının bu konudaki talebinin de yerinde olmadığı,

delil tespiti raporunda çiftliğe gelen hayvanların 21 gün karantinada kaldıkları, birinci parti gelen hayvanların karantinalarının 17.01.2017 tarihinde, ikinci partide gelen hayvanların karantinalarının 11.02.2017 tarihinde sona erdiği, çiftliğe gelişinden itibaren tespit tarihine kadar olan sürede hayvan bazında ortalama ağırlık artışlarının tespit edildiği, her hayvanın mevcut ağırlığından aldığı kilo çıkarılarak ilk günkü kilonun tespiti cihetine gidildiği, ırk, yaş ve kilo bakımından sözleşme şartlarına uymayan 425 hayvan tespit edildiği, bazı hayvanların hem yaş hem kilo kriterine uymadığı,

kilo kriterine uymayan 150 hayvan için her hayvanın alım maliyeti ile canlı kasaplık değeri arasındaki fark bulunarak zarar tespiti yapıldığı, rapor ekindeki denetlenebilir tablodan da anlaşıldığı üzere bu zararın 114.019,55 USD olduğu, davalı taraf savunmasında hayvanların alınıp satılırken sabit bir kilosu olmadığı, sözleşmede de belli bir aralık içinde ortalama ağırlık taahhüt edildiği, davalının da hayvanları alırken tek tek tartıp almadığı savunulmuş ise de bu savunmaya itibar edilmediği,

zira hayvanların kg ortalaması değil, her hayvanın tek tek sözleşmedeki asgari ve azami ağırlık aralığındaki kriterlerini karşılaması gerektiği, davalı tarafça, hayvanların yaşının sözleşmeye aykırılık iddiasının dava konusu yapılmadığı, taleple bağlılık ilkesi gereği bu iddianın incelenemeyeceği ileri sürülmüş ise de yaş önemli bir nitelik olup sözleşmenin ayrılmaz parçası olduğu, komisyon raporunda ve veteriner hekim tespitlerinde kilo yanında yaş kriterine de uyulmadığının tespit edildiği, dolayısıyla hayvan teslimatının bağlayıcı-geçerli etkiyi haiz hükümler içeren sözleşme ve teknik şartnameye uygun olmadığı,

davacının besilik ... yerine kasaplık ... verildiği iddiası ile tazminat talebinde haklı olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 114.000,00 USD'nin 3.400,00 USD'sinin dava tarihi olan 18.07.2017 tarihinden, kalan 110.600,00 USD'nin ıslah tarihi olan 21.12.2017 tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasanın 4/A maddesi gereğince kamu bankalarının ABD doları cinsinden açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanmak suretiyle davalıdan tahsiline, delil tespiti masraflarının yargılama gideri hesabına dahil edilmesine karar verilmiş, hüküm, davacı vekili, davalı vekili ve ihbar olunan vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan delillerin değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verildiği, özellikle gabin, müzayaka haline dair davacının iddialarını kanıtlayamadığı, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında Mahkeme kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, karar, davacı vekili, davalı vekili ve ihbar olunan vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, ayıba karşı tekeffül hükümleri kapsamında davalıdan satın alınan hayvanların sözleşmeye aykırı teslimi ve hayvan ölümleri nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.