Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/1102 K.2025/6815

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ...Madencilik Hafriyat İnşaat Otmotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.'de hissedar iken 17.04.2017 tarihli Limited Şirket Pay Devri Sözleşmesi ile şirketteki hisselerinin tamamını devrettiğini, şirketteki hisselerini devretmesinin akabinde ...Noterliği'nin 17.04.2017 tarihli istifanamesini davalı ... T.A.Ş.'ye ve diğer bankalara bildirdiğini, müvekkilinin ...Madencilik Hafriyat İnşaat Otmotiv San. ve Tic. Ltd.

Şti.'de hissedar olduğu dönemde, ...Tekstil İnş. Makina Komisyon Emlak Turizm San. ve Tic. ve Ltd. Şti.'nin kredi borcu için, ...Madencilik Hafriyat İnşaat Otmotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından Bursa İli, ...İlçesi, ... Mah. ... Cad. .... Ada, 8 Parselde kayıtlı F Blok ..

Çatı Katı No:...'te bulunan taşınmaz üzerine davalı banka lehine ipotek konulduğunu, müvekkilinin hisse devrinden sonra, 19.04.2017 tarihinde ipotek konulan taşınmazı satın aldığını, 16.11.2017 tarihinde davalı bankaya yazılı olarak yaptığı başvuru ile taşınmazı devraldığını belirtip taşınmaz üzerindeki ipoteğin fekkini talep ettiğini, ancak davalının ...Şubesi tarafından verilen 24.11.2017 tarihli cevabi yazıda ilgili taşınmazın teminat olarak alındığı 400.000,00 TL'lik kredinin ödenmesi gerektiğinin yazılı olarak bildirildiğini, müvekkilinin söz konusu 400.000,00 TL'lik kredi borcunu ödediğini,

ancak 09.09.2019 tarihinde davalı banka tarafından kendisine tebliğ edilen ...Noterliği'nin 06.09.2019 tarihli ihtarnamesinde "...Tekstil İnş. Makina Komisyon Emlak Turizm San. ve Tic. Ltd.

Şti.'ye kredi kullandırıldığı, Banka lehine ipotek tesis edilmiş olduğundan ipotek limiti olan 750.000,00'ye kadar müvekkilin de hukuken sorumlu olduğu, ödeme yapılmaması halinde ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takibe geçileceğinin" müvekkiline bildirildiğini, bunun üzerine 16.09.2019 tarihli cevabi ihtarnamenin davalı bankaya gönderilerek "ipoteğin teminat oluşturduğu 400.000,00 TL kredi borcunun ödendiğini, müvekkilin istifa sonrası asıl borçluya kullandırılan kredilerden mesul olmadığı ve ipoteğin o kredilerin de teminatı sayılamayacağı,

müvekkilin banka nezdindeki kredi ve ipotek sorumluluğunun ve taşınmaz üzerindeki ipoteğin derhal kaldırılması" hususlarının ihtar edildiğini, 23.09.2019 tarihinde davalı bankanın müvekkili hakkında Bursa 9. İcra Müdürlüğü'nün 2019/10987 E. sayılı dosyasıyla davaya konu taşınmaz üzerindeki ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi başlattığını, müvekkilinin kefillikten istifa ettiğini tüm bankalara bildirdiği tarihten sonra kefalet sorumluluğunun son bulduğunu,

ipoteğin teminatını oluşturduğu kredinin ödenmesi ile de ipotek sorumluluğu sona erdiğini ileri sürerek Bursa 9. İcra Müdürlüğü'nün 2019/10987 E. sayılı ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibine konu taşınmaz üzerinde bulunan ipotek sebebiyle müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, taşınmaz üzerine davalı lehine konulan ipoteğin fekkine, müvekkil hakkında haksız ve kötüniyetli takip başlatan davalı bankanın alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkil bankanın ...Şubesi ile ...Tekstil İnşaat Makine Komisyon Emlak Turizm San. Tic. Ltd. Şti. arasında genel kredi sözleşmesi akdedildiğini, 26.02.2016 tarihli resmi senet ile ...Tekstil İnşaat Makine Komisyon Emlak Turizm San. Tic. Ltd. Şti.’nin borcuna teminat olarak ...Madencilik Harfiyat İnşaat Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti. ve ...Tekstil İnşaat Makine Komisyon Emlak Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. adına kayıtlı Bursa ili ... ilçesi ...

Mah. 2117 Ada, 8 Parsel... Blok 13 no.lu bağımsız bölüm üzerine ... T.A.Ş. lehine ipotek verildiğini, resmi senette açıkça “.....Teks. İnş. Turz. San. Tic. Ltd. Şti.’nin tevdi ettiği ve ilerde tevdi edeceği her türlü kredi taahhütnamelerine ve sözleşmelerine istinaden ...

T.A.Ş. şubelerince açılmış ve açılacak nakdi ve/veya gayrinakdi ,Türk Lirası ve/veya döviz veya yabancı para ölçüsü ile verilen ya da vergi, resim, harç ile fon istisnası uygulanan kredilerden doğmuş ve doğacak hertürlü asalet ve kefalet kredi borçları ile sair Bankacılık ve borç işlemlerinden dolayı doğmuş ve doğacak asalet ve kefalet borçlarının ayrıca herhangi bir şekilde Bankaya karşı doğmuş ve doğacak ipotek verene ait asalet borçlarının teminatı olarak, nitelikleri yukarıda yazılı gayrimenkulü Birinci derece, fekki Bankaca bildirilinceye kadar, süresiz 750.000,00 TL için ...

