Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/809 K.2024/8873

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin uluslararası sularda kimyasal maddeler haricinde dökme kuru yük taşıması ile iştigal eden Malta'da yerleşik bir şirket olduğunu, taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca Mersin limanından Libya ülkesinde bulunan Bingazi ve Trablus limanlarına çuval un taşınmak üzere davalı tarafından sözleşme konusu geminin müvekkili şirketten sefer esaslı kiralandığını, ancak bir kısım malların gemiden tahliye edilemediğini, bu durumun müvekkili şirkete bildirildiğini, tahliye edilemeyen kargonun kalan yükü ile Mersin'deki limana döndüğünü,

geçen süreç içerisinde müvekkili şirketin Bingazi şehrinde meydana gelen demuraj bedeli, Mersin ilinde meydana gelen demuraj bedeli, Mersin şehrinde geminin alıkoyma bedeli, Mersin ilindeki liman masrafları ile tamamen davalı tarafından Mersin ilinde oluşan armatör masrafları ile müvekkilinin ciddi derecede kayıp ve zarara uğradığını,

Londra'da gerçekleşen tahkim yargılaması neticesinde verilmiş ve kesinleşmiş olan 16 Mayıs 2013 tarihli hakem kararının 1958 Tarihli Yabancı Hakem Kararlarının Tanınması ve İcrası Hakkındaki New York Sözleşmesi ve 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunu (5718 sayılı Kanun) uyarınca tenfizine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; yabancı ülke tahkim kararında hükmedilen tazminat miktarı için açılacak tenfiz davalarının arabuluculuk kapsamında olup, arabuluculuk sürecinin usulüne uygun olmadığını, ayrıca davacının Londra'da gerçekleşen tahkim yargılaması neticesinde verilmiş ve kesinleşmiş olduğunu iddia ettiği hakem kararına konu olayın Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatıyla Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 21.12.2018 tarih, 2016/20 E. ve 2018/731 K. sayılı ilamı ile hüküm altına alındığını, bu nedenle dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddi gerektiğini,

tenfizi talep edilen tahkim kararı ile Türk Mahkemelerinde verilen kararın da bağdaşmadığını, bu şekilde çelişen kararların kamu düzenine açıkça aykırı sayılarak tenfizinin mümkün olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, davacı vekiline, 5718 sayılı Kanun'un 61 inci maddesi uyarınca tahkim sözleşmesi veya şartının aslı yahut usulüne göre onanmış örneği ve hakem kararının usulen kesinleşmiş ve icra kabiliyeti kazanmış veya taraflar için bağlayıcılık kazanmış aslı veya usulen onanmış örneği ve bu belgelerin tercüme edilmiş ve usulen onanmış örneklerini sunması için kesin süre verildiği, ancak verilen kesin süre içerisinde davacı vekili tarafından sadece hakem kararının ve çevrisinin fotokopilerinin sunulduğu,

asılları veya usulen onanmış örnekleri olmadığı gibi hakem kararının kesinleştiği veya taraflar için bağlayıcılık kazandığına ilişkin onanmış örneklerinin ve tahkim şartı veya sözleşmesinin sunulmamış olduğu gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, davacı vekiline, 5718 sayılı Kanun'un 61 inci maddesi uyarınca tahkim sözleşmesi veya tahkim şartının aslı yahut usulüne göre onanmış örneği ve hakem kararının usulen kesinleşmiş ve icra kabiliyeti kazanmış veya taraflar için bağlayıcılık kazanmış aslı veya usulen onanmış örneği ve bu belgelerin tercüme edilmiş ve usulen onanmış örneklerini sunması için ilk derece mahkemesince kesin süre verildiği, ancak verilen kesin süre içerisinde davacı vekili tarafından tahkim sözleşmesinin veya tahkim şartının aslı veya onanmış örneğinin sunulmadığı, sadece hakem kararının noter onaylı çevirisinin örneklerinin sunulduğu,

ancak hakem kararının kesinleştiği veya taraflar için bağlayıcılık kazandığına ilişkin onanmış örneklerinin sunulmadığı 5718 sayılı Kanun'un 61 inci ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 114/2 ve 115/2 maddeleri uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine dair karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, yabancı hakem kararının tenfizi talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Kanun'un 114/2, 115/2, 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin birinci alt bendi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.5718 sayılı Kanun'un 61, 62 nci maddesi.

3. Değerlendirme Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.