Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/5945 K.2025/3893

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl davada davacı-birleşen davada davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

1.Davacı vekili asıl dava dilekçesinde; müvekilinin yemekler veya tatlılarda kullanılmak üzere yer fıstığından mamul bir yiyecek ve bu yiyeceğin üretim yöntemi patentinin sahibi olduğunu, davalının müvekkiline ait patent konusunu izinsiz kullandığını, bu konuda müvekkilinin Nizip Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunduğunu ve iddianame düzenlediğini, soruşturmada davalının tecavüz eyleminde bulunduğuna ilişkin bilirkişi raporunun tanzim edildiğini, Nizip 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/121 D. İş sayılı dosyası ile tespit de yaptırıldığını, davalının eylemlerinin patentten doğan hakkın ihlali niteliğinde olduğunu ileri sürerek patent hakkına tecavüzün tespiti, men’i ve ref’i ile şimdilik 10.000,00 TL maddi, 10.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini talep etmiştir.

2.Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde; davalı adına tescilli 2013/09862 başvuru numaralı patentin tekniğin bilinen durumunu aşmadığı ve yeni olmadığını ileri sürerek hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı vekili asıl davaya cevap dilekçesinde; müvekkilinin ilgili sektörde tanındığını, davacının tescil edilmiş bir patenti olmadığını, sadece başvuru işlemlerinin devam ettiğini ve başvuruya ilişkin itirazların Türk Patent ve Marka Kurumu'na (TÜRKPATENT) sunulduğunu, patent başvuru konusunun patentlenebilirlik kriterleri taşımadığını, patent başvurusunun bir usule ilişkin olduğunu, müvekkili ürününün bu usul ile elde edilmediğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

2.Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu patentin gerekli incelemeler yapıldıktan sonra tescil edildiğini, davacı şirket tarafından patentleme sürecinde itirazda bulunulduğunu, TÜRKPATENT tarafından davacının itirazları reddedilerek patentleme işleminin yapıldığını, davacının müvekkili patentinin tekniğin bilinen durumunu aşmadığı yönündeki iddialarının yerinde olmadığını, yer fıstığı, nohut gibi kabuklu ürünlerin kabuklarının kavlatılması ile dava konusu ürünün üretilmesi usulünün birbirinden farklı olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile patent hakkına tecavüze ilişkin ceza yargılamasında sanıkların beraatine karar verildiği, davacının davasına dayanak yaptığı patentin TÜRKPATENT nezdinde 2013/09862 dosya numaralı “Yemekler veya tatlılarda kullanılmak üzere, yer fıstığından mamul bir yiyecek ve bu yiyeceğin üretim yöntemi” başlıklı patent başvurusu olduğu ve 21.10.2016 tarihinde tescil edildiği, tescil başvurusu safahatı boyunca ibraz edilen raporların patent başvurusunun farklı aşamalarına denk gelmiş olmakla raporların sonuç kısmındaki kısmi farklılıklar olduğu,

TÜRKPATENT nezdinde 19.08.2013 tarihindeki başvuruya istinaden düzenlenen 05.12.2014 tarihli Araştırma Raporu, 12.08.2015 tarihli 1. İnceleme Raporu, 06.04 2014 tarihli 2. İncele Raporunun tekniğin bilinen durumu kısmına dair olarak başvuruya konu istemlerin tekniğin bilinen durumunu aşmadığı için patentlenebilir nitelikte olmadığını belirttiği, başvuru sahibi tarafından sunulan 3. inceleme talebi sonrası hazırlanan 24.08.2016 tarihli 3. İnceleme Raporunda görüş değişikliğine gidilerek patent başvurusunun tesciline karar verildiği,

patent başvuru sürecindeki istemlerde nihai karara kadar değişikliğe gidilebildiği ve başvuru konusuna dair açıklayıcı beyan dilekçeleri sunulabildiği, bu anlamda davacının patent korumasının salt başvuru formundaki istemlerden ibaret olmayıp kuruma bildirmiş olduğu ısı ve süre açıklamaları ışığında inceleme yapılması gerektiği, üretim sürecinin sonucunda elde edilen nihai ürünün patent başvurusundaki istemlerle elde edilmek istenen ürünle benzer olduğu ancak nihai ürün benzerliğinin usul patenti korumasını ihlal ettiği sonucuna ulaştırmayacağı, bilirkişilerce tescil kapsamındaki usulün bire bir uygulandığı yönünde bir tespit yapılamadığı,

birleşen davaya gelince; dava konusu patentin istem ve tarifnamesinin tescil edilen son hali ile birebir uyuşan bir tekniğin hali hazırdaki mevcut dokümanlarda yer almadığı ve bu nedenle dava konusu patentin yenilik kriterine haiz olduğu, buluş basamağı kriteri yönünden incelenmesinde ise buluş basamağına sahip olduğunun, sanayiye uygulanabilir olduğunun ve hükümsüzlük kriterlerinin oluşmadığının anlaşıldığı gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, hüküm asıl davada davacı, birleşen davada davalı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Asıl dava patentten doğan haklara tecavüzün tespiti, men'i, ref'i ile maddi ve manevi tazminat; birleşen dava ise asıl davaya da dayanak olan patentin hükümsüzlüğü istemlerine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.