T.A.Ş.’na ipotek vermeyi kabul ettiğini,..” ibarelerinin yer aldığını, ipotek belgesi ve resmi senedin ipoteğin konduğu zemin maliki vekili sıfatıyla davacı tarafından da imzalandığını, kredi borçlarının ödenmemesi sebebiyle ipoteğin paraya çevrilmesi için takip başlatıldığını, davaya konu icra takibinin davacının kefilliğine dayanmadığını, davaya konu ipotek dosyasının akit firmanın teminatındaki ipoteğin paraya çevrilmesi için açıldığını, davacının şirket hissesinin devrinin yahut kefillikten istifasının ipotek teminatına hiçbir etkisinin olmadığını,

kaldı ki ipotekli gayrimenkulün ipotek alındığı esnada ...Madencilik Harfiyat İnşaat Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti. ve ...Tekstil İnşaat Makine Komisyon Emlak Turizm San. ve Tic. Ltd.

Şti. adına kayıtlı olduğunu, davacının bu gayrimenkulü ipotek yükü ile 19.04.2017 tarihinde satın aldığını, ipoteğin konulduğu esnada borçlu firma yetkilisi olarak tapuda hazır olduğunu, ipotek bedelinin 750.000,00 TL olduğunu bildiğini, genel kredi sözleşmesinin çerçeve sözleşme niteliği taşıdığını, herhangi bir süre tahdidi içermediğini, borcun sıfırlanıp ipoteğin fekkinin istenmediğini,

24.11.2017 tarihi itibariyle kabul anlamına gelmemekle birlikte borçlunun davalı bankaya borcunun 400.000,00 TL olduğu varsayılsa bile teminatın doğmuş doğacak tüm riskleri karşılayacağından ertesi gün borçlunun yeniden kredi kullanmasına bir engel bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte borç sıfıra düşse bile talep olmaksızın süresiz bir ipoteğin bankaca fekkedilemeyeceğini, tacir olan borçlunun her an yeni bir kredi kullanma talebinde bulunabileceğini, davacı borçlunun ipotek borcundan kurtulması için ipotek borcunu ödemesi gerektiğini, oysa ki bankadan bu yönde bir talepte bulunmadığını,

herhangi bir ödeme de yapmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bankaca tesis edilen ipotek resmi senedinde bankaca kullandırılan ve kullandırılacak kredilerden kaynaklı borçların 750.000,00 TL'sine kadar olan kısmının ipotek ile temin edildiği, davacının ipotek yükümlüsü tarafından ipoteğin kaldırılması için müracaat ettiği 16.11.2017 tarihi itibariyle dava dışı şirketin davalı bankaya muaccel bir kredi borcunun bulunmaması gerektiğini, yapılan incelemede;

davalı bankaca dava dışı şirkete 750.000,00 TL ipotek karşılığı 26.02.2016 tarihinde kullandırılan 350.000,00 TL tutarlı borçlu cari hesap kredisi 28.02.2017 tarihinde tahsil edilip kapatılmış ise de dava dışı firmanın daha sonra davalı bankadan 26.09.2017 tarihinde ... ...Şubesi ile 5.000.000,00 TL limitle yeni bir kredi sözleşmesi imzaladığı, ipotek resmi senedine göre dava dışı firmanın anılan kredi borcundan dolayı da ipotek yükümünün devam ettiği, yani 26.02.2016 tarihli 350.000,00 TL bedeli kredi sözleşmesinden kaynaklı borcun kapatıldığı,

26.09.2017 tarihine kadar talep edilmesi halinde kaldırılabilecek ipotek yükümünün, yeni bir kredinin kullandırıldığı 26.09.2017 tarihi itibariyle bu imkanı davacıya vermediğini, dolayısıyla davacının bankaya müracaatını yaptığı 16.11.2017 tarihi itibariyle davalı bankanın dava dışı şirkete kullandırılan yeni krediler nedeniyle bankaca aksi bildirilinceye kadar bu taşınmaz ipoteğini teminat olarak koruma imkânı ve yasal hakkı bulunduğunu, tarafların bu sözleşme hükümlerine de riayetle yükümlü oldukları, bu halde davacının ipoteğin fekkini talep edemeyeceği gerekçesiyle davanın ve kötüniyet tazminatı taleplerinin reddine karar verilmiş,

hüküm, davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın dava dışı asıl borçlu ...Tekstil İnş. Mak. Kom. Eml. Tur. San. Tic. Ltd.

Şti.'nin davalı bankadan kullandığı ve kullanacağı kredilerin teminatını oluşturduğu konusunda davacı yeni malikin bilgi sahibi olduğu, ilgili genel kredi sözleşmeleri uyarınca ve ipotek resmi senedinde açıkça belirtildiği üzere müşterinin sözleşme kapsamında verilecek teminatların mevcut ve ileride doğabilecek vadesi gelmiş veya gelmemiş bütün alacakların da teminatını oluşturacağını kabul ettiği, devir aldıktan sonra bankaya ilgili ipoteğin kaldırılması hususunda başvurulduğu, ancak teminat koşullarının sona erdirilmesi ile ilgili bir bildirim yapılmadığı,

banka tarafından yapılan borç bildirimine karşı davacının sessiz kaldığı ve bildirilen borcu ödemediği, davacının sessiz kalması nedeniyle, davalı bankanın ipotekli teminatın devam ettiğinin kabulü ile dava dışı borçluya yeni krediler kullandırmasında hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, ipotekle yükümlü taşınmazın devralındığı tarihten önce davalı bankaca kullandırılan tüm kredi borcunun ödendiği iddiasıyla, ipotekle yükümlü taşınmazları devralan yeni malik tarafından ipoteğin kaldırılmasına ve ipoteğin paraya çevrilmesine dair takipte borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.