Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/6815 K.2025/4925

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, H. ... ... ve ... ... adi ortaklığı ile davalı arasında 25.02.2013 tarihli sözleşme ile pamuk hasat makinasının finansal kiralama yoluyla kiralandığını, sözleşmeye teminat olarak ... ... ve müvekkilinin 117.160,92 USD için kefil olduğunu, ayrıca ... ... teminatıyla Hatay'daki bir meskenin ipotek edildiğini, bu hususların sözleşmenin özel şartlar bölümünde yer aldığını, ... ... ölümüne kadar sözleşmeye bağlı kalındığını, ölüm sonrası müvekkilinin ödemelere devam etmek zorunda kaldığını, bunun başlıca sebebinin murise hayat sigortası yapılmamış olması olduğunu,

sigorta yapılmış olsaydı müvekkilinin borç yükümlülüğü olmayacağını, hayat sigortası yapılmamasının davalının kusurundan kaynaklandığını ve bu nedenle müvekkilinin zarara uğradığını ileri sürerek borcun kalan kısmının ödenmemesine, ödemelerin durdurulmasına yönelik ihtiyati tedbir kararı tesisine, ekipmanlar üzerindeki rehin ve diğer hakların kaldırılmasına, ipoteğin fek edilmesine ve murisin ölümünden itibaren yapılan ödemelerin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde, dava dilekçesinin kendilerine tebliğ edilmediğini, davaya konu sözleşmenin davalılar ... ... ... ve ... ... adi ortaklığı ile müvekkili şirket arasında akdedildiğini, ancak sadece ... ... tarafından dava açıldığını, bunun hukuken mümkün olmadığını, ilgili sözleşme gereği, finansal kiracılar Hacı ... ... ve ... ... olduğundan, davanın da her ikisi tarafından birlikte açılması gerektiğini, davalıların sözleşmeden kaynaklı işlemiş faiz ve kur farkı da dahil olmak üzere 56.772,74 USD ve 2.463,52 TL borçlarının olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir..

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, davalının sözleşmede borçlulara hayat sigortası yaptırma yükümlülüğünün bulunmadığı, bu nedenle davalıya atfedilebilecek ayıplı hizmetten söz edilemeyeceği, adi ortaklıktaki ortaklardan birinin vefatıyla borcun sona ermeyeceği ve ayıp iddiasının da sözleşme ile borcu sona erdirmeyeceği, diğer ortağın borçtan sorumlu olmaya devam edeceği tüm kira bedellerinin ödenmemesi nedeniyle davacının bakiye kira borcundan sorumlu bulunduğunu, borcun tamamının ödenmemiş olması nedeniyle sözleşmenin fesih şartlarının oluştuğunu ve davacının bakiye borcu devam ettiğinden ipoteğin fekki talebinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, karar davacılar vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmesi isabetli olmakla birlikte, davacılar vekilinin dava dilekçesinin açıklattırılması sonrasında, davacı tarafından ıslah yoluna başvurulmaksızın netice-i talep değiştirildiği ve davalı vekilinin iddianın genişletilmesine açıkça itiraz etmesine rağmen Mahkemece harç tamamlatılarak yargılamaya devam edildiği, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 141. maddesi uyarınca dilekçeler aşamasından sonra iddia ve savunmaların genişletilemeyeceği ve değiştirilemeyeceği gözetilerek,

Mahkemenin dava dilekçesindeki ilk taleple bağlı kalması gerekirken değiştirilmiş talep üzerinden yargılamaya devam etmesinin hukuka uygun olmadığı gerekçesiyle, davacılar vekilinin istinaf istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-2 hükmü uyarınca kısmen kabulüyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, ancak yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından düzeltilmiş gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş, karar davacılar vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Davanın konusu, finansal kiralama sözleşmesine taraf olan davalı tarafın dava dışı Cemil Doğan'a hayat sigortası yapmakla yükümlü iken bunu yapmadığı ve hayat sigortasında kira bedellerinin tahsil edilemediği, davacıların bu nedenle zarara uğradığı iddiasına dayalı menfi tespit, ölümden sonra yapılan ödemelerin istirdadı ve ipoteğin fekki istemlerine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine HMK'nın 355. vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.