Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2024/85 K.2024/9006

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı-karşı davalı vekili ile katılma yoluyla davalı-karşı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA VE KARŞI DAVAYA CEVAP

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin hem ticaret unvanında, hem marka kullanımında yer alan "A ..." ibaresinin şirketin hedef kitlesini oluşturan ve kamu kurumlarının A grubu kadrolarına giriş sınavlarına hazırlanan adayların aldıkları hizmeti tavsif eden bir ibare olduğunu, bu itibarla bu ibarenin özellikle davacının faaliyet gösterdiği alanda ayırt edicilik vasfı ve markasal değeri bulunmadığını, hatta davacı adına Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde yapılan 2014/46527 sayılı "A ..." ibareli marka başvurusunun, bu ibarenin kamu kurumlarının A grubu kadroları için kullanılan genel bir ibare olması nedeniyle re'sen reddedildiğini,

davalının 2005/49066 no.lu "..." markasının 15.11.2005 tarihinden bu yana 16 ve 41 inci sınıflarda tescilli olduğunu, ancak tescilli olduğu "eğitim ve öğretim hizmetleri" sınıfında ciddi olarak kullanılmadığını, ayrıca davalının davacı aleyhine ... 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2017/99 D.

İş sayılı dosyası ile delil tespiti yaptırdığını, davalının markasının zayıf marka olduğunu ileri sürülerek davalının 2005/49066 sayılı marka tescilinin iptaline ve sicilden terkinine, davacının marka kullanımının davalıya ait 2005/49066 sayılı marka tescilini ihlal etmediğinin tespitine karar verilmesini talep etmiş, karşı davaya cevap dilekçesinde asıl davadaki iddialarını tekrarlayarak davanın reddini istemiştir.

II. CEVAP VE KARŞI DAVA

Davalı vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde.

1977'den bu yana eğitim sektöründe faaliyet gösteren müvekkilinin 2005/49066 sayılı "..." markasını tescil edildiği emtia bakımından uzun zamandır ve kesintisiz olarak kullandığını savunarak asıl davanın reddini istemiş, karşı davada ise davacı karşı davalının "A ..." ve "..." şeklindeki kullanımlarının müvekkili adına tescilli olarak uzun zamandır kullanılan "..." markasıyla renk, şekil, konsept ve görünüş olarak birebir aynı olduğunu ve taklit edilerek şekilde işletme adı vs şekilde kullanıldığı gibi http://www.akadroegitim.com ve http://akadroyayinlari.com alan adlarıyla haksız bir şekilde kullanıldığını savunarak davanın reddini istemiş,

karşı davasında bu durumun marka hakkına tecavüzün yanı sıra haksız rekabet de teşkil ettiğini ileri sürülerek davacı karşı davalının müvekkiline ait 2005/49066 no.lu "..." markasına ve sair markalarına tecavüzünün tespitine, menine, refine, davacı karşı davalıya ait www.akadroegitim.com alan adına erişimin engellenmesine, yayınının kaldırılmasına, belirsiz alacak olarak şimdilik 5.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle ve 100.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, hükmün ilanına karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, davalı karşı davacının davaya konu olan 2005/49066 numaralı "..." markasının tescilli olduğu 05, 16, 21, 41 inci sınıflarda tescil edildiği 31.12.2007 tarihinden bu yana etkin ve ciddi şekilde kullanılıp kullanılmadığına dair yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda, 2017 yılının Mayıs-Haziran aylarında Özel ... Anadolu Lisesi adı altında faaliyet göstermeye başlayan lisede ...

Okulları Ticaret A.Ş. aracılığıyla markasal olarak kullanıldığı, okul açılış hazırlıklarının süresi de göz önüne alındığında bu kullanımın davanın açıldığı 01.08.2017 tarihinden önceki üç aylık dönemden daha önceki bir tarihte başlayan ciddi ve etkin bir kullanım olduğu,

davalı karşı davacının bu kullanımının markasının 16 ncı sınıfta tescilli olduğu "basılı evraklar, basılı yayınlar, gazeteler, dergiler, kitaplar, rehberler, takvimler, posterler, resimler, afişler, fotoğraflar, tablolar, çıkartma pulları" ile 41 inci sınıfta tescilli olduğu "dergi, kitap, gazete ve benzeri yayınlama hizmetleri, eğitim ve öğretim hizmetleri" kapsamında kaldığı, bu mal ve hizmetler dışında markanın kullanıldığının davalı karşı davacı tarafça kanıtlanamadığı,

davalı karşı davacının 2005/49066 tescil numaralı "..." markasının tescilli olduğu 16 ncı sınıfta "basılı evraklar, basılı yayınlar, gazeteler, dergiler, kitaplar, rehberler, takvimler, posterler, resimler, afişler, fotoğraflar, tablolar, çıkartma pulları" ile 41 inci sınıfta "dergi, kitap, gazete ve benzeri yayınlama hizmetleri, eğitim ve öğretim hizmetleri" dışında kalan ve tescilli olduğu diğer mal ve hizmetler için 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı) 9 ve 26 ncı maddeleri uyarınca kısmen iptaline ve sicilden terkinine karar vermek gerektiği, asıl davanın açıldığı tarihte,

davacı karşı davalının adına "A ..." ibareli tescilli bir marka veya marka başvurusu mevcut olmadığı, dava açıldıktan sonra 04.08.2017 tarihinde yapılan marka başvurusu sonucunda 2017/70198 numaralı "... EĞİTİM KURUMLARI" markası 41 inci sınıfta "eğitim ve öğretim hizmetleri" için davacı karşı davalı adına tescil edildiği, ... 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2017/99 D.

