Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/6342 K.2025/4963

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketlerin davalı bankaya borçlu bulunduklarını, bu kredinin “...” şirketleri tarafından kullanıldığını, büyük bir kısmının ödendiğini, bankanın hukuki işlemleri sonucunda müvekkillerinin davalı bankaya ödeme planı ve tutarı hakkında teklifler sunduklarını, davalı bankaya borçlu olan dava dışı gerçek kişi tarafından borcun ödenmesine rağmen bu şahıs tarafından şirkete ait ve diğer müteselsil kefillere ait taşınmazların ele geçirilmesini görmezden gelen davalı bankanın, İstanbul 10. İcra Dairesinin 2003/185 E. sayılı dosyasından 08.11.2007 tarihinde müvekkili davacı ...

A.Ş.’nin taşınmazı ile teminat altındaki 500.000,00 USD miktarındaki alacağı ve aynı dosyadan Sarıyer'deki taşınmazlarla Çatalca'daki taşınmaz ile temin edilen toplam 431.000,00 TL tutarındaki alacağı davalı ...Ş.'ye temlik ettiğini, davalı bankanın geçersiz rehin sözleşmesine göre hak ve yetkilerini aşmak suretiyle Oto ... A.Ş.'ye ait ... A.Ş. hisselerini de 29.03.2007 tarihinde 140.000,00 USD miktarla ...

A.Ş.'ye temlik ettiğini, davalı bankaya yapılan ödemenin bankaya borçlu gerçek kişi tarafından yapıldığını, borcun sona erdiğini, tarafların bu ödemeyi üçüncü kişi yapmış gibi göstererek borçlunun müvekkili şirket ve şahıslara ait taşınmazları ele geçirmesi bakımından muvazaalı temlik işlemi yaptıklarını ileri sürerek İstanbul 10. İcra Dairesinin 2003/185 E. sayılı dosyasından davalı bankaca diğer davalı ...Ş.'ye ve ...

A.Ş. tarafından ...'ya yapılan 500.000,00 USD, 431.000,00 TL ve 140.000,00 USD tutarındaki temlik işlemlerinin yasalara aykırılık ve muvazaa nedeni ile iptaline, müvekkili şirketin davalı ... ... Bankası A.Ş.'ye ve diğer davalılara borçlarının olmadığının tespitine, İstanbul 10. İcra Dairesinin 2003/185 E. sayılı dosyasındaki müvekkillerine ait taşınmazlar üzerindeki ipoteklerin ve konulan hacizlerin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; davacıların, müvekkili şirket ile davalı banka arasında imzalanan temlik sözleşmelerinin muvazaalı olduğuna dair iddialarının gerçeği yansıtmadığını, davacıların, davalı bankaya olan borcun ödendiği iddialarını noter onaylı ya da imzası ikrar edilmiş bir belge ile ispatlaması gerektiğini, müvekkili şirket ile davalılardan ... arasında temlik sözleşmesi akdedildiğini, ancak ...'nın işbu sözleşme kapsamında müvekkili şirkete olan borçlarını ödemediğini, müvekkili şirketin ...'dan alacaklı olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Diğer davalılar ... Katılım Bankası A.Ş. ve ... cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, temlik işlemlerinin muvazaalı olduğunu iddia eden davacının muvazaanın varlığını ispatlayamadığı, davacı ... A.Ş., Ö. ... ... ve ... A.Ş.'nin davasının subut bulmadığı, davacı ...Ş. ve Oto ... A.Ş.’nin ise aktif husumet ehliyetlerinin olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacılar vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacı lehine tesis edilen ipoteğin asıl borçlu dışında verilen üst sınır ipoteği (limit ipoteği) niteliği taşıdığı, ipotek limiti kadar alacağın ve ipoteklerin davalı ...Ş.’ye temlik edildiği, kök bilirkişi raporunda; “davalı bankaya gidildiği, sistemdeki değişiklikler nedeniyle eski kayıtlara ulaşılamadığı bilgisi verildiği, temlik ödemeleri ispatlanamadığından bu sebeble muvazanın varlığının kabul edilebileceği yolunda” kanaat bildirildiği,

ancak gerek davacılar, gerekse davalılar tarafından bankaya ipotek borcunun ödenmediği yolunda hiç bir iddianın ileri sürülmediği, aksine davacıların borcun ipotek borçlusu tarafından ödendiğini ifade ettikleri, davacılar tarafından ödenmeyen, ipotek borçlusunun ödeme yaptığı, ancak görünürde ...

A.Ş.’nin ödediği ileri sürüldüğüne göre böyle bir işlemin sonuçları itibariyle, davacıların yapılan temlik işlemi nedeniyle zarara uğrama ihtimalinin bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi gerektiği, takibin türü itibariyle adı geçenin öncelikle davacılara ait ipotekleri paraya çevrilmesi yoluna giderek davacıları zarara uğratma ihtimali bulunduğu, alacağın, alacaklı banka tarafından temlik bedeli alınarak ...

A.Ş.’ye temlik edildiği, alacaklı bankanın alacağını tahsil etmeden temlik ettiği ileri sürülmediğine göre İlk Derece Mahkemesince bilirkişi kök raporuna itibar edilmemesinde isabetsizlik görülmediği, bir ödeme yapılmadan ipotek borcu sona ermeyeceğine göre, ipotek alacaklısının kim olduğunun davacılar bakımından önem taşımadığı, davacılar tarafından borcun ödenmediği,

ipotek borçlusu tarafından ödendiği ileri sürüldüğüne göre, ancak adı geçenin temlikler nedeniyle davacıları zarara uğrattığının ileri sürülebileceği, alacak hakkı ve alacaklı sıfatı temlik işlemi ile davalılara geçtiği, menfi tesbit davasında borcu olmadığının tesbitinin talep edildiği, temlik işlemi nedeni ile davacıların işlemden zarar gören üçüncü kişi olarak kabul edilemeyeceği, davanın aktif husumet yokluğundan reddi gerekirken, bir kısım davacılar bakımından muvazaa iddiaları ispatlanamadığından davanın reddine karar verilmesinin doğru görülmediği, davanın 01.11.2013 tarihinde açıldığı,

icra takibinde taraf olmadığından davası aktif husumet ehliyeti yokluğundan reddedilen davacı ...Ş.’nin davadan önce 31.07.2013 tarihinde sicilden terkin edildiği, terkinden evvelki tarihli bir vekaletname ile dava açıldığı, tüzel kişiliği sona eren davacının taraf ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davacı ...Ş.’nin taraf ehliyeti olmadığından açılan davada karar verilmesine yer olmadığına, diğer davacılar bakımından davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar verilmiş, hüküm, davacılar vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, davacıların İstanbul 10. İcra Müdürlüğünün 2003/185 E. sayılı dosyasında takibe konu alacak nedeni ile davalılara borçlu bulunmadığının tespiti ve icra dosyasında yapılan temlik işlemlerinin ve takibin iptali istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.