İş sayılı dosyası ile yapılan delil tespiti ile davacı karşı davalının "A ..." ibaresini eğitim ve öğretim hizmetleri de dahil, davalı-karşı davacı adına tescilli 2005/49066 tescil numaralı "..." ibareli markası ile aynı faaliyet alanında markasal olarak kullandığı tespit edildiği, alınan bilirkişi raporları ile davacı karşı davalının www.akadroegitim.com ve http://akadroyayinlari.com alan adlı internet sitelerinde de "A ..." markasının kullanıldığının tespit edildiği, her iki tarafın markasının esas unsuru "..." ibaresi olup, davacı-karşı davalının kullandığı markada yer alan "A" ibaresi markaların farklılaşmasını sağlamadığı,

her iki tarafın markaları arasında görsel, işitsel ve anlamsal olarak benzerlik bulunduğu, bu durumun markaların hitap ettiği ortalama tüketici kitlesi nezdinde iltibasa neden olacağı, her ne kadar asıl dava açıldıktan sonra davacı karşı davalı adına 2017/70198 numaralı "...

EĞİTİM KURUMLARI" markası 41 inci sınıfta "eğitim ve öğretim hizmetleri" için 04.08.2017 tarihli başvuru sonucunda 04.03.2019 tarihinde tescil edilmişse de, her davanın açıldığı tarihteki koşullara göre değerlendirilmesi gerektiği, ayrıca davacı karşı davalının daha sonra tescil edilen markasının tescil kapsamında kalmayan 16 ncı sınıftaki "basılı evraklar, basılı yayınlar, gazeteler, dergiler, kitaplar " gibi bir kısım mal ve hizmetler için de markayı kullandığı,

her ne kadar karşı dava tarihinde davacı karşı davalının "eğitim ve öğretim hizmetleri" için marka başvurusu mevcutsa da, 6769 sayılı Kanun'un 155 inci maddesi uyarınca marka hakkı sahibinin kendi hakkından daha önceki rüçhan veya başvuru tarihine sahip hak sahiplerinin açmış olduğu tecavüz davasında, sahip olduğu sınai mülkiyet hakkını savunma gerekçesi olarak ileri süremeyeceği, davacı karşı davalının bu kullanımlarının davalı karşı davacıya ait "..." markasına tecavüz teşkil ettiği, eylemin aynı zamanda haksız rekabet niteliğinde olduğu,

alınan bilirkişi raporlarında tespit edilen davacı karşı davalının marka kullanımıyla ilgili geliri dikkate alındığında talep edilen 5.000,00 TL maddi tazminatın olaya uygun olduğu, davacı karşı davalının kusur derecesi, marka kullanım şekli, tarafların ticari hacimleri dikkate alındığında 10.000,00 TL manevi tazminatın hakkaniyete uygun olacağı gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulüne, davalı karşı davacının 2005/49066 tescil numaralı "..." markasının tescilli olduğu 16 ncı sınıfta "basılı evraklar, basılı yayınlar, gazeteler, dergiler, kitaplar, rehberler, takvimler, posterler, resimler, afişler, fotoğraflar, tablolar,

çıkartma pulları" ile 41 inci sınıfta "dergi, kitap, gazete ve benzeri yayınlama hizmetleri, eğitim ve öğretim hizmetleri" dışında kalan ve tescilli olduğu diğer mal ve hizmetler için kısmen iptaline, sicilden terkinine, davacı karşı davalının fazlaya ilişkin taleplerinin reddine, davacı karşı davalının marka kullanımlarının davalı karşı davacının markasına tecavüz oluşturmadığının tespiti davasının reddine;

karşı davanın kısmen kabulüne, davacı karşı davalının "A ..." ibaresini internet sitesi alan adında, içeriğinde, ürünlerinde ve iş evraklarında markasal olarak kullanmasının davalı karşı davacıya ait 2005/49066 numaralı "..." markasına tecavüz teşkil ettiğinin tespitine, davacı karşı davalının ticaret unvanından kaynaklanan hakları saklı kalmak üzere markaya tecavüzün men'ine ve refine, davacı karşı davalıya ait www.akadroegitim.com ve http://akadroyayinlari.com alan adlarına erişimin engellenmesine,

5.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte ve 10.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacı karşı davalıdan tahsiline, karar kesinleştiğinde hüküm özetinin ilanına karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararı usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, karar asıl davada davacı karşı davalı vekili ve katılma yoluyla asıl davada davalı karşı davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Asıl dava, kullanmama nedeniyle marka iptali ile davacının kullanımının davalının markasına tecavüz oluşturmadığının tespiti; karşı dava davacı karşı davalının marka kullanımının davalı karşı davacının tescilli markasından kaynaklanan haklarına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespiti, tecavüzün önlenmesi, ref'i ve maddi ve manevi tazminat tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.